Brexit: 'Không thể đảo ngược' sau khi kích hoạt điều 50

Sir Tim Barrow hands the letter to Donald Tusk Bản quyền hình ảnh European Photopress
Image caption Thư kích hoạt Điều khoản 50 được Sir Tim Barrow trao cho Chủ tịch Ủy ban châu Âu Donald Tusk (phải)

Anh Quốc rời khỏi khối Liên minh châu Âu là "thời khắc lịch sử mà từ nay không thể đảo ngược," Thủ tướng Theresa May nói trước các dân biểu.

Nữ thủ tướng cũng cho đây là "cơ hội độc nhất" để "hình thành tương lai tươi sáng hơn" cho Anh Quốc.

Bà đưa ra phát biểu trên sau khi Đại sứ Anh Quốc ở EU chính thức trao thư kích hoạt Điều 50 và quá trình hai năm rời khối châu Âu.

Brexit là kết quả của cuộc trưng cầu dân ý hồi tháng 6/2016 với số người ủng hộ Anh rời châu Âu chiếm 52%.

Trong một phát biểu, Thủ tướng Anh nói: "Quá trình thực hiện Điều khoản 50 đang diễn ra và được thực hiện theo ý nguyện của người dân Anh, và Anh Quốc đang rời khỏi khối Liên minh châu Âu.

"Đây là thời khắc lịch sử mà từ nay không thể đảo ngược."

Bà nói, Anh Quốc nay sẽ tự đưa ra quyết định của mình, luật pháp riêng của mình và "kiểm soát những gì quan trọng nhất đối với chúng ta - chúng ta sẽ dùng cơ hội này để xây dựng một nước Anh mạnh mẽ hơn, công bằng hơn, một đất nước mà con cháu chúng ta có thể tự hào gọi đây là nhà."

Thủ tướng Anh ký thư kích hoạt Brexit

Lãnh đạo EU kêu gọi đoàn kết

Bản quyền hình ảnh PA
Image caption Những người chống Brexit biểu tình bên ngoài tòa nhà quốc hội

Bà May hứa sẽ "đại diện cho mỗi người dân trên toàn Anh Quốc" trong quá trình đàm phán - trong đó có cả các công dân châu Âu, những người có thể bị ảnh hưởng bởi Brexit.

Bà nói, tuy Anh Quốc vẫn là "bạn và láng giềng tốt nhất" của các đối tác EU, quốc gia này cũng sẽ vươn ra xa hơn biên giới châu Âu.

Tuy nhiên lãnh đạo đảng Dân tộc Scotland (SNP), bà Nicola Sturgeon nói những câu hỏi chưa có lời đáp về ảnh hưởng của Brexit đồng nghĩa với việc kích hoạt Điều 50 là "cú nhảy vào bóng tối".

Jeremy Corbyn, lãnh đạo đảng Lao động cho rằng bà May đang đưa Anh Quốc đi theo con đường Brexit "bất cẩn và gây tổn hại".

Nigel Farage, cựu lãnh đạo đảng Độc lập Anh Quốc (UKIP), người từng vận động cho Brexit, nói với BBC rằng ông không cho rằng nước Anh nên rời khỏi châu Âu mà không đạt được đồng thuận, chỉ ra rằng Anh Quốc có cơ hội đàm phán mạnh mẽ nhờ vào vị trí giao thương hiện nay.

Nhưng ông dường như khắt khe hơn với khối EU khi cho rằng liên hiệp này không hiệu quả và nên bị giải thể để cho các quốc gia có quyền chủ động tự giải quyết các vấn đề của mình.Anh Quốc rời khỏi khối Liên minh châu Âu là "thời khắc lịch sử mà từ nay không thể đảo ngược," Thủ tướng Theresa May nói trước các dân biểu.

Phân tích của Alex Forsyth, phóng viên mảng chính trị:

Những điểm chính của lá thư kích hoạt Điều 50:

1) Thời điểm đàm phán: khi nào thì nói gì?

  • Lá thư nói gì? "Chúng tôi tin rằng, việc đồng thuận về những điều kiện, điều khoản cho mối quan hệ đối tác tương lai song song với việc chúng tôi rút khỏi EU là cần thiết."
  • Có ý nghĩa gì? Quan trọng nhất là thời điểm đàm phán và đây có lẽ là tâm điểm của cuộc tranh luận. Người phụ trách đàm phán của Ủy hội châu Âu, Michel Barnier đã nói rất rõ - Anh Quốc và EU cần đồng thuận về các điều khoản của việc Anh Quốc rời đi trước khi đàm phán về bất kỳ thỏa thuận thương mại nào.

Ông nói "đặt mọi thứ theo trình tự đúng đắn" sẽ tăng cường tối đa cơ hội đạt được thỏa thuận.

Nhưng Anh Quốc lại có cách nhìn khác - là cách mà bà May chọn, đã được nhắc lại nhiều lần.

Bà nói cuộc ly hôn này và mối quan hệ mới nên được bàn luận trong cùng lúc. Điều này cho thấy khả năng bất đồng đã hình thành sớm, nếu cả hai phía vẫn giữ quan điểm của mình.

Image caption Thư của Thủ tướng Anh Theresa May gửi Chủ tịch Ủy ban châu Âu Donald Tusk

2) Nếu không đạt được thỏa thuận?

  • Lá thư nói gì? "Anh Quốc muốn đồng thuận với EU về mối quan hệ hợp tác sâu sắc và đặc biệt".
  • Có ý nghĩa gì? Khi bà Theresa May đưa ra quan điểm phân tích sâu đầu tiên về Brexit trong bài phát biểu ở Lancaster House hồi đầu năm nay, bà nói "không có thỏa thuận cho Anh Quốc còn hơn là có một thỏa thuận tồi". Điều này dẫn tới nhiều bàn luận sôi nổi về việc, vậy, "không có thỏa thuận" sẽ có ý nghĩa như thế nào với cả EU và Anh Quốc.

Trong lá thư ngày hôm nay, bà không nhắc lại cụ thể những gì từng nói mà bà tái khẳng định rằng Anh Quốc muốn đạt được một mối quan hệ đối tác "sâu sắc và đặc biệt" với EU và nếu không đạt được điều này, hợp tác sẽ yếu đi trong cuộc chiến chống tội phạm và khủng bố.

Thay vì đe dọa sẽ bỏ đi, bà muốn nhấn mạnh lợi ích chung cho cả EU và Anh Quốc bằng cách đạt được thỏa thuận cho mối quan hệ tương lai và cảnh báo về những hiểm họa nếu điều này không thực hiện được. Đây thực ra là củ cà-rốt hơn là cây gậy, dù là nó có kèm cảnh báo đi chăng nữa.

Bản quyền hình ảnh EPA
Image caption Thủ tướng Anh kêu gọi người dân đoàn kết

Biên tập viên Mark Easton phân tích về ảnh hưởng của Brexit tới vấn đề di trú

  • Thủ tướng thấy rằng kiểm soát di trú là sợi chỉ đỏ xuyên suốt quá trình thỏa thuận cho Điều 50, nhưng liệu kết thúc chính sách tự do đi lại trong khối có cho thấy số dân châu Âu tới Anh giảm đáng kể khi Anh Quốc rời EU hay không thì vẫn chưa rõ.
  • Các Bộ trưởng công nhận chính sách di trú thay đổi đột ngột sẽ ảnh hưởng tới chăm sóc xã hội, y tế, xây dựng, dịch vụ, nông nghiệp, những ngành dựa vào rất nhiều lao động nhập cư châu Âu.
  • Có ý kiến cho rằng Anh Quốc nên có những giàn xếp cho giai đoạn chuyển tiếp có thể kéo dài vài năm sau Brexit.
  • Giàn xếp này được thực hiện như thế nào và kéo dài bao lâu có thể sẽ là một trong những câu hỏi chính trong đàm phán Điều 50.
  • Chính quyền đã nói rằng sẽ làm việc với các doanh nghiệp ở Anh để tìm ra quy định mới về nhập cư phù hợp giúp họ "tiếp tục lớn mạnh".
  • Điều này có thể có nghĩa là sẽ có một hệ thống thị thực gần giống với hệ thống sẵn có cho người nhập cư không phải là công dân châu Âu.

Kêu gọi ủng hộ dự thảo Brexit

'Scotland cần được trao thêm quyền lực'