Cập nhật: 15:01 GMT - thứ sáu, 31 tháng 7, 2009

Trung Quốc kỷ niệm ngày Bát Nhất

Trang cổ động về Hồng quân Trung Hoa

Dịp kỷ niệm 82 năm ngày thành lập Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc là lúc để lực lượng vũ trang đông vào loại nhất thế giới cải thiện hình ảnh của mình.

Nhưng đây cũng là lúc dư luận quốc tế, nhất là các nước châu Á chú ý đến sức mạnh thực sự và quan trọng là mục tiêu hiện đại hóa quân đội của Trung Quốc.

Chiến dịch PR

Thời gian qua Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA -theo tên viết tắt trong tiếng Anh) đã mở các cuộc tiếp xúc báo chí trong và ngoài nước.

Mục tiêu của tour báo chí ngày thứ Ba 28/07 vừa qua tại Bắc Kinh là để các nhà báo nước ngoài thấy độ cởi mở của quân đội vốn có tiếng là "bí mật", theo như báo Ấn Độ, tờ The Hindu Times 31/07.

Các nhà báo được đưa đến thăm một đơn vị quân đội tại ngoại ô Bắc Kinh để chứng kiến các trường bắn mới xây, bếp ăn hiện đại và xem một số màn thao diễn của bộ đội, gồm cả mục 'chống khủng bố'.

Nhưng như báo Anh, tờ The Guardian viết, khách tham quan ngạc nhiên hết sức khi được "mời đi phỏng vấn", với các câu hỏi tùy ý nhà báo chứ không sắp đặt trước.

Đại tá Lãnh Kiệt T̀ung nói thẳng rằng, "Trung Quốc nay ngày càng mở cửa ra thế giới bên ngoài", và "Quân Giải phóng Nhân dân cũng đang tích cực thúc đẩy tiến trình mở cửa của mình".

Trong quá trình đó, quân đội Trung Quốc cũng vừa khai trương một trang web song ngữ, tiếng Hoa và tiếng Anh.

Quân đội Trung Quốc sẽ tiếp tục cảnh giác cao độ ngay ở trong nước

Jonathan Landreth trên The Times of London

Tuy nhiên, con số tăng ngân sách quốc phòng của Trung Quốc vẫn đang khiến Hoa Kỳ và các nước láng giềng lo ngại.

Chỉ trong năm nay, ngân sách quốc phòng Trung Quốc tăng 14.9% lên tới hơn 480 tỷ nhân dân tệ. Năm ngoái, ngân sách quốc phòng Trung Quốc được ước tích vào khoảng 70 tỷ đôla, nhiều gấp đôi nước láng giềng Ấn Độ.

Một Cục chuyên lo mua sắm vũ khí và trang thiết bị cho hải lục không quân Trung Quốc mà tổng cộng quân số chính thức là 2,3 triệu cũng được thành lập.

Phía Hoa Kỳ, trong các diễn đàn song phương đã thẳng thắn đặt câu hỏi về tính minh bạch của việc Trung Quốc đổ tiền vào mục tiêu quân sự.

Giới quan sát, nhất là Đông Nam Á thì tỏ ra lo ngại về việc Trung Quốc xây và phát triển căn cứ tàu ngầm ở đảo Hải Nam, hướng ra các tuyến hải hành Biển Đông và xa hơn.

Báo Hindu Times tích lời ông Srikanth Kondapalli, Chủ tịch Trung tâm Nghiên cứu Đông Á tại ĐH Jawaharlal Nehru rằng "Trong suốt lịch sử của mình, Quân Giải phóng Trung Quốc không minh bạch về ngân sách".

Theo ông, dù có một số cải thiện trong lĩnh vực này những năm qua nhưng từ năm 1949 đến 1999, Quân Giải phóng không hề có kiểm toán.

Quân Giải phóng Nhân dân sang Việt Nam hồi 1979

Về con số tăng ngân sách, Trung Quốc giải thích rằng tiền được chi cho nhu cầu hiện đại hóa và cả để thúc đẩy mục tiêu đóng góp nhiều hơn cho các sứ vụ gìn giữ hòa bình.

Ngoại thù và nội loạn

Ngày Bát Nhất (01-08) được nhắc đến ở Việt Nam qua hình ảnh những chiếc xe tăng Bát Nhất vào biên giới phía Bắc năm 1979.

Nhưng lịch sử của Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc không chỉ có thế và có những giai đoạn được nhắc đến chính là khi ngọn súng của họ được dùng trong nội chiến hoặc chống 'nội loạn'.

Ra đời ngày 01/08/1927, Hồng quân Trung Hoa kinh qua cuộc Nội chiến Quốc Cộng hết sức đẫm máu.

Hàng trăm nghìn người của cả hai phe cộng sản và Quốc Dân Đảng bị giết trong cuộc chiến chỉ chấm dứt năm 1949 trên lục địa Trung Hoa.

Giữa thời gian đó, Hồng quân tham gia Kháng Nhật và ngay sau đó tham gia cuộc chiến Kháng Mỹ viện Triều.

Trong nửa triệu Chí Nguyện quân cộng sản tham chiến, có hàng vạn đã bỏ mình tại chiến trường nước láng giềng Đông Bắc.

Đây cũng là lần đầu tiên quân Trung Quốc chạm trán với lực lượng Phương Tây.

Nhưng sứ vụ 'ngoại giao quân sự' không chỉ chấm dứt ở Triều Tiên.

Quân Trung Quốc đã có mặt tại Bắc Việt thời cuộc chiến chống Mỹ trong các hoạt động hỗ trợ được giữ kín.

Sau đó, cũng chính các cố vấn quân sự Trung Quốc đã đóng vai trò quan trọng trong việc huấn luyện các nhóm Khmer Đỏ tại Campuchia.

Quân cảnh Trung Quốc ở Tân Cương

Trong quá trình vươn ra thế giới, hải quân Trung Quốc hồi cuối năm ngoái phái tàu chiến sang tận Hồng Hải để chống hải tặc, khiến quốc tế hồi hộp theo dõi.

Nhưng vai trò 'đối nội' của quân đội Trung Quốc cũng không kém phần quan trọng và có vẻ như nếu tình hình nội bộ bất yên sẽ làm giảm đi khả năng vươn ra bên ngoài của họ.

Với truyền thông Phương Tây, Quân Giải phóng lại được đề cập nhiều hơn cả qua vụ thảm sát Thiên An Môn 1989 khi xe tăng và bộ binh tiến vào triệt phá các nhóm sinh viên biểu tình.

Khác với nhiều quốc gia trên thế giới vốn chỉ dùng cảnh sát vào việc trấn áp nội bộ, đảng Cộng sản Trung Quốc lại tin tưởng và giao cho Quân Giải phóng của Trung Quốc vai trò đó.

Ngay trong vụ Tân Cương vừa qua, các binh đoàn Trung Quốc được điều từ quân khu Lan Châu sang sẵn sàng bình định cuộc rối loạn của người Hồi giáo Uighur.

Chính quyền cũng dùng quân đội vào công cuộc cấp cứu nạn nhân sau vụ động đất Tứ Xuyên năm 2008, khi chừng 80 nghìn người thiệt mạng.

Nhà báo Jonathan Landreth trên The Times of London viết rằng với các vụ như Tân Cương vừa xảy ra, quân đội Trung Quốc "sẽ tiếp tục cảnh giác cao độ ngay ở trong nước".

Với cả hai vai trò như thế, quân đội Trung Quốc sẽ tiếp tục hiện đại hóa nhưng không đi theo hướng chuyên nghiệp hóa và chịu sự lãnh đạo của các bộ trưởng dân sự như các nước gốc c̣ộng sản Đông Âu.

Trái lại, Quân Giải phóng Nhân dân sẽ tiếp tục là cánh tay của đảng Cộng sản trong các mục tiêu cả đối ngoại, và đối nội.

Nói như Chủ tịch đảng Hồ Cẩm Đào hồi tháng 3 vừa qua nhân kỷ niệm 50 năm ngày Hồng quân Trung Hoa tiến vào Tây Tạng, Quân Giải phóng sẽ mãi mãi là bức Trường Thành của Đảng.

BBC © 2014 BBC không chịu trách nhiệm về nội dung các trang bên ngoài.

Trang này hiển thị tốt nhất với phần mềm lướt mạng có mở CSS. Nếu không có chức năng này, hoặc phần mềm cũ, bạn vẫn đọc được nội dung trên trang này nhưng không tận dụng được hết các chức năng. Nếu có thể hãy nghĩ đến chuyện nâng cấp phần mềm hoặc mở CSS lên.