Khai mạc Diễn đàn An ninh Đông Á

Hội nghị ngoại trưởng Asean họp tại Phuket
Image caption Diễn đàn An ninh vùng Á châu là cuộc họp lớn với sự tham dự của nhiều nước Á, Âu, Mỹ.

Bên cạnh cuộc họp cấp ngoại trưởng và các cuộc gặp song phương, khối Asean đang tổ chức cuộc họp bàn về an ninh vùng quy mô lớn, Diễn đàn An ninh Á châu, tại Phuket, Thái Lan.

Ngoại trưởng 10 nước Asean, cùng người tương nhiệm của 16 nước đối tác, và Ủy viên Đối ngoại của EU, tham dự cuộc họp nhằm đánh giá và tìm hướng đi mới cho an ninh Á châu.

Sau nhiều năm vắng mặt lần đầu tiên ngoại trưởng Hoa Kỳ tham dự ARF.

Mỹ cũng ký Hiệp ước Hợp tác và Hữu nghị với khối Asean. Văn kiện này trao cho Mỹ cơ chế đối thoại năng động hơn trong việc tìm giải pháp an ninh cho vùng.

Diễn đàn ARF thu hút sự quan tâm nhiều quốc gia khác nhau. Các nước lớn, nhỏ, Á châu hoặc nằm ngoài Á châu đều có mặt. Từ Trung Quốc cho đến Ấn Độ, từ Úc, New Zealand cho đến Canada, thành phần đối tác đa dạng.

Họ gặp nhau để tìm cách đối xử về thách thức mới đối với an ninh vùng Á châu.

Chủ đề hàng đầu trong cuộc họp kéo dài một ngày là chương trình vũ khí hạt nhân của Bắc Hàn. Ngoại trưởng Mỹ Hillary Clinton nhắc đến lập trường của Hoa Kỳ là Bắc Hàn từ bỏ vũ khí hạt nhân và ngồi vào bàn đàm phán sáu bên.

Bà cũng nhắc đến mối liên hệ giữa Bắc Hàn và Miến Điện mà bà cho là ‘nguy hiểm’ khi gần đây hải quân Mỹ phát hiện chiếc tàu chở vũ khí của Bắc Hàn đang trên đường tới Miến Điện.

“Chúng tôi lo ngại về khả năng chuyển giao kỹ thuật hạt nhân. Sự hợp tác về vũ khí giữa Miến Điện và Bắc Hàn có vẻ đang gia tăng. Hoa Kỳ coi đó là diễn tiến nghiêm trọng,” bà Clinton nói.

“Điều này sẽ làm cho vùng Đông Á thêm bất ổn. Nhiều khả năng nó sẽ đe dọa trực tiếp tới các nước láng giềng của Miến Điện.”

Khác với những lần trước, lần này Bắc Hàn chỉ cử đại sứ tới dự cuộc họp ARF. Qua nước chủ nhà Thái Lan, đại sứ lưu động Pak Kun Gwang kêu gọi các nước không nên chỉ trích chương trình hạt nhân của Bắc Hàn.

Tin đưa trên báo The Nation cho hay, ngoại trưởng Thái Lan nói phía Bắc Hàn không nên tự cô lập mình, mà hãy dùng diễn đàn để bàn thảo và tìm giải pháp.

Thách thức

ARF thành lập năm 1994 với mục tiêu nhắm đến an ninh và các giải pháp hòa bình cho xung đột. Bên cạnh 10 nước hội viên, diễn đàn có sự hiện diện của các cường quốc trong vùng, và ngoài vùng như Trung Quốc, Nga, Hoa Kỳ, Liên hiệp Âu châu.

ARF có vai trò kiến tạo các khuôn mẫu đối xử để giảm thiểu đối đầu, tăng cường an ninh.

Theo một số chuyên gia, ARF cần tìm ra sự năng động mới, nếu không cơ cấu này sẽ mất đi tính tiên phong trong việc giải quyết các chủ đề an ninh vùng Đông Á.

Họ nhấn mạnh đến các thách thức mới về an ninh mang tính toàn cầu nhóm này cần phải có chiến lược đương đầu hữu hiệu. Đó là dịch bệnh truyền nhiễm, thay đổi khí hậu, di dân trái phép, an ninh lương thực.

Giáo sư Thithinan Pongsudhirak từ Đại học Chulalongkorn ở Bangkok cho rằng sau khi trở thành diễn đàn được nhiều người biết đến giữa thập niên 1990, gần đây có vẻ ảnh hưởng của ARF đang suy giảm.

“Sau cuộc khủng hoảng tài chính 1997-98 ARF mất bớt lực đẩy. Từ năm 2001 ảnh hưởng của nhóm này bị suy giảm phần nào khi Hoa Kỳ và thế giới chú tâm vào cuộc chiến chống khủng bố,” giáo sư Thithinan viết trên tờ Bangkok Post.

Người ta cũng ghi nhận một số các diễn đàn đa phương khác xuất hiện trong thời gian này, và chúng cạnh tranh trực tiếp với ARF.

“Nhóm Đối thoại Shangri La; sáng kiến thành lập Cộng đồng Đông Á của Úc; vai trò của Indonesia trong việc hình thành nhóm G20; Cơ cấu Asean+3; và Cơ chế Thượng đỉnh Đông Á (EAS) những tổ chức này phần nào lấy bớt ảnh hưởng của ARF,” giáo sư Thithinan nói thêm.

Trong khi ARF vẫn được coi là diễn đàn phù hợp để giải quyết các quan ngại của vùng như nguy cơ hạt nhân của Bắc Hàn, an ninh cho tàu bè trên biển, rồi cứu trợ thiên tai, chuyên gia cho rằng Diễn đàn cần khẳng định cam kết của họ trong việc xây dựng ARF thành cơ cấu đối thoại hàng đầu để tìm ra các dàn xếp mới về an ninh cho vùng Đông Á.

Tin liên quan

Kết nối Internet liên quan

BBC không chịu trách nhiệm nội dung các trang bên ngoài