Báo chí đưa tin gì về vụ ông Marchant?

Image caption Ông Christian Marchant quan tâm nhiều đến chủ đề tôn giáo và khiếu kiện đất đai ở VN

Vụ tùy viên chính trị của Sứ quán Mỹ, ông Christian Marchant 'bị tấn công' tại Huế đã nhanh chóng trở thành câu chuyện lớn về quan hệ Mỹ - Việt trên báo chí trong tuần đầu năm 2011.

Về phía Việt Nam, tin đầu tiên đến từ trang báo điện tử của chính phủ, trích lời bà Nguyễn Phương Nga, Người phát ngôn Bộ Ngoại giao, trả lời Reuters hôm 6/1/2011 về "sự cố" này.

Bà nói rằng "Các nhà ngoại giao nước ngoài cũng có nghĩa vụ tuân thủ Công ước Viena và tôn trọng luật pháp nước sở tại" và về "hành vi" của ông Marchant, gợi ý rằng trách nhiệm phải thuộc về nhà ngoại giao Hoa Kỳ.

Sang ngày thứ Sáu (7/1), báo Thanh Niên ở TP HCM chạy tựa ''Một nhân viên Đại sứ quán Mỹ gây rối trật tự'', trích nguồn tin của báo kể về sự cố xảy ra trên đường Phan Đình Phùng, Huế, rằng ''một người đàn ông ngoại quốc, tay xách cặp tự xưng là nhân viên ngoại giao tòa Đại sứ Mỹ tại Hà Nội quát tháo ầm ĩ bằng cả tiếng Mỹ và tiếng Việt.''

Sự việc xảy ra khi ông Marchant cùng người phiên dịch tới thăm Linh mục bất đồng chính kiến Nguyễn Văn Lý tại Huế.

Ngược lại, các báo ở nước ngoài đồng loạt đăng tải vụ họ cho là "nhân viên ngoại giao Mỹ bị tấn công" tại Việt Nam.

Ngoài các cơ quan truyền thông quốc tế, từ RFA, RFI, VOA, BBC cả tiếng Anh và tiếng Việt, nhiều báo lớn (New York Times, Wall Street Journal, Washington Post) và các trang báo địa phương tại Hoa Kỳ đều chạy tin và bài về chuyện này.

Bản tin Tân Hoa Xã của Trung Quốc đánh đi từ Washington hôm 6/1 cũng viết rằng "Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ hôm thứ Năm nói họ gửi lời phản đối tới chính phủ Việt Nam về vụ đánh một nhà ngoại giao Mỹ tại nước này".

'Người con của Kentucky'

Đặc biệt, báo Richmond Register từ bang Kentucky, nơi cha mẹ ông Christian Marchant sinh sống, đã hỏi chuyện gia đình này và được bố ông, Giáo sư Marlow Marchant từ Đại học Eastern Kentucky University cho hay về con mình.

Theo Giáo sư Marlow Marchant, con trai ông nói thạo các ngoại ngữ Tiệp, Slovakia, Trung và Việt.

Được biết gia đình này từng sống ở Phoenix, (Arizona), Arkansas, Texas và Utah trước khi đến Kentucky.

Người cha cũng cho biết con trai ông, sau khi tốt nghiệp Đại học Brigham Young ngành chính trị học đã có hai năm đi truyền đạo Mormon ở Cộng hòa Czech.

Trường đại học của ông mang tên một trong số giáo chủ sáng lập ra đạo này, ông Brigham Young (1801-1877).

Tuy nhiên, theo báo Kentucky, ông Marlow Marchant được con trai đề nghị không bình luận về vụ việc xảy ra tại Huế.

Trước đó, hôm 3/1, vẫn báo Richmond Register loan tin ông Christian Marchant trả lời phỏng vấn qua điện thoại từ Hà Nội trước đó nói ông luôn "quan tâm đến chủ đề khiếu điện đất đai tại Việt Nam".

Bài của Bill Robinson khi đó khen ngợi các hoạt động không ngừng nghỉ của ông Marchant từ khi sang Việt Nam công tác tháng 9/2007, nhất là trong việc bảo vệ những người bất đồng chính kiến.

Tác giả mô tả rằng ông Marchant đã từng "lấy thân mình chắn công an Việt Nam để bảo vệ cho một phụ nữ đấu tranh bất đồng chính kiến".

Theo lời ông Marchant thì những chuyện như vậy "chỉ là một phần bình thường của công việc", và cho rằng "chế độ ở Việt Nam là toàn trị".

Ông là người có nhiệm vụ nêu ra các chủ đề cho đối thoại nhân quyền Mỹ - Việt vốn được bắt đầu từ 1993.

Ông Marchant cũng cho báo từ bang Kentucky hay khi Ngoại trưởng Hillary Clinton sang thăm Việt Nam trong năm 2010, bà nói với ông rằng bà muốn đưa quan hệ Mỹ - Việt lên một tầm cao mới nhưng nhân quyền là "điều cản trở" (nguyên văn - stumbling block).

Được biết tới đây, ông Marchant sẽ về Washington để nhận giải thưởng 'Human Rights and Democracy Award' cho các hoạt động vì nhân quyền của ông.

Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ đã lên tiếng "phản đối mạnh mẽ" vụ ông Christian Marchant, tùy viên chính trị của Đại sứ quán Mỹ, bị tấn công khi tiếp cận linh mục bất đồng chính kiến Nguyễn Văn Lý ở thành phố Huế.