TT Obama sẽ nói gì tại Cairo ?

Barack Obama sẽ đến vùng Trung Đông tuần này trong một chuyến công du có tầm quan trọng vô cùng to lớn cho bản thân và nhiệm kỳ tổng thống của ông.

Các viên chức đã cho biết trước đó rằng ông Obama sẽ đến thăm một quốc gia Hồi giáo và đọc một diễn văn tái xác định quan hệ giữa Hoa Kỳ và Hồi giáo, và thậm chí đây có thể là một khúc quanh.

Phái viên Bắc Mỹ của BBC, Justin Webb, nhớ lại một sự cố có khả năng thích hợp trực tiếp với bài dễn văn của ông Obama vào thứ Năm này.

Justin Webb viết: " Tôi không nhớ rõ là lúc đó tôi đang ở đâu, vì bầu cử tổng thống Mỹ nay đã nhạt nhòe, có thể là các bang ở giữa nước Mỹ, mà người ta gọi là "các bang trung chuyển mà máy bay chỉ bay ngang qua thôi", thì đột nhiên tôi nhớ lại có xảy ra một sự cố thích hợp trực tiếp với bài diễn văn vào thứ Năm này.

Lúc đó, ứng viên Cộng Hòa John McCain đang có một buổi trò chuyện ấm cúng trong sảnh đường của một thành phố, một buổi trò chuyện mà các ủng hộ viên thường tung ra các câu hỏi "tréo cẳng ngỗng" như là "Tại sao ông lại tuyệt diệu đến thế ?, tại sao kế hoạch về y tế của ông lại hơn hẳn đối thủ của ông?" vân vân và vân vân...

Đúng vào dịp đó, một phụ nữ đi lên sân khấu và ngồi xuống chỉ cách ông McCain một vài tấc. Bà ấy không có câu hỏi nào dành cho ông mà chỉ đọc lên một bản tuyên bố.

Bà ấy nói :" Barack Obama là một mối nguy cho nước Mỹ vì ông ta là một người Ả Rập".

Ông McCain, là người hay nổi nóng, đã nhào lên về phía bà đó.

Thành kiến

Cả cử tọa lặng yên vì kinh ngạc. Ông McCain giựt lấy micro khỏi tay bà để nói lên một vài tiếng để đời: " Không thưa bà, ông ấy là một người chăm lo cho gia đình !".

Lẽ dĩ nhiên, toàn thể nước Mỹ tinh tế đã phì cười - họ không phải cười vào mũi bà này mà còn cả vào ông McCain nữa, vì ông chỉ có ý định phản pháo chớp nhoáng ủng hộ viên nhưng trên thực tế ông đã chấp cánh cho thành kiến căn bản của bà theo đó người Ả Rập (ý bà muốn nói người theo Hồi giáo) không là đàn ông và đàn bà chăm lo cho gia đình.

Đây chính là xu thế trong tư duy của người Mỹ về thế giới hồi giáo, và đây là một điều không thể chối cãi được.

Vì ở một cái "hóc bà tó" (một nơi không ai biết đến) nào đó của nước Mỹ, thì người dân không thể có quan điểm sâu sát về văn hóa đạo Hồi cho được, có thể một phần là vì họ đã có một đức tin rất mạnh về đạo của chính nước Mỹ.

'Thượng Đế của tôi to hơn nhiều'

Image caption Ông Obama sẽ chờ đợi phản ứng của các nước Hồi giáo

Tổng thống Bush có một lúc đã đề cập về cuộc xung đột Iraq như là một "cuộc chinh phạt vì tôn giáo".

Sau đó, ông đã nhanh chóng rút lại lời, nhưng cũng đủ để nhắc nhở mọi người rằng người Mỹ theo đạo Tin Lành không hề nao núng trước các cuộc xung đột dữ dội.

Tại một trong các khúc rẽ lạ lùng nhất của cuộc chiến Iraq, bộ trưởng quốc phòng Hoa Kỳ ông Donald Rumsfeld được trích thuật là đã mở đầu các buổi tường trình tin tình báo cho Tổng thống Bush với câu rút từ Kinh thánh: " Hãy mở cửa ra để cho quốc gia đúng đi vào ...." vân vân và vân vân...

Một trong các tướng lãnh lão luyện dưới thời ông Rumfeld được thu thanh là đã nói rằng, trong một trận đánh với một lãnh chúa theo Hồi giáo tại Somalia, " Tôi biết rằng tôi sẽ thắng vì Thượng Đế của tôi to hơn Thượng Đế của các lãnh chúa này !"

Trung tướng William Boykin cũng tin rằng vụ tấn công 9/11 vào đất Mỹ sẽ đến vì Mỹ Quốc là một quốc gia Thiên Chúa Giáo. Nói một cách khác, ông vẫn còn cho rằng Hồi Giáo và Thiên Chúa Giáo vẫn còn đánh nhau.

Đi quá xa ?

Ông Obama sẽ đề cập tới tất cả các vấn đề này trong bài diễn văn đọc tại Cairo vào thứ Năm tới đây.

Tôi không tin rằng tên của ông Boykin sẽ được nhắc tới, nhưng thái độ đơn giản của ông sẽ được nhắc đến. Trên thực tế, ông Obama sẽ nói với thế giới Hồi Giáo rằng: "Chúng tôi chấp nhận các ông (và các bà) là người biết chăm lo cho gia đình".

Thế nhưng, hiểm nguy là ở đây. Một hiểm nguy mà ngày càng có nhiều chỉ trích một cách hăng say các vấn đề quốc nội của ông : đó là sự nguy hiểm ông đã đi quá xa.

Trở về với thực tế, ngày nay quí vị có thể đi từ Wichita, bang Kansas, tới bất cứ cái Hóc Bà tó nào của nước Mỹ thậm chí tới ngay giữa lòng của các nhà truyền đạo Phúc Âm của nước Mỹ, quí vị thấy được gì ? Một ngôi đền Hồi giáo.

Ngay giữa lòng nước Mỹ, bang Kansas, vành đai gánh chịu các cơn bão, người dân cũng đã chấp nhận một sự đa nguyên về tôn giáo một cách tế nhị gần như là hàng ngày.

Lẽ dĩ nhiên, sự đa nguyên tôn giáo có thể được tìm thấy tại nhiều nước trong thế giới Hồi giáo, nhưng phần lớn là "hữu danh vô thực". Tuần này, ông Obama sẽ đến thăm nước Ả Rập Saudi, nơi mà chuyện bỏ đạo sẽ bị án tử hình.

Sau đó là Ai Cập, nơi theo dự trù ông Obama sẽ đọc bài diễn văn then chốt và cũng là nơi mà cách đây không lâu, đã xảy ra một vụ giết heo hàng loạt - với cớ là để ngăn cúm heo lan tràn, được nhiều người tin là một vụ tấn công vào người theo Thiên Chúa Giáo, vì giáo dân theo hệ phái Coptic chủ yếu sống về nghề chăn nuôi heo.

Không phải chỉ vì tự do tôn giáo. Ai Cập là một quốc gia hà khắc về chính trị, nơi mà một phong trào dân chủ vừa chớm nở với sự hậu thuẫn của Tòa Bạch Ốc dưới thời ông Bush, nhưng nay đã bị ông Obama và Ngoại trưởng bà Clinton thôi hậu thuẫn.

Bà Clinton, mới đây đã coi nhà lãnh đạo độc đoán Mubarak, như là một người bạn của gia đình bà.

Một số người đã hỏi ông Obama: "Có gì sai trái với tự do, với dân chủ, với đa nguyên và tinh thần thượng tôn pháp luật ? Tại sao chúng ta phải đi đến Cairo và xin lỗi về những chuyện này chứ ?"

Thách đố cho tín đồ đạo Hồi

Lẽ dĩ nhiên, ông Obama rất ý thức về chuyện này, và tôi nghĩ rằng bài diễn văn của ông sẽ được cân nhắc từng chữ một. Sẽ có sự chấp nhận rằng " người chăm lo cho gia đình cũng có vấn đề", như phương Tây thường gọi, và vấn đề này cần được giải quyết: nước Mỹ cần phải tôn trọng văn hóa Hồi giáo.

Nhưng tôi cũng nghi ngờ rằng sẽ có một thách đố cho người theo đạo Hồi trong bài diễn văn này, một đoạn mà trong đó, ông Obama sẽ nói đại khái như sau: " Hãy cùng nhau chia sẻ khối lượng công việc nếu như quí vị muốn cho quan hệ thay đổi theo chiều hướng tốt đẹp hơn.

Ông đã nói như trên tại Âu châu khi ông nói với thanh niên Pháp rằng đã đến lúc Âu châu ngưng nhạo báng nước Mỹ. Họ đã nghe ông trong im lặng và đoạn ông nói không nổi bật thành một tin.

Một lần nữa các điểm chính của bài diễn văn này sẽ là "tầm với" nhưng theo tôi, câu chuyện thật sự dường như chính là phản ứng của các nước Hồi giáo.

Đổi mới đã đến nước Mỹ để được thực hiện, trong lúc các nước khác sẽ ghi nhận và sau đó, cũng sẽ thực hiện trong thế giới riêng của họ.

Tin liên quan