Cập nhật: 12:17 GMT - thứ sáu, 1 tháng 5, 2009

Dân Pháp tức giận vì khủng hoảng kinh tế

Người biểu tình Pháp

Cuộc biểu tình lần trước vào tháng Ba có hơn một triệu người tham gia

Khoảng 300 cuộc tập trung được lên kế hoạch trên toàn nước Pháp vào ngày 1/5 để cho những người biểu tình có dịp phản đối cách thức mà chính phủ xử l‎‎ý cuộc khủng hoảng kinh tế.

Năm nào cũng thế, vào ngày Quốc tế Lao động 1/5, hàng ngàn người Pháp trút những nỗi tức giận và bực dọc của họ ra đường phố.

Tuy nhiên, năm nay có khác so với mọi năm - với mức thất nghiệp có thể lên 10% vào năm tới và chỉ riêng tháng trước đã có tới 70 ngàn người mất việc - mọi người giờ đây có vẻ đều hô vang cùng một khẩu hiệu bực dọc.

Vào đầu tuần này, tại một cuộc biểu tình của sinh viên ở tả ngạn Paris, hầu như chẳng mấy sinh viên quan tâm tới chủ đề gây tranh cãi là cải cách đại học, mà đa phần đều muốn bày tỏ ý kiến về cuộc khủng hoảng kinh tế.

Sinh viên Fabrice nói: "Tại sao các công nhân phải trả giá cho cuộc khủng hoảng kinh tế? Rất nhiều lĩnh vực đều thu được nhiều lợi nhuận. Như vậy là vẫn có tiền và số tiền này nên được dùng để chi cho mọi người, chứ không phải cho những người đã giàu có sẵn."

Những người bạn của anh nói rằng họ bi quan về bầu không khí tài chính ảm đạm tại Pháp. Họ nói các cuộc biểu tình trên đường phố là cách duy nhất để họ gửi tín hiệu tới Tổng thống Nicolas Sarkozy rằng họ không hài lòng với cách mà ông xử lý cuộc khủng hoảng kinh tế hiện nay.

Tức giận tràn lan

Một số chính trị gia, chẳng hạn cựu Thủ tướng Dominique de Villepin, cảnh báo rằng Pháp có thể sắp có cuộc cách mạng.

Việc bắt một con tin không phải là một chiến lược thương thảo mới mẻ gì... Khi người ta thấy không ai đại diện cho họ, họ liền có hành động bạo lực

Antoine Boulay

Mặc dù cả đảng cầm quyền cánh hữu UMP và đảng Xã hội đối lập đều coi nhẹ bình luận của ông Villepin, chắc chắn là có những dấu hiệu cho thấy sự tức giận đã tích tụ bấy lâu và bây giờ đang bắt đầu bùng lên.

Tuần trước, khi công nhân từ nhà máy Continental sản xuất lốp và phụ tùng xe ở Compiegne - phía bắc nước Pháp - biết rằng cơ sở sản xuất của họ sẽ bị đóng cửa, họ đã xông vào nhà máy và một văn phòng chính quyền địa phương đập phá đồ đạc và thiết bị.

Mấy tháng gần đây còn xảy ra một số vụ "bắt cóc ông chủ" khi các công nhân bị đe dọa sa thải đã bắt các ông chủ làm con tin trong khoảng 24h để dùng họ làm vật thương thảo nhằm kiếm các hợp đồng nghỉ việc tốt hơn.

Một công ty tại Paris, Vae Solis, thậm chí còn tổ chức một khóa tập huấn về cách đối phó với các vụ "bắt cóc ông chủ" cho các chủ lao động đang lo lắng, và đã có tám doanh nghiệp quan tâm đến khóa học này.

Trợ lý giám đốc Antoine Boulay nói: "Việc bắt một con tin không phải là một chiến lược thương thảo mới mẻ gì. Các công đoàn sử dụng chiến thuật này rất nhiều hồi những năm 70. Thế nhưng chúng ta giờ đây đang sống trong một thời kỳ khác, khó khăn và lạ lùng. Khi người ta thấy không ai đại diện cho họ, họ liền có hành động bạo lực".

Giảm bất công

Tại Pháp giờ đây, người ta ngày càng cảm thấy rằng chính phủ chẳng làm gì để bảo vệ cho công việc và lương bổng của dân thường, trong khi các cổ đông và giới quan chức nhà băng mới là ưu tiên của chính phủ.

Tổng thống Sarkozy đã công khai lên án thói "bắt cóc ông chủ", nhưng ông cũng biết ông phải ứng xử hết sức khéo léo.

Người phát ngôn bộ Nội vụ, Gerard Gachet, thừa nhận rằng chính phủ giờ đây lo lắng và không muốn "bỏ thêm dầu vào lửa" bằng cách phản ứng mạnh tay. Ông nói đưa cảnh sát ra giải quyết sẽ là biện pháp cuối cùng mà người ta dùng tới.

Tổng thống Sarkozy

Tổng thống Pháp bị chỉ trích vì phô trương quá nhiều

Chính phủ hiện cũng đang trong tiến trình giảm bớt bất công bằng cách hạn chế các khoản tiền thưởng cho giới lãnh đạo công ty và cấm các "khoản về vườn" hậu hĩnh.

Tuy nhiên chính phủ Pháp cũng thấy rất khó có thể giải thích với người dân về chuyện làm thế nào một số giám đốc điều hành lại được nhận các khoản thanh toán nghỉ việc hết sức hậu hĩnh từ chính tiền mà chính phủ bỏ ra mua lại các ngân hàng.

Cứ thử giải thích với một người Pháp nghèo rằng chính phủ có thể bỏ ra 40 tỉ euro tiền mặt để giúp các ngân hàng chật vật trong khi chỉ bỏ ra 2.6 tỉ cho các hộ gia đình nghèo nhất, xem người ta nghĩ sao.

‘Cocktail nổ'

Hình ảnh khá thời thượng của Tổng thống Sarkozy cũng không giúp ích gì nhiều trong thời buổi khó khăn hiện nay.

Hầu như bất cứ ai mà tôi có dịp nói chuyện đều phàn nàn rằng Tổng thống Pháp trưng diện của cải một cách không tế nhị, năm ngoái, một trong các cố vấn của ông được biết đã nhận xét rằng Tổng thống "chìm trong hạnh phúc trong khi người dân Pháp chẳng có tí gì".

Sử gia xã hội Patrick Weil không cười khi tôi nói với ông rằng Pháp có thể sắp có cuộc Cách mạng.

Ông nói: "Khi người ta cảm thấy tức giận, bực dọc, bất công như thế trong khi Tổng thống lại chứng tỏ quyền lực như thế, thì cũng có một số cơ sở để phản kháng, nếu bạn không muốn dùng đến từ "Cách mạng"."

Khi các hành động của giới công nhân trở nên cực đoan hơn, chính trị của họ cũng sẽ có chiều hướng như vậy.

Với một chính phủ không được lòng dân và một đảng Xã hội đối lập yếu ớt, phe cực tả đang thu được rất nhiều ủng hộ.

Cuộc khủng hoảng kinh tế đã tạo ra ý tưởng cho một đảng Bài Tư bản mới, do người theo chủ nghĩa Trotsky, là ông Olivier Besancenot cầm đầu. Ông này muốn tạo ra một thời kỳ như hồi tháng 5/1968, với các cuộc biểu tình và đình công rộng khắp cho tới khi chính phủ phải đồng ý tăng lương.

Có lẽ cũng không phải là chuyện tình cờ mà sau khi người ta công bố con số người thất nghiệp tuần trước là 20% thanh niên Pháp dưới 25 tuổi không có công ăn việc làm, Tổng thống Sarkozy đã nhanh chóng đưa ra một gói hỗ trợ trị giá 1.7 tỉ đô-la cho thanh niên.

Mọi chính phủ Pháp đều biết rằng sự kết hợp giữa giới thanh niên thất vọng với các công nhân tức giận trên đường phố sẽ là một liều "cocktail nổ" khó nhằn.

Thông điệp ngày Quốc tế Lao động


BBC © 2014 BBC không chịu trách nhiệm về nội dung các trang bên ngoài.

Trang này hiển thị tốt nhất với phần mềm lướt mạng có mở CSS. Nếu không có chức năng này, hoặc phần mềm cũ, bạn vẫn đọc được nội dung trên trang này nhưng không tận dụng được hết các chức năng. Nếu có thể hãy nghĩ đến chuyện nâng cấp phần mềm hoặc mở CSS lên.