Miến Điện 'ký lệnh thả bà Suu Kyi'?

Các tường thuật từ Miến Điện nói rằng chính quyền quân sự 'đã ký lệnh thả' lãnh tụ dân chủ Aung San Suu Kyi tuy các cơ quan truyền thông lớn như BBC vẫn đợi xác nhận chính thức.

Người từng được trao giải Nobel đã bị giam giữ 15 năm trong suốt thời gian 21 năm qua, và thời hạn quản chế tại gia áp dụng đối với bà hết hạn vào hôm thứ Bảy.

Hiện cảnh sát đang tăng cường hoạt động bên ngoài tư gia của bà tại Rangoon, nhưng giới chức vẫn chưa đưa ra lời xác nhận chính thức nào.

Tuy nhiên, bà Suu Kyi nhiều khả năng sẽ không chấp nhận việc được trả tự do có điều kiện nếu lệnh thả cấm bà tham gia hoạt động chính trị.

Lẽ ra bà đã được thả hồi năm ngoái, nhưng vụ một người Mỹ bơi qua hồ Inya để vào nhà bà và tuyên bố rằng ông ta có sứ mạng tới cứu đã khiến cho bà bị quản chế tiếp trong 18 tháng qua.

'Ảnh hưởng to lớn'

Phóng viên BBC Alastair Leithead tại Bangkok nói rằng một số nguồn tin bên trong Miến Điện nói với BBC rằng các văn bản cho phép thả bà Suu Kyi đã được ký.

Các ủng hộ viên, những người đã công khai đếm từng ngày tới khi bà hết hạn quản chế tại gia, đã tụ họp tại trụ sở của đảng chính trị của bà, Liên đoàn Dân tộc vì Dân chủ (NLD), để chờ đón việc bà được trả tự do.

"Không có luật nào cho phép họ giam giữ bà thêm một ngày nào nữa. Thời hạn giữ người kết thúc vào hôm thứ Bảy và bà sẽ được trả tự do," luật sư của bà, Nyan Win, nói với các phóng viên. "Họ nên trả tự do cho bà, vì quyền lợi của đất nước."

Hồi đầu tuần, ông nói bà Suu Kyi sẽ "không chấp nhận một lệnh trả tự do hạn chế".

"[Lệnh đó] phải là được vô điều kiện. Như chúng ta đều biết, bà ấy trước đây không bao giờ chấp nhận tự do hạn chế," ông nói thêm.

Nyan Win nói rằng bà Suu Kyi sẽ gặp gỡ với Ủy ban trung ương đảng NLD, giới truyền thông và công chúng một khi được thả.

Đại sứ Anh tại Miến Điện, Andrew Heyn, nói với BBC rằng Anh Quốc và EU đang gây sức ép mạnh mẽ về việc trả tự do vô điều kiện đối với bà Suu Kyi, và rằng việc bà được tự do sẽ có "ảnh hưởng to lớn".

Tẩy chay

Hiện đang ngày có nhiều đồn đoán về việc các tướng lĩnh cầm quyền có thể thả bà Suu Kyi sau kỳ bầu cử đầu tiên tại nước này từ suốt 20 năm qua, được tổ chức vào Chủ Nhật.

Image caption Giới tướng lĩnh cầm quyền nói kỳ bầu cử 2010 đánh dấu việc chuyển tiếp sang chế độ dân sự.

Hôm thứ Năm, truyền thông nhà nước thông báo kết quả từng phần cho thấy rằng đảng phái chính trị lớn nhất được quân đội hậu thuẫn, Liên minh Đoàn kết và Phát triển (USDP), đã giành được đa số ghế tại cả hai viện ở Quốc hội.

Tin tức cho hay Đảng USDP đã thắng 190 trong tổng số 219 ghế đã được công bố, tính trên tổng số 330 ghế ở Hạ viện, và 95 trong số 107 ghế đã kiểm của 168 ghế tại Đại hội đồng dân tộc.

Trong số những người được bầu có lãnh tụ USDP, Thủ tướng Thein Sein, người vốn đã từ bỏ vị trí tướng quân đội hồi tháng Tư để ra tranh cử.

Giới tướng lĩnh cầm quyền nói kỳ bầu cử đánh dấu sự chuyển tiếp từ chế độ quân sự sang nền dân chủ dân sự. Tuy nhiên, phe đối lập cùng chính phủ nhiều nước phương Tây và các nhóm nhân quyền nói cuộc bầu cử không tự do, cũng chẳng công bằng.

Đảng NLD - vốn đã thắng trong kỳ bầu cử hồi năm 1990 nhưng đã không được phép nắm quyền - bị buộc phải giải thể sau khi từ chối tham dự chính quyền.

Một phần tư số ghế trong hai viện ở quốc hội mới sẽ được dành riêng cho phía quân đội.

Mọi thay đổi hiến pháp sẽ cần có quá 75% đại biểu tán đồng, và như vậy có nghĩa là quân đội sẽ vẫn duy trì quyền có lá phiếu đầy trọng lượng trong việc thay đổi hiến pháp.