Đại hội Đảng ‘quan trọng’ như bầu cử

Đại sứ của phái đoàn EU tại Việt Nam, Sean Doyle (bìa phải)
Image caption Theo ĐS Sean Doyle, Đại hội Đảng quan trọng ngang tầm với tổng tuyển cử.

Đại sứ EU tại Việt Nam, Sean Doyle cho BBC Việt Ngữ hay, trong ba năm làm việc tại Việt Nam ông có nhiều bạn trong Đảng Cộng sản, trong lúc EU có nhiều dự án giúp hình thành xã hội dân sự.

Đầu tiên ông Sean Doyle nói đến quan tâm của ông đối với kỳ họp được cho là ‘quan trọng’ lần này.

ĐS Sean Doyle: Đại hội Đảng quan trọng ngang tầm với tổng tuyển cử, rất nhiều thứ thay đổi, ví dụ như chính sách, ban lãnh đạo. Tôi cho rằng nhiều người quan tâm đến sự kiện này, trong đó bao gồm các đối tác của Việt Nam. Dưới tư cách là khách mời, tôi có đến dự trong hai ngày qua.

BBC: Thưa, chúng tôi được biết là ông đã ở Việt Nam hơn ba năm qua. Vậy ông có nhiều bạn trong Đảng Cộng sản hay không?

ĐS Sean Doyle: Tôi nghĩ là có. Khi ai đó làm việc ở Việt Nam hơn ba năm, với các liên hệ thường xuyên, người này phải có mối quan hệ tốt với quan chức trong đảng. EU và Việt Nam cùng làm việc trong nhiều lĩnh vực, từ viện trợ, thương mại, kinh tế. Đến nhân quyền, đối thoại chính trị. Chúng tôi vừa hoàn tất hiệp định đối tác và hợp tác, thay thế thỏa thuận viện trợ trước đây. Hiệp định này bao gồm nhiều lĩnh vực, từ an ninh đến môi trường, thay đổi khí hậu, kỹ nghệ mới, và hợp tác về đại học. Chúng tôi hợp tác trong nhiều lĩnh vực với Việt Nam. Đảng CS đề ra chính sách, chúng tôi hay gặp lãnh đạo chính phủ, nhà nước, và tất nhiên họ là đảng viên.

BBC: Ông hy vọng có thêm bạn từ các đảng khác ở Việt Nam hay không? Một ví dụ thường thấy là ở nhiều quốc gia họ có chế độ đa đảng?

ĐS Sean Doyle: Câu hỏi của ông không ngây thơ chút nào. Chắc ông cũng biết không có đảng phái khác được phép hoạt động tại Việt Nam. Chúng tôi có thông báo thường xuyên, có đăng trên website của phái đoàn, một số chủ đề xuất phát từ Âu châu. Chúng tôi quan hệ gần gũi với một số tổ chức NGO, đặc biệt NGO của người Việt. Vẫn có hạn chế nào đó liên quan đến việc hậu thuẫn ý tưởng đa đảng, vốn không được chấp nhận tại VN. Ngay cả trong khuôn khổ như vậy, chúng tôi cũng đã làm được khá nhiều. Hiện nay mỗi năm chúng tôi chi tiêu hơn nửa triệu euro cho các NGO trong các dự án ngoài chủ đề hỗ trợ phát triển truyền thống. Chúng tôi giúp người dân có tiếng nói trong việc liên lạc, truyền đạt ý tưởng với giới chức, như các dự án trong lĩnh vực bình đẳng giới, người thiểu số, vân vân. Chúng xuất hiện khá nhiều.

BBC: Đại hội Đảng được giao nhiệm vụ đề ra các đường lối, chính sách quan trọng cho Việt Nam trong giai đoạn 5 năm, và xa hơn nữa. Thưa ông trong thời điểm này, liệu ông có hy vọng (và cả quan ngại nếu có) về đường lối phát triển tại Việt Nam?

ĐS Sean Doyle: Chúng tôi hy vọng chính phủ để ý đến các bất cập trong khu vực quốc doanh, vốn được nhắc tới nhiều thời gian gần đây. Thật khó mà biết được chúng được giải quyết ra sao trong các dự thảo trình tại đại hội Đảng. Văn kiện này còn chung chung. Tình hình đang khá khẩn trương, chúng tôi hy vọng có thêm minh bạch, hiệu quả trong cách điều hành tập đoàn kinh tế nhà nước, làm sao hướng tới cổ phần hóa nhiều hơn. Phái đoàn EU cũng hy vọng sẽ có thêm tiến bộ trong lĩnh vực dân chủ. Phiên chất vấn tại kỳ họp quốc hội vừa rồi, liên quan đến nhiều chủ đề lớn tôi cho là đáng lưu ý. Hy vọng xu hướng này tiếp tục phát triển thời kỳ sau đại hội.

Lo ngại của chúng tôi là những điều như vậy có thể chưa xảy ra vì Việt Nam hiện đang ở trong ngã tư đường. Các nhà đầu tư nước ngoài đang đợi một số chính sách sắp ban hành. EU muốn mở đàm phán về mậu dịch tự do FTA với Việt Nam, thỏa thuận trợ giúp thương mại, đầu tư vô cùng quan trọng. Trong khi một số nước khác cũng quan tâm đến đàm phán về thương mại, ví dụ như Hoa Kỳ. Đây là cơ hội để Việt Nam tiếp tục con đường cải cách về kinh tế và ngoại thương trong các năm tới.

BBC: Tư cách ‘quốc gia thu nhập trung bình’ của Việt Nam liệu có ảnh hưởng đến quan hệ chung giữa EU và Hà Nội hay không? Ví dụ trong các lĩnh vực như viện trợ và đầu tư, thưa ông?

ĐS Sean Doyle: Chắc chắn rồi. Liên quan đến đầu tư, nếu mọi việc được xử lý đúng đắn, VN có thể trở thành địa chỉ đầu tư hấp dẫn hơn. Nếu môi trường làm ăn trở nên bình đẳng hơn cho tất cả các công ty, không phân biệt nội địa hay ngoại quốc, nó sẽ tạo ra thay đổi đáng kể đối với thu nhập của quốc gia. Liên quan đến viện trợ, tôi cho rằng khó mà nói đến chuyện gia tăng. Hay bị giảm mạnh. Tất cả sẽ được thực hiện một cách từ từ. Tất cả các chương trình đã được hoạch định trong khung thời gian từ hai, ba, bốn cho đến 5 năm, và chúng tôi thường xuyên duyệt xét hiệu quả của viện trợ. Tôi dự đoán chúng tôi sẽ chuyển dần sang thể thức hợp tác và đối tác, trong lĩnh vực như kỹ thuật, quản trị, vân vân, với sự tham gia của doanh nghiệp, tổ chức phi chính phủ, trường đại học. Ngân khoản viện trợ có thể sẽ giảm, cấp phát nhiều hay ít sẽ dựa trên các sáng kiến về chương trình, chúng được đưa ra nhằm thu hút tài trợ từ khu vực tư nhân hay các nguồn khác.

Tin liên quan