Skip to main contentAccess keys helpA-Z index
BBCVietnamese.com
chinese
russian
french
Other Languages
 
02 Tháng 5 2008 - Cập nhật 14h54 GMT
 
Gửi trang này cho bè bạn   Bản để in ra
Cuộc điều tra Peers (Phần 2)
 
Tượng đài nạn nhân Mỹ Lai
Vụ thảm sát xảy ra cách đây 40 năm
Những phát hiện ngày một nhiều qua cuộc điều tra Peers cho thấy vụ thảm sát ở Mỹ Lai đã được tiến hành với qui mô chưa từng có, và sự bưng bít thông tin cũng được tiến hành ở mức độ cao nhất có thể.

Cuộc điều tra cho thấy cả hai đại đội Bravo và Charlie đều cùng nhận được mệnh lệnh tàn sát.

Nhưng sau đó người ta cũng phát hiện được là cả hai đại đội đều bất ngờ nhận được những mệnh lệnh riêng rẽ từ một số sĩ quan yêu cầu KHÔNG được giết nữa.

Tuy nhiên một người lính trẻ trong đại đội Charlie, Dennis Bunning, khai trước cuộc điều tra rằng việc giết người chấm dứt nhưng hãm hiếp phụ nữ thì vẫn tiếp tục.

Các vụ hãm hiếp

Dưới đây là lời khai của Bunning với Đại tá Bland West:

Đại tá West: Chính anh nói lệnh được ban ra là không được hãm hiếp nữa?
Bunning: Không chỉ ngưng giết người thôi. Việc hãm hiếp vẫn tiếp tục.
Đại tá West: Hãm hiếp vẫn tiếp tục sau khi đã có lệnh kia?
Bunning: Đúng, chấm dứt giết người nhưng việc hãm hiếp đã bắt đầu. Một số em gái chỉ mới 15, 16 tuổi, một số chỉ mới 13, có khi 12 tuổi thôi. Tôi bước đến trước mặt một người lính vì tôi to lớn hơn anh ta và nói, ‘’Mày thả cô bé ra ngay,’’ thì 5 người lính khác bước tới và nói với tôi, ‘’Bunning, mày để yên cho bọn tao nếu không bọn tao sẽ giết mày.’’

Dựa trên những lời chứng của Bunning và những nguồn khác, trong đó có cả các nhân chứng người Việt Nam, Tướng Peers đã kết luận chỉ riêng trong một thôn đã có đến 18 vụ hãm hiếp phụ nữ bao gồm cả hãm hiếp tập thể.

Đa số các vụ hiếp dâm do tiểu đội của Bunning thực hiện. Trong bộ phim 4 giờ ở Mỹ Lai quay năm 1988, nhân chứng Phạm Thị Trinh đã chứng kiến và nói về việc chị gái mình bị hãm hiếp:

''Nghe tiếng chị tôi la trong nhà nhìn ra thì thấy chị Mùi, lúc đó 14 tuổi, đang bị một thằng Mỹ đè lên người mà trên người chị không còn quần áo. Chị tôi ra sức chống cự lại nó. Sau đó thằng Mỹ đứng lên mặc quần áo vào và bắn luôn chỉ.''

Tướng Peers đã phát hiện ra những bằng chứng không thể chối cãi về việc hãm hiếp và giết chóc, và cả bằng chứng về việc những khiếu kiện từ phía Việt Nam đã bị lờ đi.

Ông kết luận trách nhiệm này thuộc về người đứng đầu cơ quan liên quan và chỉ ra người có nhiệm vụ giải quyết khiếu kiện về vụ ngày 16 tháng 3 là Trung tá Charles Anistranski, phụ trách Bộ phận Dân sự Mỹ.

Anh ta đã không trình các hồ sơ khiếu kiện lên Trưởng Bộ phận là Tướng Samuel Koster. Tướng Peers tin rằng lý do của điều này là vụ việc có thể sẽ đe dọa đến sự thăng cấp của cả hai lúc đó.

Dưới đây là lời của Anistranski với Tướng Peers tại cuộc điều tra:

Tướng Peers: Anh có nghĩ rằng tất cả những việc này đã cố tình bị che giấu tại Bộ phận Dân sự của anh không, để nhấn chìm mọi thông tin?
Trung tá Anistranski: Tôi không nghĩ rằng một vị tướng đã có tuổi như Koster lại làm việc đó. Ông ấy không phải là hạng người như vậy.
Tướng Peers: Cứ cho là ông ấy không biết về việc đó. Thế anh có khi nào nghĩ về điều đó không? Liệu có bất cứ khi nào anh có mảy may suy nghĩ rằng đó là một việc quan trọng, một thông tin khẩn cấp mà tướng Koster không biết không? Ý tôi là liệu tướng Koster có uy quyền đến mức mà anh không dám tiếp cận ông ta không?
Trung tá Anistranski: À không, chúng tôi có thể đến gặp ông ấy bất cứ lúc nào.
Tướng Peers: Được rồi. Vậy anh có đến gặp ông ta để báo cáo về những lời cáo buộc về tội phạm chiến tranh này không?
Trung tá Anistranski: Không, tôi đã không đến, thưa Ông. Tôi không rõ đó có phải là một tội phạm chiến tranh hay không nữa.
Tướng Peers: Hmm, tội phạm chiến tranh là khi anh nhìn thấy ai đó bắn chết những người dân thường vô tội.
Anistranski: Nhưng lúc đó tôi không nhìn thấy ai bắn ai hết.
Tướng Peers: Anh đã phải nghe về điều đó. Người ta phải báo cáo cho anh chứ.
Trung tá Anistranski: Không có ai báo cáo với tôi cả.
Tướng Peers: Sao cơ?
Trung tá Anistranski: Tôi chỉ nghe nói thôi.

Khoảng 190 lính Mỹ càn quét Mỹ Lai

Tới những tuần cuối cùng của cuộc điều tra, Tướng Peers đã có đủ bằng chứng để kết tội Đại tá Henderson, Tướng Koster (cũng đã được lấy lời chứng) và nhiều nhân vật khác.

Những bằng chứng có được ở quy mô và mức độ kinh hoàng đến mức nhiều nhân chứng sau đó đã im bặt, tự tìm thuê luật sư riêng và rất lo lắng cho tương lai của mình.

Cho đến tháng 2 năm 1970, sau gần hai tháng đầy áp lực, tướng Peers và nhóm điều tra cảm thấy rất căng thẳng. Ông đã phát biểu mạnh mẽ và khẩn cấp vào ngày 13/2/1970.

Điều tra kết thúc

Cuộc điều tra kết thúc vào ngày 14 tháng 3 năm 1970, gần hai năm kể từ ngày thảm sát Mỹ Lai, trước khi vẫn còn có thể truy tố một vụ việc theo luật.

Vào hôm đó tướng Peers đã trình bày tất cả những chứng cứ ông đã thu thập được và đề xuất lên những người đứng đầu quân đội Mỹ, cũng là những người đã ra mệnh lệnh yêu cầu tiến hành điều tra.

Tướng Peers đã cung cấp bản báo cáo gồm 4 tập dày 20.000 trang giấy và hơn 400 giờ thu âm lời chứng.

Ông cũng đề xuất những phương pháp mới trong việc huấn luyện quân đội Mỹ, đề xuất những qui tắc đối xử với dân thường trong thời điểm chiến tranh, các tiêu chuẩn để chọn lọc các vai trò chỉ huy mới và những đề xuất truy tố tội phạm chiến tranh.

Luật sư của tướng Peers, Jerome Walsh nói bất cứ con số nào cung cấp được cung cấp ở bất cứ cấp độ nào của các cuộc điều trần đều làm họ choáng váng.

''Trước tiên là việc giết người, và sau đó là sự yếu kém trong việc chỉ huy quân đội từ dưới lên và từ trên xuống. Và tướng Peers đã rất sốc về toàn bộ sự việc.''

''Và tôi nghĩ chúng ta cũng cần nhớ lại, trọng tâm cuộc điều tra của chúng tôi không phải chỉ là việc giết chóc mà chính là sự thất bại trong việc đưa ra những báo cáo chuẩn xác trong quân đội của chúng ta.''

''Một sự thật lớn đến vậy mà tất cả các cấp chỉ huy của chúng ta đều câm lặng.''

Tướng Peers và nhóm điều tra hầu như đã bị vắt kiệt sức. Tuy vậy, theo lời của luật sư Walsh, người đã cận kề tướng Peers trong 3 tháng, nói rằng họ đã rất tự hào về nhiệm vụ này.

''Công việc của chúng tôi đã thực sự tác động lên chính quân đội, ý của tôi là quân đội đã tiến hành điều đó và cũng tự quân đội phải đưa những người liên quan ra trước công lý.''

'Bị bịt miệng'

Trên thực tế tất cả những chứng cớ gây sốc khác đều bị dìm đi nhanh chóng để dư luận không thể tiếp cận được các thông tin về vụ việc.

Tại cuộc họp báo cuối cùng ngày 17/3/1970, Tướng Peers đã soạn thảo một thông cáo báo chí trong đó có dùng từ 'cuộc tàn sát'.

Ngũ Giác Đài đã phản đối cách gọi này vì lo rằng nó có thể ảnh hưởng đến hình ảnh quân đội Mỹ. Sau đó ông đã phải thay thế bằng cụm từ 'một bi kịch lớn'.

Trung úy Calley
Trung úy Calley bào chữa ông chỉ làm theo lệnh trên

Tướng Peers đã hy vọng sẽ đưa ra xử án từ cấp chỉ huy đến binh lính trong vụ này. Kết luận của ông cho thấy 30 sĩ quan cao cấp đã lơ là trong khi thi hành nhiệm vụ.

Sau cuộc điều tra, 14 sĩ quan bị truy tố hình sự. Nhưng chỉ có một người duy nhất dính dáng đến vụ Mỹ Lai bị xét xử là Trung uý William Calley.

Một người nữa là Đại tá Henderson cũng bị đưa ra toà án quân sự vì tội đã che giấu các chứng cứ và báo cáo sai sự thật nhưng cuối cùng đã được tha bổng.

Tướng Peers đã bị bịt miệng. Năm 1984, ông qua đời vì một cơn đau tim.

Cuộc chiến Việt Nam đã kết thúc năm 1975. Nhưng còn lại là những vết sẹo sâu không thể hàn gắn. Chấn thương tâm lý của các nạn nhân Mỹ Lai cũng như những thủ phạm gây tội ác vẫn còn tiếp diễn.

"Tôi căm thù lắm. Chết thì thôi chứ còn sống là còn căm thù. Trẻ em bây lớn mà chúng cũng giết sạch thì làm sao không căm thù,'' bà Trương Thị Lê nói trong bộ phim 'Bốn giờ ở Mỹ Lai'.

Binh nhì Varnado Simpson nói:

''Làm sao tôi có thể tự tha thứ cho mình, các người có hiểu không? Tôi không thể tha thứ cho mình về tất cả những điều đó,''

''Cho dù tôi biết tôi chỉ làm những việc người khác buộc tôi phải làm, nhưng làm sao tôi có thể tha thứ cho tôi, có thể quên nó đi? Không bao giờ. Tôi phải sống chung với những điều khủng khiếp đó hàng ngày.''

Simpson, cựu lính Mỹ trong đại đội Charlie, là người đã thừa nhận giết chết 25 thường dân Mỹ Lai.

Làm tròn nhiệm vụ trong vụ thảm sát Mỹ Lai cũng đồng nghĩa với việc cuộc đời của anh ta sau này đã bị huỷ hoại.

Simpson đã phải dùng rất nhiều loại thuốc hàng ngày, đã ba lần thử tự sát và cuối cùng đã thành công vào năm 1997.

Bài học lãng quên

Đa số công chúng Mỹ, nếu có biết điều gì đó về vụ việc Mỹ Lai, thì chỉ biết rằng đã có một số lính Mỹ giết một vài dân thường.

Nhưng họ hầu như không biết về mức độ của vụ tàn sát.

Người ta có thể đã nghe đến tên Trung uý Calley, nhưng đã ai nghe đến các địa danh Mỹ Khê, Bình Tây, và những người như Henderson và Anistranski?

Một phiên bản giản lược, đã gạn lọc, về vụ thảm sát Mỹ Lai đã được chấp nhận rộng rãi trong dư luận.

Bốn mươi năm qua những bài học rút ra từ cuộc điều tra của tướng Peers hầu như đã bị quên lãng. Cứ như chưa có gì đã từng xảy ra.

Vấn đề của những vụ che đậy là nó tạo cơ sở cho những lạm dụng sau này.

Ngày nay dân chúng Mỹ khó tin rằng quân đội của họ có khả năng tàn sát tại các cuộc chiến ở Iraq và Afghanistan, bởi vì họ không hiểu là chúng đã từng xảy ra trước đây rồi.

Những người như Hugh Thompson, Ron Haeberle, Leonard Gonzales, Ronald Ridenhour, Dennis Bunning and Tướng Peers, đã thực sự trở thành những anh hùng mà chúng ta có thể tự hào. Nhưng chúng ta đã gạt họ ra bên lề.

Những người lính trở về từ vụ thảm sát Mỹ Lai đã tiếp tục cuộc sống bình thường theo cách riêng của họ.

Ronald Haeberle vẫn tiếp tục chụp ảnh như một thú vui cho riêng mình. Tuy vậy anh không còn có thể chụp thêm bất cứ một bức ảnh chiến tranh nào sau cái ngày định mệnh ấy.


Trên đây là bản tiếng Việt của một phần của chương trình Những cuốn băng Mỹ Lai (The My Lai Tapes), của đài BBC Thế giới vụ. Chủ biên là Sue Ellis, người thực hiện là Rosie Goldsmith. Người dẫn chương trình là Robert Hodierne, phóng viên của tờ Thời báo Quân Đội Mỹ. Đây là lần đầu tiên những đoạn băng ghi âm các nhân chứng Mỹ được tiết lộ, nhờ công của ký giả người Anh, Celina Dunlop, của báo The Economist.

 
 
CÁC BÀI LIÊN QUAN
Cuộc điều tra Peers về vụ Mỹ Lai
02 Tháng 5, 2008 | Việt Nam
BBC 4 nhìn lại vụ Mỹ Lai
14 Tháng 3, 2008 | Việt Nam
Oliver Stone làm phim về Mỹ Lai
06 Tháng 9, 2007 | Việt Nam
Thỏa hiệp hay nói lên sự thật?
16 Tháng 5, 2007 | Diễn đàn
TIN MỚI NHẤT
 
 
Gửi trang này cho bè bạn   Bản để in ra
 
   
 
BBC Copyright Logo ^^ Trở lại đầu
 
  Trang chủ| Thế giới | Việt Nam | Diễn đàn | Bóng đá |Văn hóa | Trang ảnh |
Chuyên đề| Learning English
 
  BBC News >> | BBC Sport >> | BBC Weather >> | BBC World Service >> | BBC Languages >>
 
  Ban Việt ngữ | Liên lạc | Giúp đỡ | Nguyên tắc thông tin cá nhân