Sẽ không thu hút FDI bằng mọi giá?

Chuyên gia lo ngại về sự xuất hiện quá nhiều dự án lớn, loại mega project
Image caption Chuyên gia lo ngại về sự xuất hiện quá nhiều dự án lớn, loại 'mega project'.

Nhiều người thừa nhận bộ mặt của xã hội Việt Nam thay đổi nhanh trong những năm qua một phần là nhờ đầu tư nước ngoài, hay FDI.

Tuy nhiên mặt trái của FDI đang được giới chuyên môn cũng như báo chí trong nước nói đến.

Đó là lương trả cho công nhân cực thấp, sản xuất gây hủy hoại môi trường, thuế công ty đóng rất ít. Hoặc không đóng do liên tục “khai lỗ”. Vốn cam kết so với vốn giải ngân là khoảng cách xa. Nhiều dự án bất đống sản “xí đất” nhiều năm nhưng không xây. Chuyển giao công nghệ rất ít, lĩnh vực sản xuất có xu hướng thu hẹp.

Sắp tới Trung tâm nghiên cứu đầu tư nước ngoài, thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội sẽ kiến nghị chính phủ không nên thu hút đầu tư nước ngoài bằng mọi giá.

“Nên đòi hỏi [dự án] phải đảm bảo chất lượng, hiệu quả, đúng mục tiêu cần thu hút đầu tư, bên cạnh đó vấn đề môi trường phải đặt lên hàng đầu.

“Đã đến giai đoạn nên chấm dứt thu hút FDI bằng mọi giá để thi đua lấy thành tích,” giám đốc Trung tâm, ông Phan Hữu Thắng trả lời phỏng vấn của báo Tuổi Trẻ.

Ông Nguyễn Trần Bạt, Giám đốc Công ty Tư vấn đầu tư và Chuyển giao Công nghệ, InvestConsult trụ sở tại Hà Nội cho rằng năng lực của xã hội, của con người Việt Nam phản ánh chất lượng của dự án đầu tư.

“Đòi hỏi về chất lượng đầu tư là đòi hỏi luôn phải có trong mọi thời điểm, không phải sang năm hay năm nay mới có. Quá trình để nâng cao chất lượng đầu tư nước ngoài không phải là quá trình đòi hỏi chủ quan từ phía chính phủ hoặc nhà nước Việt Nam. Nó là năng lực xã hội.

“Nâng cao chất lượng đầu tư nước ngoài chính là nâng cao năng lực tiếp nhận đầu tư nước ngoài. Nó liên quan đến năng lực quản lý của chính phủ, liên quan đến năng lực cải cách và tổ chức nền giáo dục của VN, liên quan đến năng lực lao động của xã hội VN.”

Kêu gọi đầu tư bằng mọi giá là “sai lầm” ở trong nước, không liên quan đến nhà đầu tư nước ngoài, ông Bạt nói.

“Các nhà đầu tư họ đâu có đầu tư vào Việt Nam bằng mọi giá, ta không nên tìm đối tượng để lên án chuyện này.

“Trong thời gian qua một số bộ phận dân chúng đã hiểu được mặt hạn chế của đầu tư nước ngoài.

“Những đầu tư nhỏ lẻ, phát triển công nghiệp thông thường bổ xung cho cấu trúc của nền kinh tế thì không được khuyến khích bằng các dự án khổng lồ, mega project.

“Nó làm cho bức tranh về đầu tư nước ngoài như là vũ hội của những con khủng long, chứ không có yếu tố gắn liền với phát triển kinh tế bền vững.”

Tin liên quan