Nga lên án Mỹ bắn hỏa tiễn vào căn cứ của quân chính phủ Syria

syria Bản quyền hình ảnh AFP
Image caption Hải quân Mỹ công bố ảnh cho thấy một tên lửa được phóng từ tàu khu trục USS Ross

Hoa Kỳ vừa mở cuộc tấn công bằng hỏa tiễn vào mục tiêu ở Syria để đáp trả vụ nghi dùng vũ khí hóa học tại nơi quân nổi dậy nắm giữ.

Phát ngôn viên của Tổng thống Vladimir Putin ngay sau đó lên án Mỹ là có hành động hung hăng nhắm vào một quốc gia có chủ quyền.

Một quan chức Lầu Năm Góc nói rằng khoảng 50 tên lửa hành trình Tomahawk được bắn từ các tàu khu trục của Hải quân Hoa Kỳ tại phía đông Địa Trung Hải nhắm vào một căn cứ không quân ở Syria.

Trong tuyên bố phát trên truyền hình, Tổng thống Mỹ Donald Trump nói rằng căn cứ này là nơi triển khai vụ tấn công hôm 4/4.

Tranh cãi về vụ tấn công hóa học ở Syria

LHQ kêu gọi đàm phán khẩn cấp về Syria

Ông kêu gọi "tất cả các quốc gia văn minh" giúp chấm dứt xung đột ở Syria.

Đây là hành động quân sự trực tiếp đầu tiên của Mỹ nhằm vào lực lượng của chính phủ Syria.

Nga, vốn ủng hộ Bashar al-Assad, đã lên án vụ tấn công.

Phóng viên BBC tại Moscow Steve Rosenberg nói điện Kremlin mô tả vụ tấn công này là "hành động gây hấn", vi phạm chuẩn mực quốc tế về can dự và sẽ gây thiệt hại đáng kể cho quan hệ Nga-Mỹ.

Image caption Tên lửa hành trình Tomahawk của Hoa Kỳ

Hãng tin Reuters dẫn lời Bộ Ngoại giao Nga nói rằng Nga sẽ đình chỉ thỏa thuận an toàn hàng không với Hoa Kỳ, vốn được đưa ra để hạn chế đụng độ giữa máy bay của không quân hai bên trên bầu trời Syria.

Tấn công 'bằng vũ khí hóa học'

Vụ này xảy ra chỉ vài ngày sau khi hàng chục thường dân, trong đó có nhiều trẻ em, đã thiệt mạng trong cuộc tấn công nghi là dùng chất độc thần kinh ở thị trấn Khan Sheikhoun, tỉnh Idlib.

Evgeny Poddubnyy, phóng viên của kênh Russia 24 vào được căn cứ của quân đội Syria bị tên lửa Hoa Kỳ bắn phá và đăng hình lên mạng Instagram.

Ông cho hay không phải tất cả các máy bay của Syria tại đây bị phá hủy, và tin tức ban đầu nói có 9 phi cơ bị cháy khi đậu bên trong nhà.

Image caption Ngoại trưởng Hoa Kỳ Rex Tillerson nói Tổng thống Assad không nên có vai trò nào trong tương lai của Syria

Phát biểu từ dinh thự Mar-a-Lago ở Florida, Tổng thống Trump nói Tổng thống Syria Bashar al-Assad là một "nhà độc tài", người "phát động vụ tấn công vũ khí hóa học khủng khiếp nhắm vào thường dân vô tội".

"Đêm nay tôi kêu gọi tất cả các quốc gia văn minh cùng chúng tôi tìm cách chấm dứt vụ tàn sát, tắm máu ở Syria cũng như chấm dứt các loại chủ nghĩa khủng bố," ông nói.

"Chúng tôi hy vọng rằng chừng nào mà nước Mỹ vẫn đứng về phía công lý, hòa bình và hòa hợp cuối cùng cũng sẽ thắng thế."

'Thay đổi tất cả'

Anh Quốc tỏ thái độ ủng hộ với hành động quân sự của Hoa Kỳ. Sir Michael Fallon, bộ trưởng quốc phòng, nói chính phủ Anh "ủng hộ hoàn toàn cuộc tấn công bằng hỏa tiễn vào Syria".

Jon Sopel, Biên tập viên khu vực Bắc Mỹ của BBC phân tích:

"Hiếm khi có một chính sách được thay đổi nhanh như vậy - và hiếm khi có hành động ngay lập tức như vậy.

Khi Tổng thống Trump lên nắm quyền, nhà lãnh đạo Syria còn được xem là đồng minh hữu ích trong cuộc chiến chống Nhà nước Hồi giáo. Những cuộc hội đàm về việc thay đổi chế độ này đã ngưng lại.

Nhưng nay vụ tấn công dùng vũ khí hóa học đã làm thay đổi tất cả. Chỉ trong vòng hai ngày, Hoa Kỳ đã đảo ngược quan điểm của Tổng thống Assad, xác định mục tiêu và tấn công.

Những gì chúng ta không biết là liệu đây có phải là một hành động mang tính nhất thời, hoặc việc khởi đầu một chiến dịch dài hơi chống lại chính quyền Assad. Chúng ta cũng không biết là cuộc tấn công sẽ ảnh hưởng thế nào đến mối quan hệ của Mỹ với Nga, đồng minh chủ chốt của Syria."

Bản quyền hình ảnh Reuters
Image caption Bộ Quốc phòng Hoa Kỳ công bố ảnh chụp từ trên không của sân bay Shayrat gần thành phố Homs

Phát ngôn viên Tòa Bạch Ốc cho biết, địa điểm bị các tên lửa hành trình nhắm đến "liên quan trực tiếp tới vụ tấn công dùng vũ khí hóa học khủng khiếp".

"Chúng tôi đã xem xét và tin rằng vụ tấn công vũ khí hóa học hồi đầu tuần này được triển khai từ khu vực này dưới sự chỉ đạo của chế độ Assad", phát ngôn viên này nói.

"Chúng tôi cũng tin rằng chế độ Assad dùng một chất độc thần kinh như Sarin trong những vụ tấn công này."

Truyền hình nhà nước Syria phát đi thông báo rằng "cuộc tấn công của Mỹ với một số tên lửa" nhắm mục tiêu một căn cứ quân sự của Syria nhưng không thông tin chi tiết.

Quân đội Syria bác bỏ cáo buộc nói họ dùng vũ khí hóa học.

Trước đó, Ngoại trưởng Hoa Kỳ Rex Tillerson báo hiệu việc thay đổi chính sách đột ngột của của chính quyền Trump và nói rằng Tổng thống Assad không nên có vai trò nào trong tương lai của Syria

Đây là một sự thay đổi 180 độ vì chỉ mới tuần trước, đại sứ Mỹ tại Liên Hiệp Quốc Nikki Haley, nói rằng Washington không còn ưu tiên cho việc lật đổ tổng thống Syria.