BBC 'bật mí' về bài vở dịp 30/4

Bản quyền hình ảnh epa
Image caption Chính quyền Việt Nam bắn pháo hoa ở nhiều điểm tại Sài Gòn sau khi đã tổ chức một lễ mít-tinh và diễu hành trọng thể đánh dấu 30/4 tròn 40 năm.

Các nhà báo và phóng viên BBC chia sẻ tại Bàn tròn Thứ năm hôm 30/4/2015 về kinh nghiệm và những cảm nhận 'bếp núc' sau một tháng làm tin bài đánh dấu tròn bốn thập niên ngày cuộc chiến Việt Nam kết thúc.

Từ TP. Hồ Chí Minh, phóng viên Hồng Nga cho hay chị đã được tạo điều kiện khá thuận lợi để làm phóng sự, cũng như tường thuật lễ mít-tinh và diễu hành hôm 30/4. Chị nói:

"Cũng không có khó khăn gì, nhưng tất nhiên về mặt an ninh thì người ta cũng muốn đảm bảo làm sao cho hoạt động ấy được diễn ra một cách tốt đẹp cho nên phải đi từ rất sớm và tất cả máy móc của BBC cũng như của các hãng khác đều phải qua máy scan để kiểm tra an ninh.

"Khi đã vào trong rồi thì cũng không có ai cản trở tác nghiệp gì cả, chúng tôi cũng được tự do quay hình, chỉ có điều là họ sử dụng máy để phá sóng, hạn chế sóng điện thoại ở trong chính khu vực lễ đài, cho nên để phát trực tiếp như BBC đã làm thì chúng tôi phải đứng ra ngoài xa.

"Đó là một khó khăn thôi, còn về mặt thủ tục thì không có gì cản trở."

Nhưng Hồng Nga cũng cho hay, trong chuyến tác nghiệp này, chị cũng gặp một sự cố khá bất ngờ, mà chị mô tả với bàn tròn là 'buồn cười'.

Hồng Nga nói tiếp:

"Cũng có những chuyện hơi buồn cười có thể chia sẻ với quý vị thí dụ như một lần Hồng Nga đi phỏng vấn ở một cái hẻm, phỏng vấn một người dân bình thường thôi, hỏi xem họ nghĩ gì về đợt 'kỷ niệm 30/4' này.

"Khi đang quay phim thì có một người hàng xóm lao ra và chặn lại, họ nói rằng là không xin phép tổ dân phố thì không được quay phim, không được chụp ảnh, tức là thái độ của ông ấy rất là hung hăng và ra chặn máy, rồi đồng thời gọi dân phòng, cũng như công an đến.

Image caption Nguyễn Hùng thuật lại những ấn tượng về chuyến đi làm tin bài 30/4 từ Washington D.C.

"Những cái đó chứng tỏ rằng còn có một số người trong xã hội ở Việt Nam, họ rất e dè giữa tiếp xúc của báo chí và người dân, cái đó hoàn toàn trái ngược với xu hướng minh bạch, cũng như là tự do mà tôi nghĩ là không chỉ chúng ta mà cả người dân Việt Nam, chắc là đa phần đang hướng tới.

"Nó cũng là một sự khó chịu nho nhỏ thôi, nhưng cũng muốn chia sẻ với anh Quốc Phương, anh Nguyễn Giang, cũng như quý vị."

'Chẳng ngu gì mà tin'

Từ Washington D.C., phóng viên Nguyễn Hùng, người cùng các phóng viên của BBC Việt ngữ là Nguyễn Hoàng và Nguyễn Lễ, có mặt tại các địa điểm khác nhau ở Hoa Kỳ để làm tin bài, thuật lại điều người Mỹ nói với anh về cuộc chiến Việt Nam và triển vọng quan hệ Mỹ - Việt sau 40 năm.

Nguyễn Hùng nói với Bàn tròn:

"Tôi có nói chuyện với một đại tá từng phục vụ ở Việt Nam tới 9 năm, ông ấy nói rằng Việt Nam và Hoa Kỳ thực ra chẳng có xung đột lợi ích gì cả, có lẽ tương lai phát triển rất sáng sủa.

"Còn cựu Đại sứ Hoa Kỳ ở Việt Nam, người đầu tiên trở lại Hà Nội trong vai trò Đại sứ cho Washington, ông Pete Peterson, tôi phải nói thêm ông đó cũng là cựu binh bị bắn rơi khi ném bom miền Bắc, bị giam tới hơn 3 năm, thì ông cũng rất lạc quan.

"Ông nói rằng quan hệ bây giờ nó cũng rất là mạnh rồi, và nó có thể tự phát triển...

"Có thể nói nó đã vượt qua một ngưỡng phát triển nhất định, bây giờ nó có thể tự thân vận động được.

"Tôi cũng hỏi ông Pete Peterson và hỏi thêm một cựu Lãnh sự của Hoa Kỳ ở Đà Nẵng thời miền Nam Việt Nam ngày trước.

"Họ đều không tin rằng có bất kỳ một thời điểm nào Hoa Kỳ sẽ là một người bạn thân tới mức mà sẵn sàng cứu giúp Việt Nam như là sẵn sàng cứu giúp Nhật Bản hay Hàn Quốc.

"Cái đó tôi nghĩ cái đó cũng rất là đáng suy nghĩ, họ nghĩ Việt Nam và Hoa Kỳ có thể tiến triển quan hệ rất là tốt, thậm chí có thể ký những thỏa ước với nhau, thế nhưng họ không bao giờ tin, họ nói với tôi rất là lịch sự là các nhà lãnh đạo Việt Nam chẳng ngu tới mức lại nghĩ rằng Mỹ sẽ đến cứu mình.

Image caption Phóng viên Hồng Nga đang tường thuật lễ diễu hành và mít-tinh ngày 30/4/2015 cho BBC từ TP. Hồ Chí Minh.

"Thế nhưng thực ra về phía họ, tôi có cảm giác rằng họ cũng chẳng tin là Mỹ có một khi nào đó lại cứu giúp Việt Nam trong bất cứ một cuộc xung đột nào trong tương lai."

'Lần đầu gặp Việt Cộng'

Phóng viên Nguyễn Hùng cũng chia sẻ với bàn tròn về việc khi gặp phu nhân của một cựu đề đốc hải quân Việt Nam Cộng Hòa tại Mỹ, anh đã được người phụ nữ này nói là đây là đầu tiên bà gặp một 'Việt Cộng' tại Mỹ, mặc dù Nguyễn Hùng đang là phóng viên của BBC tới đó làm tin bài.

Khi được hỏi anh đã phản ứng ra sau trước lời bình phẩm đó, Nguyễn Hùng nói:

"Khi đó tôi chỉ nói rằng là khi mà tôi sinh ra thì tôi còn bé quá, không hiểu sự kiện đó là gì...

"Họ đều có một cái rất là không thực sự thoải mái khi tiếp xúc với người Bắc, và nếu mà biết thực sự người đó sinh ra và lớn lên hoàn toàn ở miền Bắc thì họ cảm giác là không được thoải mái.

"Tôi đi thì tôi cảm thấy cái đó cũng khá là rõ đấy, tức là có một cái ranh giới.

"Dù là ranh giới ấy ngày càng nhỏ đi và hẹp lại, giống như là các quan chức Việt Nam có nói rằng ngày trước phong trào gọi là phản đối chính quyền, phản đối miền Bắc nó như là biển cả.

"Sau nó chỉ còn là một con sông, bây giờ còn là con suối, ví dụ họ nói như vậy.

"Thế nhưng mà dù sao nó vẫn cứ còn, mà cụ thể là các ngày Quốc Hận, rồi Tháng Tư Đen, thì đối với họ tôi chưa rõ là tới khi nào thì nó sẽ không còn cái tính gọi là đầy cảm xúc ở trong đó nữa.

"Mặc dù nó chỉ có tính chất là học giả thôi, để mà nghiên cứu những giai đoạn trong lịch sử trong quá khứ," Nguyễn Hùng chia sẻ từ Washington D.C.

'Cảm xúc đặc biệt'

Image caption Nguyễn Giang cho hay BBC rất quan tâm tới các vấn đề lịch sử, nhân chứng và tạo điều kiện khách quan, cân bằng cho các tiếng nói từ nhiều phía.

Chia sẻ với Tọa đàm sau một tháng tổ chức tin bài đánh dấu sự kiện ngày 30/4 tròn bốn thập niên, Nguyễn Giang, Trưởng ban BBC Việt ngữ nói:

"Tôi nghĩ cảm nghĩ đầu tiên tức là cảm xúc rất đặc biệt khi mà chúng tôi cử phóng viên như là anh Nguyễn Hoàng, anh Nguyễn Lễ, chuyến đầu tiên sang Hoa Kỳ, trong tháng vừa qua để gặp gỡ những người đã từng chứng kiến cuộc chiến đó từ phía của Việt Nam Cộng Hòa.

"Ví dụ như là Đề đốc Lâm Ngươn Tánh, hay là các vị trí sỹ, hay là các nhân vật tôn giáo, hay những nhà báo khác nhau, ví dụ như là ông Nick Út, hay là ông Nguyễn Tú A.

"Tất cả những người ấy đều đóng góp cho những gì chúng tôi (làm) một cảm nhận rất là cá nhân, nhưng đồng thời cũng có những tầm nhìn về chuyện quan hệ Mỹ - Việt, hay là Việt Nam Cộng Hòa sau đó, nước Việt Nam thống nhất sau này.

"Tất cả cái đấy có tính chất nhân chứng lịch sử. Mọi người đều biết đài BBC rất quan tâm đến những chuyện lịch sử. Có những người đặt câu hỏi trên mạng 'Tại sao cứ phải nhắc lại nhiều như thế?'

"Nhưng thực ra đây cũng là dịp rất nhiều người năm 1975 họ cũng đã là không phải là trẻ, đến nay đã là 40 năm sau, có lẽ là đợi một dịp khác 50 năm sau cuộc chiến, thì có thể rất nhiều nhân chứng đó có thể không còn nữa.

"Như thế đây cũng là một dịp để mở lại, tìm lại những câu chuyện của những người đã từng tham gia, và tất nhiên như mọi người đều thấy, chị Hồng Nga có dịp về Việt Nam, thì cũng hỏi được cả những nhân chứng đã từng đi từ Bắc vào Nam ngày đó, từ phía miền Bắc, những người từ miền Nam tập kết ra, quay trở lại.

" Đài BBC coi tất cả mọi người đều là những nhân chứng lịch sử và đối xử rất công bằng với nhau. Chúng tôi cũng mở một Chương trình mời bạn đọc của trang web BBC viết cho Diễn đàn, viết cho trang Facebook.

"Tuần này riêng những bài đó cộng lại, những bài về cuộc chiến Việt Nam hay 40 năm là trong vòng 3-4 ngày qua đã có tới 7 triệu lượt người đọc, như vậy là một con số rất là lớn, một sự quan tâm rất lớn," nhà báo Nguyễn Giang chia sẻ với Bàn tròn của BBC hôm 30/4/2015.

Tin liên quan