CIA trở thành tâm điểm tranh cãi

Tổng thống Mỹ Barack Obama đã bổ nhiệm một công tố viên cao cấp để điều tra có việc CIA vi phạm luật cấm tra tấn của Mỹ hay không.

Image caption Tranh cãi quanh hành vi của CIA lại trở thành tâm điểm chú ý

Bộ tư pháp cũng đề nghị mở lại nhiều vụ bạo hành với tù nhân của CIA dưới thời tổng thống Bush.

Diễn biến này đã làm nhiều nhân vật cao cấp trong đảng Cộng Hòa phản đối.

Việc bổ nhiệm công tố viên John Durham được loan báo sau khi có một phúc trình liệt kê cụ thể về các cáo buộc đối với các nhân viên CIA.

Bản phúc trình này thực ra đã có từ năm 2004, xem lại việc giam giữ và hỏi cung nghi phạm khủng bố.

Năm ngoái lần đầu tiên phúc trình được công bố nhưng đã xóa đi nhiều chi tiết. Giới chỉ trích nói nội dung được công khai trở nên vô dụng vì quá nhiều thông tin vẫn bị mật hóa.

Nay một quan tòa ở New York đã ra lệnh công bố một phiên bản không đầy đủ của phúc trình CIA sau đơn kiện của Liên Đoàn Các Quyền Tự Do Công Dân Mỹ.

Đồng thời, văn phòng đạo đức của Bộ Tư pháp Mỹ cũng kêu gọi mở lại hồ sơ các vụ hành hạ tù nhân, chủ yếu ở Afghanistan và Iraq.

Phóng viên BBC Kevin Connolly ở Washington giải thích:

“Nó sẽ mở đường để truy tố những người hỏi cung nghi phạm nhân danh Hoa Kỳ vào giữa cao trào cuộc chiến chống khủng bố của chính quyền Bush. Nó cũng sẽ mở ra những khó khăn chính trị tiềm ẩn cho Barack Obama.”

Phóng viên này nói thêm: “Nếu anh khui lại quá khứ chính trị, đưa ra tòa những người của chính quyền Bush, tòa sẽ phải xử hai quan điểm khác nhau về cách phụng sự an ninh quốc gia của Hoa Kỳ.”

Theo anh, “có thể nó sẽ tạo ra cuộc tranh cãi gây chia rẽ xã hội Mỹ, một điều mà Barack Obama muốn tránh”.

Một cựu điệp viên CIA, Art Keller, nói các cuộc điều tra không nên chỉ tập trung vào CIA:

“Bất kỳ cuộc điều tra nào cũng phải đi theo ba hướng. Những ai đã duyệt, sẽ là Nhà Trắng; những ai biện hộ giúp về pháp lý, đó là Trợ lý Bộ trưởng Tư pháp, là Bộ Tư pháp; và những ai thực thi.”

Phó trưởng bộ phận phụ trách báo chí của Nhà trắng Bill Burton cũng xác nhận rằng sẽ có một đội hình xét hỏi mới cho các nghi phạ̣m chủ chốt.

Các phóng viên cho rằng ông Obama quan ngại về số các cơ quan tham gia tra hỏi nghi phạm và muốn nhập họ lại làm một.

Nhóm xét hỏi mới có tên chính thức là Nhóm Xét hỏi các Nghi phạm có Giá trị (High-Value Detainee Interrogation Group).

Người phát ngôn Nhà Trắng nói việc thành lập nhóm này không có nghĩa là CIA không còn tham gia việc hỏi cung nghi phạm.

Ông Burton nói đơn vị mới sẽ bao gồm “mọi thành phần khác nhau dưới cùng một nhóm” và đặt ở trụ sở FBI tại Washington.

Chính phủ Mỹ nói mọi nhân viên hỏi cung sẽ phải tuân thủ quy định, lần cuối được cập nhật là tháng Chín 2006.

Theo đó, họ không được bắt tù nhân trần truồng, đe dọa bằng chó, chịu nóng hay lạnh quá mức, tiến hành hành quyết giả, không cho ăn uống, chăm sóc y tế, hay trấn nước.

Tin liên quan