Hỏi Đáp: Thử nghiệm hạch tâm Bắc Hàn

Bắc Hàn loan báo đã thử nghiệm vụ nổ hạch tâm thứ nhì vi phạm trực tiếp lệnh cấm của quốc tế.

Bắc Hàn khẳng định rằng quả bom mới nhất được cho nổ ngầm dưới đất tại mạn đông bắc của nước này, có công suất mạnh hơn vụ thử nghiệm trước hồi năm 2006.

Các nguồn tin chưa được xác nhận từ Nam Hàn nói rằng Bình Nhưỡng cũng đã phóng thử nhiều hỏa tiễn đạn đạo tầm ngắn.

Vụ thử nghiệm này đã khiến cho quốc tế đồng loạt lên án và chắc chắn sẽ dẫn tới việc cô lập thêm nữa quốc gia độc tài chuyên chế này.

Nguyên nhân nào dẫn đến vụ đối đầu mới nhất?

Từ vài tuần nay, Bắc Hàn đã dọa sẽ tái khởi động chương trình hạch tâm và củng cố kho võ khí hạch tâm của họ.

Bình Nhưỡng đã tức giận khi hội Đồng Bảo An Liên Hiệp Quốc lên án vụ phóng hỏa tiễn tầm xa của họ hồi tháng Tư và nâng cao các biện pháp chế tài hiện có.

Bắc Hàn nhất mực cho rằng họ chỉ đưa một vệ tinh viễn thông lên quỹ đạo, nhưng nhiều nước coi đây là một màn trá hình để thử nghiệm công nghệ hỏa tiễn tầm xa loại Taepodong-2 có tầm phóng tới nhiều khu vực tại Hoa Kỳ.

Bắc Hàn đã bị Liên Hiệp Quốc cấm theo đuổi loại công nghệ này thông qua một nghị quyết hồi năm 2006.

Để trả đũa Liên Hiệp Quốc, Bình Nhưỡng đã trục xuất tất cả các quan sát viên hạch tâm ra khỏi nước và cũng đã rời bỏ cuộc đàm phán sáu bên nhằm thuyết phục Bắc Hàn từ bỏ chương trình hạch tâm của họ để đánh đổi lại một chương trình viện trợ.

Đàng sau động thái của Bắc Hàn

Bắc Hàn dường như đã chuyển từ thế đàm phán sang thế đối đầu trực tiếp thách thức các chính sách Hoa Kỳ và Nam Hàn.

Mặc dù đã hứa sẽ bắt đầu trở lại quan hệ song phương, Tổng Thống Hoa Kỳ Barack Obama cho tới nay không thuyết phục nổi Bắc Hàn tham gia đàm phán, và ông cũng đã tố cáo vụ phóng hỏa tiễn hồi tháng qua của Bắc Hàn như là một sự "khiêu khích".

Trong một thông báo được truyền thông nhà nước loan tải, Bộ Ngoại Giao Bắc Hàn nói: "Thật sự không có lợi gì khi ngồi đàm phán với một phe mà vẫn tiếp tục coi chúng ta với con mắt đầy thù hằn."

Quan hệ Nam-Bắc Hàn cũng đã bị đóng băng từ khi Tổng Thống Lee Myung-bak nắm quyền hồi tháng Hai.

Tổng Thống Nam Hàn nhấn mạnh rằng sẽ không có viện trợ kinh tế vô điều kiện thêm nữa cho Bắc Hàn, và mọi sự nhân nhượng tùy thuộc hoàn toàn vào sự hợp tác của Bắc Hàn về vấn đề phi hạch tâm hóa.

Các nhà phân tích cho rằng Bắc Hàn đã có thái độ hiếu chiến để buộc Hoa Kỳ và Nam Hàn phải nhượng bộ thêm nữa về mặt kinh tế và ngoại giao để đổi lại việc giải trừ võ khí hạch tâm.

Bắc Hàn chờ đợi trừng phạt gì?

Washington cảnh báo về hậu quả Bắc Hàn sẽ gánh chịu nếu họ xúc tiến một vụ thử nghiệm hạch tâm nữa.

Nhưng nếu xét tới sự thể Bình Nhưỡng đã bị cô lập, các biện pháp chế tài về ngoại giao xem ra bị hạn chế.

Một số người nói rằng quốc gia cộng sản nghèo nàn và bị cô lập này sẽ không bao giờ từ bỏ kho võ khí hạch tâm vì họ còn một số "con bài" khác chưa dùng tới.

Đa số đều tin rằng tất cả còn tùy thuộc vào phản ứng của Trung Quốc vì Trung Quốc còn nhiều đòn bẩy đối với Bắc Hàn hơn bất kỳ quốc gia nào khác.

Image caption Lò phản ứng hạch tâm Yongbyon của Bắc Hàn

Trong cương vị thành viên thường trực của Hội Đồng Bảo An LHQ, Trung Quốc có quyền phủ quyết bất cứ nghị quyết nào đối với Bình Nhưỡng. Nước này cũng là nguồn viện trợ kinh tế chính cho Bắc Hàn.

Bắc Kinh đã lên án vụ thử nghiệm hạch tâm của Bình Nhưỡng hồi năm 2006 và coi đó là một sự nhục mạ quyền lãnh đạo của họ.

Nhưng lần này, các nhà phân tích nói rằng Trung Quốc có thể đã kềm chế được sự tức giận giữa lúc có quan ngại rằng Bắc Hàn có thể sẽ phá hỏng cuộc đàm phán sáu bên mà Trung Quốc là nước chủ trì.

Trung Quốc cũng còn quá nhiều quyền lợi để hoàn toàn ngưng hậu thuẫn Bắc Hàn vì Trung Quốc coi Bắc Hàn một thứ trái độn chiến lược ngăn lực lượng quân sự của Hoa Kỳ và đồng minh trong khu vực.

Trung Quốc cũng lo ngại rằng nếu thể chế tại Bắc Hàn sụp đổ, sẽ khiến một làn sóng người tỵ nạn không kiểm soát nổi tràn qua biên giới chung để vào lãnh thổ của họ.

Tại sao lại quan tâm tới khả năng hạch tâm Bắc Hàn?

Hai miền Nam Bắc Hàn trên lý thuyết vẫn còn trong tình trạng chiến tranh vì không có một hiệp ước hòa bình nào được ký kết từ khi cuộc chiến Triều Tiên 1950-53 chấm dứt.

Bắc Hàn có một triệu binh sĩ. Biên giới Nam Bắc Hàn là một trong các đường biên giới được canh phòng cẩn mật nhất thế giới, với hàng ngàn khẩu trọng pháo được hướng vào thủ đô Nam Hàn gần sát với dường biên giới.

Vụ thử nghiệm hạch tâm mới nhất của Bắc Hàn dường như sẽ dấy lên các cuộc tranh luận tại Nhật Bản về khả năng cho phép quân đội tung ra một cuộc tấn công phủ đầu nếu như Nhật Bản lo ngại sẽ bị tấn công bằng hỏa tiễn.

Vụ thử nghiệm này cũng có khả năng sẽ dấy lên một cuộc chạy đua võ trang tại vùng Đông Á vì các nước như là Nhật Bản, Nam Hàn và Đài Loan bị buộc phải cân nhắc có nên trang bị võ khí hạch tâm hay không.

Liệu Bắc Hàn có bom hạch tâm hay không?

Các chuyên gia nói rằng quốc gia bất trị này hiện nay chưa phát triển tới mức có thể sản xuất được một loại hỏa tiễn đạn đạo có khả năng mang theo một đầu đạn nổ hạch tâm.

Tuy nhiên, vụ thử nghiệm nổ hạch tâm thứ nhì làm tăng thêm lo ngại Bắc Hàn đang đi tới gần chỗ trở thành một quốc gia có võ khí hạch tâm.

Các nhà phân tích tin rằng lãnh tụ Bắc Hàn Kim Jong-il hy vọng sẽ dùng vụ nổ này để thử sức hậu thuẫn của quân đội cho cá nhân ông giữa lúc có đồn đoán theo đó ông sẽ chỉ định một người kế vị.

Ông Kim Jong-il dường như muốn tái lập lại quyền hành từ khi có tin ông bị tai biến mạch máu não nhẹ hồi năm trước.

Tin liên quan

Kết nối Internet liên quan

BBC không chịu trách nhiệm nội dung các trang bên ngoài