Quan ngại về nhân quyền khi TQ mở rộng cơ cở dữ liệu DNA

Tổ chức Human Rights Watch nói công an TQ yêu cầu dân thường cho máu để lấy mẫu DNA Bản quyền hình ảnh AFP
Image caption Tổ chức Human Rights Watch nói công an TQ yêu cầu dân thường cho máu để lấy mẫu DNA

Trung Quốc đang xây dựng một cơ sở dữ liệu DNA khổng lồ mà không có sự bảo vệ quyền riêng tư thích hợp cho người dân, các nhà hoạt động nhân quyền cảnh báo.

Đã có nhiều quốc gia có cơ cở dữ liệu gene của các nghi phạm hay tội phạm. Tuy nhiên, cơ sở dữ liệu của Trung Quốc được cho là sẽ giữ thông tin của mọi thành phần dân chúng, kể cả những người không bị nghi ngờ.

Một số người dân thường bị yêu cầu cho máu để lấy mẫu DNA, tổ chức Human Rights Watch cho biết. Mục tiêu chính của chương trình này gồm lao động nhập cư, bất đồng chính kiến và các cộng đồng thiểu số hay tôn giáo, chẳng hạn người Hồi giáo Uighurs ở vùng Tân Cương.

Tin cho hay chính quyền Tân Cương đã chi khoảng 10 tỷ USD để mua thiết bị nhằm thu thập và lưu trữ mẫu DNA.

Bản quyền hình ảnh Getty Images
Image caption Lấy máu người dân (hình minh họa)

'Cân ngưng ngay việc mở rộng cơ sở dữ liệu'

Tổ chức Human Rights Watch cảnh báo chương trình thu thập DNA này có thể được nhà nước Trung Quốc dùng để tăng cường kiểm soát chính trị.

"Việc thu thập mẫu DNA trên diện rộng do lực lượng cảnh sát Trung Quốc hùng mạnh tiến hành mà không có sự bảo vệ quyền riêng tư cho người dân hay một hệ thống tư pháp độc lập sẽ tạo ra một môi trường lý tưởng để lạm dụng," bà Sophie Richardson, giám đốc phụ trách các vấn đề về Trung Quốc của Human Rights Watch nói trong một thông cáo.

Việc thu thập DNA có nhiều tác dụng tốt trong điều tra các vụ án cụ thể, bà giải thích. "Nhưng chỉ trong hoàn cảnh người dân có một chính sách bảo vệ quyền riêng tư hợp lý."

"Cho đến Trung Quốc có được môi trường đó, việc thu thập DNA và mở rộng các cơ sở dữ liệu cần phải ngừng lại.

TQ và cuộc chiến của các luật sư nhân quyền

Giải mã chiến thuật ba bước của Trung Quốc

Gần đây, Bắc Kinh ra chính sách kiểm soát chặt chẽ hơn ở Tân Cương với cái mà họ gọi là chiến dịch chống người Hồi giáo cực đoan.

Các biện pháp kiểm soát bao gồm cấm người dân để râu dài "bất thường" hay đeo khăn che mặt ở nơi công cộng, và cấm người dân không được từ chối xem truyền hình nhà nước.

Đã xảy ra các vụ xung đột đổ máu ở vùng Tân Cương trong vài năm gần đây. Chính phủ Trung Quốc đổ cho phiến quân và những người theo chủ nghĩa phân lập Hồi giáo đã gây bạo lực.

Trung Quốc bắt đầu thu thập mẫu DNA năm 1989 và đến nay đã có thông tin về gen của hơn 40 triệu người. Tại Hoa Kỳ, danh mục DNA quốc gia của những người phạm tội chỉ có 12,7 triệu hồ sơ.

Nhưng tính về phần trăm, Mỹ vẫn có tỷ lệ cao hơn Trung Quốc - Mỹ có thông tin DNA của 4% dân số, còn Trung Quốc chỉ có khoảng 2,9%.

Chủ đề liên quan

Tin liên quan