Đặt hạn chót cho phe đảo chính Honduras

Image caption Ông Zelaya nói rằng ông không tìm cách ở lại thêm một nhiệm kỳ nữa

Tổ chức các Quốc gia châu Mỹ (OAS) đã ra thời hạn chót là ba ngày để ban lãnh đạo hiện nay của Honduras phải đem ông Manuel Zelaya trở lại cương vị tổng thống.

Nếu như Honduras không tuân hành quyết định này, nước này sẽ bị ngưng tư cách thành viên của tổ chức.

Quân đội đã lật đổ ông Zelaya hôm chủ nhật sau khi ông công bố kế hoạch đổi mới hiến pháp, một kế hoạch đã bị một số nhân vật đối lập nói rằng là để kéo dài nhiệm kỳ tổng thống.

Ông Zelaya nói ông không tìm cách kéo dài nhiệm kỳ và hứa sẽ về nước, tuy nhiên, ông được cảnh báo là sẽ bị bắt giam một khi đặt chân về nước.

Ông Roberto Micheletti, Chủ tịch Quốc hội, vốn đã được tuyên thệ làm tổng thống lâm thời, nói rằng ông Zelaya sẽ bị cáo buộc là đã vi hiến, và có móc nối với các băng đảng tội ác có tổ chức và buôn lậu ma túy.

Sau một phiên họp khẩn cấp của OAS, chủ tịch của tổ chức này ông Jose Miguel Insulza đã lên án điều mà mô tả như là "một vụ đảo chính lỗi thời" tại Honduras.

Ông nói tiếp:"Chúng tôi cần cho thấy rằng các vụ đảo chính quân sự sẽ không được chấp nhận nữa."

“Chúng tôi nghĩ rằng trong kỷ nguyên hiện nay, các vụ đảo chính quân sự không thể xảy ra ở bán cầu này.”

"Nếu trong vòng 72 tiếng đồng hồ nữa mà ông Zelaya không được tái lập chức vụ cũ, OAS sẽ họp một lần nữa để ngưng tư cách thành viên của Honduras."

Bốn năm

Ông Zelaya nói rằng ông sẽ trở về nhà vào thứ Năm này với sự hộ tống của Chủ tịch tổ chức OAS và hai vị Tổng thống của hai nước Argentina và Ecuador.

Tuy nhiên, cũng chưa rõ là kế hoạch của ông Zelaya có bị trì hoãn tới cuối tuần hay không vì thời hạn chót của OAS.

Ông Zelaya, 57 tuổi, đã bị hất ra khỏi quyền bính giữa lúc kế hoạch tu chính hiến pháp của ông bị chống đối mãnh liệt từ quân đội, tư pháp, Quốc hội và ngay cả một số thành viên của đảng của ông.

Ông muốn tổ chức một cuộc trưng cầu dân ý không có tính cách bắt buộc phải thi hành về đổi mới hiến pháp.

Các nhân vật chỉ trích ông nói rằng điều này là để dọn đường cho vị tổng thống - được dân bầu lên hồi năm 2006 và chỉ hành xử trong một nhiệm kỳ mà thôi- để ra tái tranh cử. Tối Cao Pháp Viện và Quốc Hội đã phán rằng cuộc trưng cầu dân ý này là không hợp pháp.

Cuộc trưng cầu dân ý này theo dự trù sẽ diễn ra vào Chủ nhật, tuy nhiên, quân đội đã ập vào dinh tổng thống vào hừng sáng và buộc ông Zelaya phải đến một căn cứ không quân và lên một chiếc phi cơ bay đi Costa Rica.

Ngỏ lời trước Đại Hội Đồng LHQ, ông Zelaya nói rằng ông không tìm cách ở lại thêm một nhiệm kỳ nữa nhưng ông cương quyết hoàn tất nhiệm kỳ hiện nay chấm dứt vào tháng Giêng 2010.

Ông nói: "Tôi không có triệu tập một quốc hội lập hiến, và nếu tôi được đề nghị khả năng ở lại quyền bính, tôi cũng sẽ không làm. Tôi sẽ hoàn tất nhiệm kỳ bốn năm và tôi sẽ tranh đấu cho nhiệm kỳ này được mọi người tôn trọng."

Lòng dân xuống thấp

Image caption Rất nhiều người tại Honduras không thích tổng thống Manuel Zelaya

Liên Hiệp Quốc đã thông qua một nghị quyết hôm thứ Ba kêu gọi "các nước cương quyết không công nhận bất cứ chính phủ nào mà không phải là chính phủ của ông Zelaya."

Việc đưa Tổng thống Zelaya đi sống lưu vong đã bị các nhà lãnh đạo từ Tổng thống Hoa Kỳ ông Barack Obama cho tới các đồng minh trong vùng của ông Zelaya lên án, kể cả tổng thống Venezuela, ông Hugo Chavez.

Trong lãnh vực ngoại giao, Tây Ban Nha đã triệu hồi đại sứ về nước.

Tuy nhiên, hàng ngàn dân chúng biểu tình tại thủ đô Tegucigalpa, chống lại sự trở về của ông Zelaya trong lúc các cuộc thăm dò dư luận cho thấy rằng thanh thế của ông đã xuống còn khoảng 30% trong các tháng gần đây.

Phái viên Stephen Gibbs của đài BBC có mặt tại Tegucigalpa nói rằng có rất nhiều người cương quyết chống lại việc đưa ông Zelaya trở lại quyền bính và số người này đông hơn số người ủng hộ ông, ít ra tại thủ đô.

Hôm thứ Hai, các người ủng hộ ông Zelaya đã bất chấp một lệnh giới nghiêm và đụng độ với cảnh sát tại trung tâm thủ đô.