VN đánh dấu 50 năm 'thảm họa da cam'

Nạn nhân chất độc da cam Bản quyền hình ảnh Reuters
Image caption Các chuyên gia Việt Nam nói hơn 3 triệu người đã bị ảnh hưởng của tác nhân cam

Việt Nam tổ chức một loạt các hoạt động để kỷ niệm ngày mà báo chí nước này gọi là "50 năm thảm họa chất độc da cam".

Đó là ngày 10/8 năm 1961, khi quân đội Hoa Kỳ bắt đầu chiến dịch kéo dài gần một thập niên của Mỹ sử dụng chất dioxin hủy diệt cỏ và lá cây trong cuộc chiến Việt Nam.

Mở đầu là cuộc tuần hành vì nạn nhân chất độc màu da cam với sự tham gia của hàng chục ngàn người hôm 7/8, tại cả Hà Nội (Khởi đầu từ Công viên Thống nhất) và Thành phố Hồ Chí Minh (Công viên văn hóa Đầm Sen).

Đây là một trong những hoạt động kéo dài một tháng do Hội Hồng Thập tự Việt Nam phát động (từ ngày 10/8 đến 10/9) nhằm kêu gọi sự quan tâm của cộng đồng đối với các nạn nhân.

Các hoạt động khác tập trung trong ba ngày, 8-10 tháng Tám, bao gồm Hội nghị quốc tế các nạn nhân chất độc da cam diễn ra tại Nhà Khách Bộ Quốc phòng, Hà Nội, ngày 8-9/8 với sự tham gia của khoảng 200 đại biểu trong đó có khoảng 100 khách quốc tế - theo thông tin trên mạng của Hội nạn nhân chất độc da cam/dioxin Việt Nam (VAVA).

Ngoài ra sẽ có một cuộc mít tinh được tổ chức vào sáng ngày 10/8 tại Nhà hát Lớn Thành phố Hà Nội, vẫn theo thông tin từ Hội nạn nhân chất độc da cam Việt Nam.

Vận động từ phía Mỹ

Mới đây, Nghị sĩ Quốc hội Mỹ Bob Filner, thuộc Ủy Ban Cựu chiến binh của Hạ Viện, đã đưa ra đề xuất "Dự Luật cứu trợ nạn nhân chất độc da cam", H.R. 2634, một dự luật tìm kiếm giải pháp cứu trợ thay mặt cho nạn nhân chất độc da cam thời chiến tranh Việt Nam.

Bản quyền hình ảnh BBC World Service
Image caption Vấn đề chất độc da cam là đề tài tranh cãi giữa chính phủ Việt Nam và Hoa Kỳ trong nhiều nă

Dự luật này, được đề nghị đưa ra thảo luận ở ba ủy ban của Hạ viện Mỹ, cho rằng

  • 19 triệu galon hóa chất, chủ yếu là chất da cam, và nhiều trong số này nhiễm chất dioxin gây chết người, đã được thả xuống miền Nam Việt Nam từ năm 1961 đến 1971.
  • Khoảng 4,8 triệu người Việt Nam có nguy cơ bị nhiễm chất độc này dẫn tới các bệnh kinh niên, chết sớm và sinh con tàn tật. Thậm chí tình trạng ô nhiễm chất độc da cam vẫn tiếp tục qua các dây chuyền thực phẩm ở những "điểm nóng".
  • Nguồn lực y tế công cộng của Việt Nam không đủ cho những chăm sóc cần thiết đối với các nạn nhân chất da cam.

Phía Việt Nam, VAVA đã gửi ra kêu gọi nhân dịp này, yêu cầu phía Hoa Kỳ nhận trách nhiệm về những tổn thất đã gây ra cho Việt Nam.

VAVA cũng kêu gọi các công ty hóa chất của Mỹ đã cung cấp chất da cam/dioxin cho lực lượng Mỹ sử dụng trong thời gian chiến tranh, trước hết là Dow Chemical & Monsanto, "hãy cam đảm nhận sai trái và hãy tự hỏi mình khi còn chưa bồi thường cho người Việt Nam thì liệu việc họ đặt văn phòng đại diện tại Việt Nam có phải là một điều hợp lý hay không?"

Nhiều năm trời Việt Nam và Hoa Kỳ đã có tranh luận về vấn đề bồi thường cho nạn nhân chất hủy diệt lá và cây cỏ.

"Các nghiên cứu gợi ý rằng hóa chất này có thể liên hệ tới một số bệnh ung thư và các tác hại khác tới sức khỏe con người, " Bộ chuyên về sự vụ cựu chiến binh Mỹ nói.

Giữa người Việt cũng có sự tranh cãi về tên gọi chất dioxin diệt cỏ này, với báo chí trong nước gọi là "chất độc da cam" nhưng một số báo chí tiếng Việt ở hải ngoại chỉ gọi là "tác nhân cam".

Nhưng nay Hoa Kỳ công nhận chất dioxin, tìm thấy trong tác nhân cam, là một chất độc hại cao.

Thời gian gần đây, Hoa Kỳ nói có thể hợp tác với Việt Nam "trên tinh thần xây dựng để giải quyết những vấn đề do chiến tranh để lại".

Hồi tháng Sáu năm nay tại sân bay Đà Nẵng, nơi lưu trữ chất hủy diệt cỏ trước khi được đem đi rải trên các khu rừng của Việt Nam, đã diễn ra buổi lễ khởi động chương trình Hoa Kỳ giúp Việt Nam làm sạch ô nhiễm tác nhân cam.

Quốc hội Mỹ đầu tiên đã phê chuẩn khoản tiền 3 triệu đôla Mỹ hồi năm 2007 trong nỗ lực này và số tiền kể từ đó tăng lên thành 32 triệu đôla.

Tin liên quan