Mỹ 'chưa bỏ cấm vận vũ khí cho VN'?

Bản quyền hình ảnh Reuters
Image caption Phía Mỹ sẽ chưa gỡ bỏ lệnh cấm vận vũ khí với Việt Nam trong chuyến thăm của ông Obama tới đây, theo nhà nghiên cứu.

Gỡ bỏ hoàn toàn lệnh cấm bán vũ khí sát thương của Mỹ đối với Việt Nam vẫn còn là một vấn đề gây tranh cãi, đặc biệt liên quan tới hồ sơ nhân quyền của Việt Nam, theo một nhà phân tích chính trị Việt Nam và bang giao quốc tế.

Chuyến thăm của Tổng thống Mỹ tới Việt Nam và quan hệ Việt - Mỹ là đề tài của Bàn tròn Thứ Năm tuần này của BBC Việt ngữ, được phát từ lúc 19h30-20h00 giờ Việt Nam trên kênh Youtube của chúng tôi, mời quý vị đón theo dõi tại đây.

Bình luận với BBC về quan điểm của tờ New York Times số ra hôm 14/5/2016 đặt vấn đề liệu có quá sớm để Mỹ gỡ bỏ lệnh cấm, nhân chuyến thăm của Tổng thống Barack Obama tới Việt Nam, Tiến sỹ Lê Hồng Hiệp, nhà nghiên cứu khách mời tại Viện Nghiên cứu Đông Nam Á tại Singapore, nêu quan điểm:

"Tôi cho rằng vấn đề gỡ bỏ lệnh cấm vũ khí đối với Việt Nam vẫn là một vấn đề gây tranh cãi trong chính giới Mỹ, có những ý kiến ủng hộ, cũng như có những ý kiến phản đối.

Máy của bạn không hỗ trợ nghe xem

"Chính vì vậy chúng ta cũng phải chờ xem quyết định này có được đưa ra hay không trong chuyến thăm lần này của ông Obama. Theo ý kiến cá nhân của tôi thì Mỹ có thể chưa tiến hành ngay trong chuyến thăm lần này của ông Obama," nhà nghiên cứu nói với BBC.

'Có đi, có lại'

Tiến sỹ Lê Hồng Hiệp giải thích thêm quan điểm của mình:

"Bởi vì như đã nói, cũng có những ý kiến tương đối e ngại hồ sơ nhân quyền của Việt Nam, Việt Nam muốn được Mỹ gỡ bỏ lệnh cấm này, Việt Nam cũng sẽ phải có những hành động gọi là 'có đi, có lại' để Mỹ cảm thấy thoải mái trong việc gỡ bỏ lệnh cấm này.

"Ngoài ra còn có một số vấn đề khác, chẳng hạn Mỹ muốn Việt Nam cho Đội Hòa Bình vào hoạt động ở Việt Nam, hay là muốn Việt Nam có những nhượng bộ trong vấn đề chương trình đào tạo của Đại học Fulbright.

"Chúng ta vừa biết là Đại học Fulbright đã được cấp giấy phép, nhưng không biết hoạt động của Đội Hòa Bình có được Việt Nam chấp nhận hay không v.v... đấy cũng là điều mà Mỹ sẽ cân nhắc, ngoài ra cũng có những quan ngại khác, chẳng hạn tính hiệu quả của việc gỡ bỏ lệnh cấm này tới đâu?

Image caption Nhà báo Đỗ Thông Minh cho rằng nhân quyền sẽ chỉ chiếm một liều lượng nhỏ so với 'thế chiến lược' Việt - Mỹ mà hai bên sẽ bàn thảo trong chuyến thăm của ông Obama.

"Liệu nó có cần thiết, cần phải thực hiện ngay bây giờ hay không? Tại vì từ tháng 10/2014, khi lệnh cấm gỡ bỏ một phần, đến nay hai bên vẫn chưa có những hoạt động chuyển giao vũ khí nào, mặc dù lệnh cấm ấy mới bỏ một phần, nhưng đã tạo ra rất nhiều không gian để cho hai bên tiến hành hợp tác rồi.

"Chính vì vậy người ta cũng đặt câu hỏi về tính hiệu quả.

"Đương nhiên, Việt Nam rất mong chờ sự kiện này vì nó mang ý nghĩa biểu tượng rất lớn, thể hiện bình thường hóa hoàn toàn quan hệ song phương và gỡ bỏ một trong những tàn dư cuối cùng của sự thù địch giữa hai bên trong thời kỳ chiến tranh lạnh.

"Tuy nhiên như đề cập của một số tờ báo, tôi cũng đồng tình là có thể Mỹ sẽ đề cập vấn đề này và sẽ hứa hẹn một điều gì đó, nhưng có thể chưa tiến hành gỡ bỏ ngay lệnh cấm trong chuyến thăm này của ông Obama," Tiến sỹ Lê Hồng Hiệp nói với BBC.

Nhân quyền 'thứ yếu'

Hôm thứ Bảy, tờ New York Times trong bài xã luận, có đoạn viết:

"Tổng thống Obama không nên cảm thấy có nghĩa vụ trao cho chính quyền độc đoán của Việt Nam điều mà họ muốn - sự gỡ bỏ hoàn toàn cấm vận về buôn bán vận chuyển vũ khí được áp đặt trong thời gian chiến tranh, trừ khi chính quyền này có những bước đi đáng tin cậy tiến tới giải quyết những vấn đề nhân quyền nghiêm trọng," tờ báo Mỹ nêu quan điểm.

Từ Nhật Bản, sẽ là điểm dừng tiếp theo sau Việt Nam của Tổng thống Obama trong chuyến đi châu Á tháng Năm này, nhà báo Đỗ Thông Minh đưa ra bình luận.

Ông nói:

"Trước đây, Thượng nghị sỹ John McCain cũng nói danh sách đặt vũ khí rất dài, nhưng trở ngại chính là vấn đề nhân quyền.

"Nhưng vấn đề nhân quyền cũng chỉ là chính sách 'cây gậy và củ cà rốt' thôi, thành ra tùy tình hình, chiến lược.

"Vấn đề nhân quyền đối với Mỹ có lẽ cũng chỉ chiếm 3-5% thôi, chứ không phải là yếu tố quá quyết định.

"Yếu tố đó được nhắc tới thôi, nhưng nó không phải là yếu tố quyết định cuối cùng, quan trọng nhất là thế chiến lược giữa hai bên."

Mời quý vị đón theo dõi Bàn tròn Thứ Năm tuần này của BBC Việt ngữ về chuyến thăm của Tổng thống Obama tới Việt Nam và quan hệ Việt - Mỹ.

Tin liên quan