'Vụ Xét lại hãy xử theo kênh Đảng?'

Đại tướng Võ Nguyên Giáp Bản quyền hình ảnh Reuters
Image caption Vụ án Xét lại chống Đảng được cho là nhằm vào Đại tướng Võ Nguyên Giáp

Đại tướng Võ Nguyên Giáp của quân đội Bắc Việt trong một giai đoạn dài không lên tiếng 'bảo vệ' các thuộc cấp là 'nạn nhân' trong vụ án Xét lại chống Đảng vì ông sợ cũng bị trừng phạt, theo khách mời của Bàn tròn Trực tuyến của BBC hôm 27/02/2015.

Cuộc thảo luận diễn ra trong bối cảnh Đại tá Lê Trọng Nghĩa, cựu thư ký của Tướng Giáp, nguyên Cục trưởng Cục Tình báo Quân đội, qua đời hôm 22/2.

Từ Paris, cựu Đại tá Bùi Tín, nói: "Năm 1977 tôi có tham gia đoàn chính thức của Nhà nước do Tướng Giáp cầm đầu để đi cám ơn các nước Xã hội Chủ nghĩa. Có mấy ngày nghỉ ở Sô Chi, tôi hỏi một câu làm sao khi mà những anh em dưới quyền ông ấy bị nạn của vụ Xét lại mà ông ấy không lên tiếng?

"Ông ấy im một lúc rất lâu, rồi ông mới nói một câu như thế này: 'Mình mà lên tiếng thì mình cũng sẽ bị nạn như các cậu đó'".

Image caption Tiến sỹ Cù Huy Hà Vũ tin rằng Chủ tịch Hồ Chí Minh 'không biết' về vụ Xét lại chống Đảng.

Có ý kiến của luật gia từ trong nước gửi tới Bàn tròn cho rằng khó có thể chờ đợi Chính quyền hiện nay xử lý lại vụ án Xét lại theo con đường "tòa án tư pháp", thế nhưng ý kiến này gợi ý trong hoàn cảnh hiện nay, Đảng và Nhà nước Việt Nam có thể xử lý vụ việc theo kênh riêng của Đảng, trước nguyện vọng của một số 'nạn nhân' và thân nhân của họ.

Một trong các thân nhân này, người không muốn tiết lộ danh tính, cho BBC biết lý do vì sao Đảng, chính quyền tới nay không xem lại vụ việc, cũng như một số chi tiết khác về thái độ lãnh đạo Việt Nam và quan điểm trong nội bộ gia đình nạn nhân ra sao.

Trong vụ án Xét lại chống Đảng gần năm thập niên trước, về phía quân đội Bắc Việt, ngoài ông Lê Trọng Nghĩa, còn có Đại tá Lê Minh Nghĩa, nguyên Chánh Văn phòng Bộ Quốc phòng, Đại tá Đỗ Đức Kiên, nguyên Cục trưởng Cục Tác chiến Đại tá. Ông Đặng Kim Giang, Thiếu tướng, Tư lệnh hậu cần Mặt trận Điện biên phủ của Tướng Giáp cũng bị bắt giam và được cho là bị trừng phạt và quản thúc gắt gao cho tới lúc qua đời.

Trong Vụ án xét lại chống Đảng ngoài phía Quân đội, trong lĩnh vực dân sự còn có nhiều nhân vật khác là nạn nhân của vụ án được cho là có động cơ chính trị, hay 'vụ án chính trị Xét lại chống Đảng' như một số sử gia nước ngoài gọi tên.

Một vài trong số các nhân vật quan chức dân sự cao cấp bị bắt giữ, giam cầm, câu lưu gồm có Giáo sư Hoàng Minh Chính, Viện trưởng Viện Triết học Mác-Lênin, Vụ trưởng Lễ tân Bộ Ngoại giao Vũ Đình Huỳnh và con trai là nhà văn Vũ Thư Hiên, Hoàng Thế Dũng; Phó giám đốc nhà xuất bản Sự thật, Nguyễn Kiến Giang, nguyên Tỉnh ủy viên tỉnh ủy Quảng Bình; Minh Tranh, Giám đốc nhà xuất bản Sự thật; Trần Minh Việt, Phó bí thư thành ủy Hà Nội kiêm Phó chủ tịch Ủy ban Hành chính TP Hà Nội; Phạm Hữu Viết, phó tổng biên tập báo Hà Nội Mới; Phạm Kỳ Vân, Phó Tổng biên tập Tạp chí Học Tập; Trần Thư, Tổng thư kí toà báo Quân Đội Nhân Dân...

Một số nhân vật khác tuy không bị bắt giữ, giam cầm nhưng bị vô hiệu hóa như Ung Văn Khiêm, Bộ trưởng Ngoại giao; Lê Liêm, Thứ trưởng Bộ Văn hóa.

'Cụ Hồ có biết không?'

Một khách mời khác của Tọa đàm Bàn tròn hôm 27/2 cho rằng Chủ tịch Hồ Chí Minh không biết rõ về vụ án.

Image caption Nhà văn Vũ Thư Hiên cho rằng Chủ tịch Hồ Chí Minh 'ắt phải biết' về vụ Xét lại

Tiến sỹ Luật Cù Huy Hà Vũ, từ Washington D.C., Hoa Kỳ, nói ông có các mối quan hệ khá gần gũi, thân cận với gia đình của Tướng Giáp, một số các vị khác trong quân đội trong vụ án như Tướng Lê Liêm, Đại tá Đỗ Đức Kiên v.v... nhờ thân sinh, nhà thơ Cù Huy Cận, từng là Bộ trưởng, Thành viên của Chính phủ ở miền Bắc Việt Nam trong nhiều năm.

Về việc ông Hồ Chí Minh có biết về vụ Xét lại hay không, ông Hà Vũ nói:

"Qua những câu chuyện từ trong gia đình cho đến những nhân vật kể trên mà tôi tiếp chuyện, không có dấu hiệu cụ thể nào cho thấy Hồ Chí Minh biết sẽ đàn áp những người theo Xét lại Liên Xô."

Từ Hà Nội, nhà báo Trần Tiến Đức, người cũng là con trai lớn của cố Thị trưởng Hà Nội, Bác sỹ Trần Duy Hưng, nêu quan điểm và đặt câu hỏi:

"Tôi không thể khẳng định Cụ Hồ biết hay không biết, nhưng nếu đã là nghị quyết của Đảng và nếu đã có Thông báo của Đảng thì tôi đánh dấu hỏi là liệu thông báo ấy có thông báo cho Cụ Hồ Chí Minh hay không?"

Ông Trần Tiến Đức cho biết thêm:

"Thời gian đó tôi không phải là Đảng viên, theo tôi được biết, trong Đảng hình như là có phổ biến Nghị quyết, hoặc là đến một cấp nào đó tôi không biết, nhưng mà người ngoài Đảng như chúng tôi hoàn toàn không biết. Và có lẽ ở cán bộ cấp cao cũng được phổ biến thông tin mức độ nào đó, chứ không được phổ biến một cách tường tận.

"Chúng tôi cũng quen những người mà đã bị bắt trong dịp đó, thí dụ như là Đại tá Lê Minh Nghĩa, tức là một người cũng có họ hàng xa với bên nhà vợ của chúng tôi, như vậy ông ấy cũng đi tù suốt trong thời gian đấy, nhưng mà ông tù vì lý do gì, thì về chính thức, không ai được biết," con trai của Bác sỹ, Thị trưởng Trần Duy Hưng nói.

Còn nhà văn Vũ Thư Hiên, con trai của cựu thư ký của Chủ tịch Hồ Chí Minh, ông Vũ Đình Huỳnh, mà trong vụ án Xét lại, cả ông lẫn cha ông đều bị bắt giam, đi tù không qua xét xử trong nhiều năm thì nói thêm:

"Nếu là những việc lớn đến như thế thì ông Hồ Chí Minh ắt phải được biết, nhưng mà ông muốn tránh ra. Ông nói với ông Hoàng Quốc Thịnh là: 'Sao lại có chuyện bắt như vậy?'

"Tôi nghĩ là ông biết, nhưng mà ở cương vị của ông lúc bấy giờ thì ông ấy không nói được gì cả.

"Thí dụ như trong cuộc họp Nghị quyết 9 mà ông Lê Liêm, Thứ trưởng Bộ Văn hóa lúc bấy giờ nói lại cho tôi nghe, thì trước cuộc họp Nghị quyết 9, ông Lê Liêm có đến nói với ông Hồ Chí Minh, và ông Hồ Chí Minh nói: 'Chú cứ nói ở trong Hôi nghị, rồi tôi ủng hộ'.

"Nhưng đến lúc mà Lê Liêm nói, thì sau đó nhìn đến ông Hồ Chí Minh, thì đây là lời của ông Lê Liêm bảo:

"Bác quay mặt đi và không nói gì cả," tác giả cuốn Hồi ký Chính trị 'Đêm giữa Ban ngày' nêu quan điểm.

Image caption PGS. TS. Hoàng Ngọc Giao nói khó có việc hệ thống tư pháp hiện nay xem lại vụ án

Trong khi đó, ngay sau Bàn tròn trực tuyến, thân nhân của một trong các nạn nhân vụ xét lại chống Đảng nói với BBC "ông Hồ có biết" về vụ việc nhưng "lờ đi".

Ý kiến không muốn tiết lộ danh tính này nói: "Ba tôi nói là bác Lê Liêm bảo ông Hồ biết hết, nhưng ông ấy lờ đi. Bác Lê Liêm khi còn sống và khoẻ, rất hay đến nhà tôi.

"Hai cụ trao đổi với nhau và tôi còn ít tuổi nên không nhớ hết chuyện giữa hai cụ. Sau này khi tôi hỏi, ba tôi nói như thế. Còn thêm là sau đó ông Hồ không bao giờ tiếp bác Lê Liêm nữa."

Khi nào xem lại vụ án?

Tại cuộc Tọa đàm bàn tròn, các khách mời đã nghe ý kiến bình luận của Phó Giáo sư, Tiến sỹ Hoàng Ngọc Giao, Viện trưởng Viện Chính sách Pháp luật và Phát triển về vụ án Xét lại Chống đảng và khả năng bao giờ vụ việc có thể được đem ra xem xét lại.

Trên một clip phỏng vấn từ hôm thứ Năm, luật gia này nêu quan điểm với BBC từ Hà Nội rằng vụ án 'Xét lại chính trị' là sản phẩm của một giai đoạn trong quá khứ của một thể chế chính trị mà vẫn tồn tại liên tục từ đó cho tới nay.

Theo ông Giao, do đó chừng nào chính quyền chưa muốn xem xét lại vụ việc, vì lý do liên quan tới tính chính danh, hoặc ảnh hưởng tới chính vị thế của chính quyền, hoặc chưa có sự chuyển đổi sang thể chế pháp quyền đích thực, thì vụ việc mà trong đó ông Lê Trọng Nghĩa và nhiều người khác là 'nạn nhân' có thể chưa được xem xét ngay.

Khi được hỏi có lời khuyên gì cho Đảng, ông Giao nói:

"Trong thể chế chính trị hiện nay, muốn được minh oan thực sự, không cần phải có ồn ào trước công chúng, thì con đường làm việc vẫn phải theo hệ thống chính trị này.

"Đã gọi là vụ án Xét lại chống Đảng, nó phải theo đúng kênh của Đảng, chứ còn không có cách nào khác cả.

"Nếu ở thời điểm này không giải quyết được, nhưng ở những thời điểm khác, rất có thể lúc đó nó sẽ được bàn đến. Còn kỳ vọng để đòi hỏi hệ thống tư pháp hiện nay minh oan được, thì tôi nghĩ là khó," ông gửi thông điệp của mình tới cuộc tọa đàm qua một clip phỏng vấn được thực hiện hôm thứ Năm, 26/2.

Trong khi đó, thân nhân ở trên của một trong các nạn nhân vụ án Xét lại nói với BBC:

"Hiện vẫn chưa là thời điểm để các thân nhân, nạn nhân lên tiếng vì một là trước đại hội Đảng 12, nếu không cần thận nói ra sẽ bị trị, hai là vì "đám như Đỗ Mười hay Lê Đức Anh" còn sống sẽ vào cuộc và khi đó thì sẽ không có gì cả. Nên nhớ rằng Sáu Thọ và đám Nam Bộ chịu ơn "hắn" không bao giờ phản lại hắn vì chúng có quá nhiều quyền lợi," ý kiến này nói thêm.

Mời quý vị theo dõi toàn văn cuộc Tọa đàm trực tuyến của BBC hôm 27/2/2015 trên YouTube của BBC Việt ngữ tại đây.

Tin liên quan