Ngoại trưởng Mỹ 'lặng lẽ' thăm châu Á

Ngoại trưởng Mỹ Rex Tillerson từng là sếp của tập đoàn ExxonMobil Bản quyền hình ảnh Getty Images
Image caption Ngoại trưởng Mỹ Rex Tillerson từng là sếp của tập đoàn ExxonMobil

Tân ngoại trưởng Mỹ Rex Tillerson đã đến Tokyo hôm 15/3 trong chặng đầu tiên chuyến công du châu Á, trong lúc gia tăng căng thẳng với Bắc Hàn.

Chuyến đi châu Á của ông - thăm Nhật, Hàn Quốc, Trung Quốc - lặng lẽ hơn so với cách thức của những người tiền nhiệm.

Ngoại trưởng Mỹ không mang theo đoàn nhà báo ngoại giao như lệ thường.

Trái lại, chỉ duy nhất một phóng viên từ một trang web bảo thủ, Independent Journal Review, được mời đi cùng.

Phóng viên này, Erin McPike, gần đây viết một bài về ông Tillerson, cựu lãnh đạo hãng dầu ExxonMobil.

Dẫu vậy, chuyến đi châu Á của ngoại trưởng Mỹ được xem là quan trọng tại một khu vực đã rúng động vì những tuyên bố của Tổng thống Donald Trump.

Ông Donald Trump đã đăng trên Twitter là cần "đối đầu" với Trung Quốc, phê phán việc quân sự hóa của Trung Quốc ở Biển Đông.

Ông cũng nói Hàn Quốc "ăn nhờ chúng ta" vì có Mỹ bảo vệ, và cáo buộc Nhật "thao túng tiền tệ".

Tại Nhật Bản, trọng tâm bàn thảo giữa hai bên có lẽ là vấn đề Bắc Hàn.

Quốc gia bí hiểm đã tiếp tục phát triển vũ khí hạt nhân bất chấp trừng phạt. Hai vụ thử hạt nhân và hơn 20 lần phóng tên lửa trong năm qua đã làm tăng căng thẳng.

Cả Nhật và Hàn Quốc đều nằm trong tầm ngắm tên lửa của Bình Nhưỡng. Hai nước cũng là đồng minh quân sự và có lính Mỹ đồn trú.

Nhưng Trung Quốc là đồng minh duy nhất của Bắc Hàn và có khả năng tạo ra thay đổi.

Ônd Donald Trump cáo buộc Bắc Kinh bỏ qua tình hình ở Bắc Hàn, làm cho nó tệ đi.

Nhưng những tuần gần đây, Bắc Kinh đã có những bước tương đối mạnh mẽ.

Đầu tháng Ba, Trung Quốc yêu cầu Bắc Hàn ngừng các vụ thử tên lửa, và cấm nhập khẩu than từ đồng minh.

Ông Tillerson chắc sẽ kêu gọi Trung Quốc làm nhiều hơn, nhưng ông cũng phải tìm cách giảm bớt căng thẳng ở một chuyện khác.

Mỹ đã triển khai hệ thống phòng thủ tên lửa Thaad ở Hàn Quốc, với tầm ngắm xa tới Trung Quốc.

Bản quyền hình ảnh Reuters
Image caption Bắc Hàn vừa phóng tên lửa ngày 7/3

Biển Đông

Việc Trung Quốc xây các đảo nhân tạo trên Biển Đông gây ra tranh cãi lớn.

Hồi tháng Giêng, nói với Ủy ban Đối ngoại Thượng viện Mỹ, ông Tillerson so sánh việc này giống như Nga sáp nhập Crimea từ Ukraine.

Truyền thông Trung Quốc đã cảnh báo nếu Mỹ ngăn chặn Trung Quốc ở Biển Đông, nó có thể dẫn tới đối đầu hay thậm chí "chiến tranh".

Bản quyền hình ảnh AMTI
Image caption Trung Quốc biện hộ cho việc xây đảo ở Biển Đông

Thương mại

Tổng thống Donald Trump đã rút Mỹ ra khỏi Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP), mà lẽ ra sẽ mở rộng thương mại với Nhật, Việt Nam và 10 nước khác.

Đây là tin tốt cho Trung Quốc, vì họ xem TPP là âm mưu kiềm chế Trung Quốc.

Trong lúc tranh cử, ông Trump cũng dọa đánh thuế 45% lên hàng hóa Trung Quốc.

Hồi tháng Giêng, một cố vấn của ông, Anthony Scaramucci, nói với BBC rằng một cuộc chiến thương mại sẽ khiến Trung Quốc trả giá nhiều hơn Mỹ.

Với Hàn Quốc, nước này đang trong khủng hoảng chính trị vì sự phế truất Tổng thống Park Geun-hye.

Bà ủng hộ chính sách đối ngoại của Mỹ, đặc biệt là chủ trương cô lập Bắc Hàn.

Nhưng ứng viên hàng đầu thay bà, Moon Jae-in, nói rằng nên có cách tiếp cận mới với Bắc Hàn, và lo ngại việc Mỹ triển khai tên lửa Thaad ở Hàn Quốc.

Ông Tillerson sẽ phải rất khéo léo, làm sao cân bằng giữa lợi ích của Mỹ và các nước, để duy trì ổn định khu vực.

Bản quyền hình ảnh Getty Images
Image caption Ông Rex Tillerson và ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị hôm 17/2 tại Bonn, Đức

Tin liên quan