Chủ tịch Sang thăm Mỹ - báo chí nói gì?

Zachary Keck, The Diplomat

Image caption Chủ tịch Sang thăm Ấn Độ: Hà Nội tích cực thúc đẩy quan hệ với cả Dehli

...Dù Hoa Kỳ đã trở lại với kế hoạch liên kết khu vực từ khi ông Obama lên cầm quyền, Việt Nam không chỉ dựa vào Mỹ và ASEAN để giúp mình cân bằng lại quan hệ với Trung Quốc.

Một ví dụ là Việt Nam đã tích cực lôi kéo Ấn Độ vào dự án khai thác năng lượng ở Biển Nam Trung Hoa. Chỉ tuần này, Ngoại trưởng Việt Nam, ông Phạm Bình Minh đã đến Dehli, gặp người tương nhiệm Salman Khurshid.

Trong cuộc gặp, ông Minh nhấn mạnh Ấn Độ có quyền tham gia khai thác năng lượng ở vùng biển có tranh chấp vì đó là điểm nằm bên trong Khu vực Đặc quyền Kinh tế (EEZ) của Việt Nam.

Hà Nội cũng tăng cường quan hệ với Tokyo vốn cũng đang là bên có tranh chấp lãnh hải ở vùng biển Hoa Đông [với Trung Quốc]... Hôm thứ Tư (10/7), Nhật Bản và Việt Nam vừa nêu lại cam kết tăng cường quan hệ quân sự, theo sau chuyến thăm Tokyo của Bộ trưởng Quốc phòng Việt Nam trong tháng 4.

Mới tháng trước, Bộ trưởng Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp Toshimitsu Motegi đến thăm Việt Nam và hứa sẽ thúc đẩy hợp tác kinh tế. Hai nước cũng tuyên bố năm 2013 là năm Hữu nghị Việt – Nhật.

Cuối cùng, Việt Nam đang tiếp tục thúc đẩy quan hệ quốc phòng đã lâu năm với Nga.

Năm 2009, Moscow và Hà Nội ký hợp đồng bán cho Việt Nam sáu chiếc tàu ngầm, trị giá cả thẩy 3,2 tỷ USD... Hai chiếc tàu ngầm sẽ được trao cho Việt Nam vào tháng 9 này...

Bình luận được đăng trên trang The Diplomat.com

David Brown, Yale Global

Image caption Chuyến thăm Trung Quốc của Chủ tịch Sang hồi tháng 6 đã 'không đem về điều gì'

...Quyết định để ông Trương Tấn Sang sang Washington cho thấy các lãnh đạo Việt Nam có thể đã sẵn sàng cho một thỏa thuận với Mỹ.

Quá trình dàn xếp về chuyến đi của ông Sang gợi ý rằng dù có khác biệt quan điểm nội bộ, các lãnh đạo Việt Nam từng hy vọng rằng lãnh đạo Trung Quốc sẽ không phản bội một đảng cầm quyền giống như họ...nhưng chuyến đi của ông Sang sang Bắc Kinh đã không đem về điều gì.

Ông Tập chỉ hứa Trung Quốc sẽ “chủ động có biện pháp mạnh mẽ, hiệu quả” để làm giảm mất cân bằng thương mại 16 tỷ USD trong giao thương hai bên.

Những lời hứa như thế đã được nêu ra trong quá khứ mà chẳng đạt gì cụ thể. Về Biển Đông, ông Sang chẳng thu về được gì ngoài thỏa thuận lập một đường dây nóng nhằm thảo luận các vụ việc về ngư dân.

Qua việc bác bỏ hẳn câu chữ nhắc tới UNCLOS mà cả hai nước đã ký, và các tiền đề khác về luật quốc tế như nền tảng cho giải pháp lãnh thổ, Bắc Kinh thậm chí còn rút lại cam kết với Việt Nam 20 tháng trước khi Hà Nội đồng ý sẽ đàm phán song phương về tranh chấp chủ quyền Hoàng Sa, quần đảo Trung Quốc đã chiếm từ Việt Nam Cộng Hòa năm 1974. Các cuộc thảo luận này chẳng đem lại tiến triển gì cụ thể...

Quyết định của Bộ Chính trị cử ông Sang tới Washington cho thấy rằng các lãnh đạo Việt Nam bị choáng bởi những gì ông Tập và các cộng sự của ông ta nói với ông Sang trong cuộc gặp riêng. Vì thế, nay họ sẵn sàng muốn có một thỏa thuận gần gũi hơn với Hoa Kỳ về quân sự. Vụ xử một nhân vật bất đồng chính kiến dự kiến xảy ra ngay trước giờ công bố về chuyến thăm Mỹ của ông Sang đã bị hoãn lại vô thời hạn.

Các nhà lãnh đạo Việt Nam có thể đang hy vọng rằng Tổng thống Obama sẽ thỏa mãn với các cử chỉ mang tính trình diễn như thế. Nếu vậy thì họ rất có thể đã tính nhầm.

Chính quyền Obama tháng trước đã xác nhận với Hạ viện rằng "Nhân dân Mỹ sẽ không ủng hộ một sự nâng cấp đột biến về quan hệ song phương [với Việt Nam] khi không có tiến triển rõ rệt về nhân quyền."

Trên thực tế, Hoa Kỳ không cần có bang giao thân cận hơn về quân sự với Việt Nam để bảo vệ các quyền lợi của mình ở Biển Nam Trung Hoa. Nước Mỹ hoàn toàn đủ sức chọn cách nhìn dài hạn và khiến phe chỉ trích phải ngạc nhiên bằng cách giữ quan điểm mạnh mẽ về nhân quyền. Với hai cựu binh từ cuộc chiến Việt Nam, John Kerry và Chuck Hagel hay cùng kiểm soát chính sách ngoại giao và quân sự của Hoa Kỳ, đó có thể sẽ là điều nước Mỹ sẽ làm lần này.

Bình luận được đăng trên Yale Global

Báo Việt Nam

Image caption Hai bộ trưởng ngoại giao Việt Nam và Hoa Kỳ chia sẻ nụ cười

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam, ông Lương Thanh Nghị cho hay hôm 18/7 rằng chuyến thăm khẳng định đường lối đối ngoại độc lập tự chủ, hòa bình hợp tác và phát triển, đa phương hóa đa dạng quá quan hệ chủ động mở rộng hợp tác quan hệ quốc tế của Việt Nam.

Trong chuyến thăm, Chủ tịch nước Trương Tấn Sang sẽ hội đàm với Tổng thống Barack Obama và trao đổi ý kiến về những định hướng lớn trong quan hệ giữa hai nước, nhất là trong các lĩnh vực kinh tế, thương mại, đầu tư, khoa học công nghệ, giáo dục đào tạo. Hai bên cũng sẽ thảo luận về vấn đề về quốc tế và khu vực cùng quan tâm.

Chủ tịch nước Trương Tấn Sang sẽ gặp đại diện chính quyền, quốc hội, một số tổ chức quốc tế và cộng đồng người Việt Nam tại Hoa Kỳ.

Theo ông Lương Thanh Nghị, kể từ khi Việt Nam và Hoa Kỳ bình thường hóa quan hệ vào tháng 7/1995, quan hệ hai nước đã phát triển tích cực trên nhiều lĩnh vực.

Hai bên đã thỏa thuận xây dựng mối quan hệ đối tác tích cực, hữu nghị, xây dựng hợp tác nhiều mặt tôn trọng lẫn nhau và cùng có lợi.

Chuyến thăm lần này của Chủ tịch nước Trương Tấn Sang có ý nghĩa quan trọng trong việc tiếp tục thúc đẩy quan hệ hai nước phát triển sâu rộng trong thời gian tới.

Kim ngạch thương mại hai chiều từ 2 tỷ USD năm 2001 đã tăng lên 26 tỷ USD năm 2012.

Việt Nam luôn xem Hoa Kỳ là đối tác hàng đầu và mong muốn hai nước tiếp tục nâng quan hệ song phương lên tầm cao mới, trong đó có hoạt động phối hợp về chống khủng bố, tội phạm xuyên quốc gia, cứu trợ nhân đạo, thiên tai...

Bình luận trên báo Dân Trí

Trần Nhật Phong từ Quận Cam

Image caption Ông Nguyễn Minh Triết là chủ tịch nước Việt Nam đầu tiên sau 1975 thăm Tòa Bạch Ốc

Kể từ khi Bộ Chính Trị, Đảng Cộng Sản Việt Nam ban hành nghị quyết 36 nhiều năm trước, nhà nước Việt Nam nói họ đã có nhiều nỗ lực để thực hiện nghị quyết trên qua các cuộc tiếp xúc với một số người Việt ở nước ngoài.

Tuy nhiên về phía cộng đồng Việt Nam thì có sự phân hóa khá rõ rệt về các khuynh hướng chính trị đối với phía nhà nước Việt Nam do người Cộng Sản lãnh đạo. Mặc dù phân hóa nhưng khối cộng đồng người Việt bên ngoài nước Việt Nam vẫn có những điểm chung, khiến họ chưa tin vào thiện chí của nhà nước Việt Nam:

1 - Việc bắt bớ giam cầm những bloggers và người bất đồng chính kiến, qua các điều luật 79,88 và 258 khiến cộng đồng Việt Nam không tin vào thiện chí hòa giải của nhà nước Việt Nam.

2 - Nhà nước Việt Nam cho tới nay vẫn chưa cho phép tư nhân được quyền sở hữu, điều hành và phát hành, phát hình, phát thanh các cơ sở truyền thông như báo giấy, truyền hình phát thanh. Phía người Việt ngoài Việt Nam cho rằng đây là bằng chứng Việt Nam chưa có tự do ngôn luận, tự do báo chí.

3 - Các thủ tục "xin,cho" bao trùm lên các ngành nghề trong Việt Nam, khiến nhiều tiêu cực xảy ra như tham nhũng, hối lộ, mua chức, chạy án, khiến nhiều người Việt ở nước ngoài không tin tưởng vào cơ chế chính trị hiện nay.

4 - Sự đối xử phân biệt của các lãnh đạo Việt Nam khi thăm viếng khắp nơi bên ngoài Việt Nam, luôn chọn tiếp xúc với những người ủng hộ sự lãnh đạo của đảng Cộng Sản tuyệt đối, và chưa bao giờ gặp gỡ những người có ý kiến khác biệt, trừ phi người đó thay đổi quan điểm và ủng hộ chính phủ hiện nay, như trường hợp cựu phó tổng thống VNCH Nguyễn Cao Kỳ.

Về phía người Việt hải ngoại, có một số cách ứng xử sau:

1 - Chọn thái độ chống đối và muốn lật đổ nhà nước Việt Nam do đảng Cộng Sản lãnh đạo.

2 - Chọn hợp tác thỏa hiệp để tiện công việc cho bản thân, và bỏ rơi những quyền lợi về chính trị.

3 - Thúc đẩy các quốc gia đối tác của Việt Nam áp lực nhà nước Việt Nam tôn trọng những quyền căn bản của con người như tự do ngôn luận, tự do tín ngưỡng.

4 - Không quan tâm đến đảng nào lãnh đạo đất nước Việt Nam, chỉ xem đời sống của dân chúng để đánh giá thái độ của đảng cầm quyền.

Dù có những đột phá bất ngờ từ phía nhà nước Việt Nam, nhưng có vẻ vì chọn sai đối tượng và mong muốn an toàn, nên không tạo được ảnh hưởng nhiều đến khối đa số cộng đồng người Việt ở nước ngoài.

Năm 2007, Chủ tịch Nguyễn Minh Triết thăm Hoa kỳ, đã ghé thăm và gặp gỡ một số người Việt tại Dana Point thuộc Quận Cam, cách Little Sài Gòn, nơi được xem là trung tâm lớn nhất của người Việt bên ngoài Việt Nam 30 phút lái xe.

Trong dịp này ông Triết đã trả lời bằng văn bản với hai cơ quan truyền thông của cộng đồng người Việt. Đáng tiếc đây là hai cơ quan truyền thông quá nhỏ bé, chỉ là tuần báo, trong khi cộng đồng có nhiều nhật báo lớn, lại mang tính địa phương nên hầu như không gây được ảnh hưởng gì cho khối người Việt ở nước ngoài, vì các thông điệp của ông Nguyễn Minh Triết đã không đến được khối đa số của cộng đồng Việt Nam.

Trước chuyến thăm của ông Trương Tấn Sang hiện trong dư luận người Việt tại Mỹ có các đánh giá rằng:

1 - Phái đoàn của ông Chủ tịch sẽ chỉ chọn gặp gỡ một số thương gia làm ăn buôn bán với Việt Nam, để xem đó là biểu tượng của cả khối người Việt ở Hoa Kỳ.

2 - Với lý do lịch làm việc đã kín, phái đoàn sẽ từ chối tiếp xúc truyền thông chính thống trong cộng đồng, hoặc các cơ quan truyền thông quốc tế có chương trình bằng tiếng Việt (VOA, RFA, BBC).

3 - Chọn đại một cơ quan truyền thông càng nhỏ càng tốt của cộng đồng người Việt, để chứng minh rằng, họ có gặp gỡ báo chí trong cộng đồng, và đương nhiên là phải chọn cơ quan truyền thông nào tuyệt đối ủng hộ cho chính phủ Việt Nam.

4 – Đoàn sẽ chỉ công bố những đồng ý chung chung giữa hai chính phủ, mà không thể nêu lên cụ thể vì e ngại phản ứng từ phía Trung Quốc.

5 - Ông Sang sẽ không được rung chuông trên thị trường chứng khoán New York, vì điểm tín dụng của nền kinh tế Việt Nam đang bị xuống thấp.

6 - Chính phủ của tổng thống Obama sẽ áp lực mạnh hơn với ông Sang về hồ sơ nhân quyền.

Ngoài ra có dư luận còn cho rằng, có thể chính phủ Obama tạo ra sự đột phá, tạo điều kiện cho những dân biểu ủng hộ dư luật nhân quyền gặp và chấn vấn ông Trương Tấn Sang về các vụ bắt bớ vừa qua, đồng thời cũng có thể tạo điều kiện cho một số người khác biệt chính kiến với chính quyền Việt Nam, có tiếng nói mạnh hơn khi ông Sang đặt chân đến Washington DC hoặc New York.

Nếu dự đoán này không đúng, thì đối với cộng đồng người Việt, sự kiện ông Trương Tấn Sang đến Washington DC có thể sẽ không tạo ra ảnh hưởng gì như thời ông Nguyễn Minh Triết, và khoảng cách khác biệt sẽ khó mà rút ngắn được như mong muốn của những nhà lãnh đạo ở Việt Nam.

Tin liên quan