Cập nhật: 13:10 GMT - thứ năm, 23 tháng 4, 2009

Trung Quốc phô trương sức mạnh hải quân

Tàu phá tên lửa của hải quân TQ ở Thanh Đảo

Trung Quốc mới đưa ra một số chiến hạm tân tiến nhất để trưng bày trong cuộc diễu hành quân sự tuần này ở ngoài khơi Thanh Đảo.

Các tàu ngầm có trang bị nguyên tử của Trung Quốc lần đầu tiên sẽ được trưng bày để kỷ niệm 60 năm ngày thành lập lực lượng hải quân của nước này.

Sự kiện này không chỉ là để kỷ niệm, mà còn là lời nhắc nhở rằng Trung Quốc giờ là một siêu cường về hàng hải - và sẽ còn đóng vai trò quan trọng hơn trong tương lai.

Các lãnh đạo quân sự của Trung Quốc công khai thừa nhận rằng họ muốn xây các chiến hạm lớn hơn, tốt hơn cho những sứ mạng vượt xa khỏi vùng duyên hải nước này.

Tuy nhiên, cho dù có những cải thiện trong những năm gần đây, giới phân tích nói hải quân Trung Quốc vẫn chưa có khả năng đọ được với các siêu cường hải quân khác của thế giới.

Bates Gill, một chuyên gia về quân sự TQ, nói rằng: "Hải quân của Trung Quốc chưa thể nào so được với Hoa Kỳ - thậm chí là với Nhật Bản".

Tuyên bố chủ quyền

Chắc chắn là Trung Quốc đã bỏ công xây dựng lực lượng hải quân để đối phó với những mối đe dọa mới và với bầu không khí chính trị đang thay đổi.

TQ trước đây thường tập trung việc chi tiêu quân sự vào các lực lượng bộ binh, nhằm đối phó với những vấn đề tiềm tàng từ Nga, Ấn Độ và Việt Nam.

Tàu ngầm của hải quân TQ trưng bày ở cảng Thanh Đảo

Tàu ngầm của hải quân TQ trưng bày ở cảng Thanh Đảo

Trong khi các mối đe dọa trên bộ đã giảm, các lĩnh vực có thể gây xung đột mới lại xuất hiện trên biển.

Trung Quốc ngày càng tỏ ra khẳng định hơn trong mục tiêu thiết lập chủ quyền đối với một loạt hòn đảo ở phía đông và nam nước này.

Chuyện này dẫn đến tranh cãi với các nước, trong đó có Nhật Bản và Đài Loan - một hòn đảo tự trị mà Trung Quốc nói phải thống nhất với đại lục.

Trung Quốc còn phải cân nhắc đến Mỹ, cường quốc hải quân nổi bật tại khu vực này và là nguồn cung cấp hỗ trợ chính về quân sự và ngoại giao cho Đài Loan.

Ông Gill, giám đốc Viện Nghiên cứu Hòa bình Quốc tế Stockholm, nói: "Điều này đã đặt ra những yêu cầu khổng lồ đối với Trung Quốc là phải tập trung vào khả năng hải quân theo cách chưa từng có trước đây".

Trung Quốc cũng quan tâm đến việc sử dụng hải quân để tăng cường thêm quyền lực ở nước ngoài, đặc biệt để bảo vệ các tuyến giao thương của nước này.

Điều này đã được nêu rõ trong báo cáo mới đây nhất về các hoạt động quân sự của họ, mang tên Quốc phòng Trung Quốc, ấn hành vào cuối năm ngoái.

Chiến hạm lớn hơn

Sứ mệnh của các lực lượng vũ trang TQ không chỉ là phải chuẩn bị sẵn sàng tham chiến, mà còn để ngăn chặn và phòng ngừa các cuộc chiến xảy ra

Dennis J Blasko

Bản phúc trình nói: "Lực lượng hải quân đã cố gắng để dần dần phát triển khả năng thực hiện phối hợp ở các vùng biển xa".

Trung Quốc đã gửi một đội tàu nhỏ tới vịnh Aden vào tháng 12 để tham gia vào các nỗ lực quốc tế nhằm chiến đấu với hải tặc, đặc biệt ngoài khơi Somalia.

Giới phân tích coi đây là bằng chứng cho thấy TQ sẵn sàng hoạt động tại những vùng biển xa nhà - và giờ đây họ đủ khả năng làm chuyện đó.

Để thực hiện những sứ mạng này, Trung Quốc muốn có các chiến hạm lớn hơn và tốt hơn - là điểm mà tổng tư lệnh, đô đốc Ngô Thắng Lợi, đã nói tuần trước.

Trung Quốc có vẻ đặc biệt quan tâm đến các hàng không mẫu hạm - là loại chiến hạm mang sức mạnh biểu tượng lớn cũng như có khả năng sử dụng thực tiễn.

Trong những tháng gần đây, người ta đã có nhiều đồn đoán mạnh rằng Bắc Kinh sẽ sớm công bố ‎ý định phát triển hàng không mẫu hạm đầu tiên.

Đây là vấn đề mà bản báo cáo thường niên về khả năng quân sự của TQ mà Lầu Năm Góc đệ trình lên Quốc hội đã nói tới.

Bản phúc trình này nói rằng Trung Quốc đã có chương trình nghiên cứu và thiết kế hàng không mẫu hạm, và quan tâm tới việc mua máy bay của Nga.

Tuy nhiên hiện nay, Trung Quốc chưa có tàu như vậy, cho dù hải quân nước này đã có những bước tiến lớn trong vòng 10-15 năm qua.

Sĩ quan TQ tại Thanh Đảo

Lãnh đạo quân sự TQ công khai thừa nhận họ muốn có các chiến hạm lớn và tốt hơn

Mãi đến năm 2002, hải quân TQ mới thực hiện được chuyến đi vòng quanh địa cầu, tức là gần 100 năm sau khi hạm đội Great White của Mỹ thực hiện việc này.

Andrew Yang, chủ tịch Hội đồng Nghiên cứu chính sách cao cấp TQ tại Đài Loan, nói rằng các tàu của TQ đa phần kém so với tàu Mỹ.

Ông nói TQ chỉ có hai khu trục hạm cao cấp loại 051C, được trang bị với hệ thống tên lửa phòng không hiện đại.

Ông Yang nói rằng: "Những tàu này chưa chứng tỏ khả năng chiến đấu. Chúng ta chưa biết khả năng của hải quân TQ là thế nào, ngay cả khi họ có vũ khí".

Tuy nhiên, tất cả chuyện này có lẽ không phù hợp với đợt trình diễn hải quân trong tuần này của TQ.

Như phân tích gia về quân sự Dennis J Blasko đã nêu rõ trong một bài báo gần đây, việc phô trương sức mạnh tự thân nó đã là một hành động bảo vệ.

Ông viết: "Sứ mệnh của các lực lượng vũ trang TQ không chỉ là phải chuẩn bị sẵn sàng tham chiến, mà còn để ngăn chặn và phòng ngừa các cuộc chiến xảy ra".

BBC © 2014 BBC không chịu trách nhiệm về nội dung các trang bên ngoài.

Trang này hiển thị tốt nhất với phần mềm lướt mạng có mở CSS. Nếu không có chức năng này, hoặc phần mềm cũ, bạn vẫn đọc được nội dung trên trang này nhưng không tận dụng được hết các chức năng. Nếu có thể hãy nghĩ đến chuyện nâng cấp phần mềm hoặc mở CSS lên.