Hy vọng thuốc chống sốt rét mới

Muỗi hút máu người. Ảnh của Science Photo Library

Một loại thuốc chống sốt rét có hai tác dụng, vừa chống bệnh sốt rét vừa đảo ngược khả năng kháng thuốc đối với các loại thuốc khác, đang được các nhà nghiên cứu Mỹ sản xuất.

Loại thuốc bao gồm một hoá chất có khả năng ngăn cản các ký sinh trùng sốt rét có thể loại bỏ được độc tố phụ khi hútmáy.

Nó cũng hủy bỏ được khả năng đề kháng nhờ gien của muỗi mà các thuốc hiện hành như chloroquine và quinine không có tác dụng, theo Tạp chí Thiên Nhiên - Nature - đưa tin.

Tuy nhiên toán nghiên cứu cũng nói rằng phải ít nhất là 10 năm nữa mới có thể sản xuất đại trà loại thuốc này.

Mỗi năm có tới khoảng 250 triệu trường hợp bị sốt rét và 880,000 người chết vì căn bệnh này.

Thức ăn

Thuốc này do bà Jane Kelly và các đồng nghiệp của bà tại Đại học tổng hợp tiểu bang Portland nghiên cứu, gọi là một dạng thuốc acridone.

Thuốc nhắm vào cách thức muỗi tiêu hóa chất haemoglobin trong hồng cầumà từ đó chúng lấy được chất axit amino, chính là thức ăn của muỗi.

Chất haem, một sản phẩm phụ trong quá trình chuyển hóa quá trình này, lại vốn độc hại đối với ký sinh trùng sốt rét mà muỗi mang theo trong người, vì vậy cơ thể muỗi biến chất này thành một sắc tố mang tên haemozoin.

Thuốc mới này ngăn được quá trình biến hóa đó, như vậy có nghĩa là sắc tố độc hại này vẫn còn nguyên.

"Chúng tôi hy vọng là để làm cho các thuộc hiện có như chloroquine và quinine sẽ lại có tác dụng chống sốt ret", tiến sĩ Michael Riscoe, thuộc trường Portland State University, cho biết.

Thuốc mới sẽ có cùng tác dụng như thuốc chloroquine and quinine.

Tuy nhiên các nhà nghiên cứu phát hiện thấy rằng ngoài việc có tác dụng khi dùng một mình, thuốc acridone còn có thể phục hồi và tăng cường tác dụng của hai loại thuốc kia.

Các ký sinh trùng sốt rét đã phát triển được một loại biến dạng gien có thể ngăn cản quá trình ngấm thuốc chloroquine và quinine trong cơ thể ký sinh trùng, và đẩy các thuốc này ra khỏi cơ thể chúng.

Thuốc mới có thể vô hiệu hóa cơ chế đề kháng cho phép thuốc chloroquine và quinine trở nên có tác dụng.

Các nhà nghiên cứu đã thành công trong việc thử nghiệm hợp chất này đối với chuột nuôi trong phòng thí nghiệm, tuy nhiên họ cần thực hiện thêm những nghiên cứu nữa trên động vật về mức độ an toàn và hiệu quả của thuốc này trước khi nghiên cứu thuốc ở con người.

Thuốc có thể được sản xuất khá rẻ và cho tới này là khá an toàn qua các thử nghiệm đã được thực hiện.

'10 năm'

Tiến sĩ Mike Riscoe từ trường Portland State University người đang thực hiện nghiên cứu loại thuốc này, cho biết: "Điều chúng tôi muốn là tạo ra một phân tử mà bản thân phân tử này có tác dụng chống sốt rét, nhưng lại có thể cùng với các thuốc như chloroquine và quinine, có thể chống lại ký sinh trùng đã trở nên kháng thuốc trước các loại thuốc này.

"Chúng tôi hy vọng sẽ làm cho các thuốc hiện hành như chloroquine quinine lại có tác dụng trở lại đối với bệnh sốt rét, và như vậy kết hợp các loại thuốc này với thuốc mới sẽ giúp chống lại xu hướng kháng thuốc gia tăng đối với căn bệnh đang bị bỏ quên này".

Tuy nhiên tiến sĩ Jane Kelly, người chủ trì nghiên cứu này, cảnh báo: "Trong ngành công nghiệp dược phẩm thì phải mất tới 10 năm và một tỷ đô la Mỹ mới có thể sản xuất được một loại thuốc có thể sử dụng ở con người, vì thế vẫn còn là cả một chặng đường dài ở phía trước."