Kỷ niệm Thế chiến II

Tượng đài Westerplatte ở Gdansk
Image caption Westerplatte là biểu tượng chống phát xít của Ba Lan

Ba Lan bắt đầu kỷ niệm lần thứ 70 ngày Thế chiến II bùng nổ.

Buổi lễ đầu tiên sẽ diễn ra vào rạng sáng tại Westerplatte gần Gdansk, nơi tàu chiến của Đức Quốc xã nã quả pháo đầu tiên năm 1939.

Lãnh đạo 20 quốc gia, trong có Đức và Nga, sẽ có mặt tại Gdansk trong ngày để tham dự các buổi lễ khác.

Lúc 0445 giờ địa phương (0245 GMT) Tổng thống Ba Lan Lech Kaczynski và Thủ tướng Donald Tusk sẽ cùng các cựu chiến binh có mặt tại tượng đài anh hùng ở Westerplatte.

Đúng vào thời điểm đó ngày 01/09/1939 tàu Schleswig-Holstein của Đức đã bắn vào pháo đài của Ba Lan tại đây.

Cùng lúc quân đội Quốc xã tấn công Ba Lan trên ba chiến tuyến.

Các cuộc tấn công này khiến Anh và Pháp tuyên chiến với Đức hai ngày sau đó.

Biểu tượng quan trọng

Thời điểm tàu Schleswig-Holstein khai hỏa, Gdansk còn được biết dưới cái tên tiếng Đức là Danzig.

182 lính Ba Lan bảo vệ pháo đài, vì chênh lệch lực lượng và bị tấn công từ nhiều phía, chỉ trông đợi cầm cự được tiếng đồng hồ. Thế nhưng họ đã giữ pháo đài trước lực lượng 3.000 quân Đức suốt bảy ngày liền.

Một trưng cầu ý kiến mới ra cho hay đối với người Ba Lan, Westerplatte là biểu tượng quan trọng nhất cho cuộc kháng chiến chống phát xít Đức.

Ngoài lễ đặt vòng hoa, một số nguyên thủ nước ngoài sẽ có bài phát biểu và người được trông đợi hơn cả là Thủ tướng Nga Vladimir Putin.

Theo sử gia Ba Lan Pawel Machcewicz, người Ba Lan đang trông chờ ông Putin ra chỉ dấu gì đó.

Quan hệ giữa Nga và Ba Lan hiện gập ghềnh hơn cả quan hệ giữa Ba Lan và Đức, một phần vì hai bên còn tranh cãi về các sự việc diễn ra lúc khởi đầu cuộc chiến.

Hai tuần sau khi Đức xâm lược, Hồng Quân Liên xô tiến vào chiếm miền Đông Ba Lan theo một thỏa hiệp mật ký với Nazi.

Đầu những năm 1940, mật vụ Liên Xô đã sát hại hơn 20.000 lính và sỹ quan Ba Lan bị bắt làm tù binh và chôn trong rừng Katyn.

Suốt 50 năm Moscow đổ lỗi cho quân Nazi và mãi tới 1990 mới chịu nhận trách nhiệm.

Tòa án Nga phán quyết bác bỏ việc công nhận vụ Katyn là tội ác chiến tranh và Moscow không chịu giải mật các tài liệu liên quan tới vụ thảm sát này.

Tuần qua, truyền hình nhà nước Nga còn chiếu chương trình cho rằng Liên Xô đã đúng khi xâm lược Ba Lan vì Warsaw ngầm âm mưu với Hitler chống lại Moscow.

Ông Putin có thể sẽ bảo vệ cho quan điểm này và sẽ không xin lỗi về việc Liên Xô xâm chiếm Ba Lan, nhưng có thể sẽ có động thái để giảm căng thẳng quanh vụ Katyn.

Trong một bài đăng trên nhật báo Ba Lan Gazeta Wyborcza hôm thứ Hai, ông Putin viết: "Nhân dân Nga, mà số phận vốn bị một chính thể cường bạo chà đạp, hiểu rõ tâm tư của người Ba Lan về vụ Katyn, nơi hàng ngàn binh lính Ba Lan bị giết chết."

"Chúng ta cần nhớ các nạn nhân của tội ác này."

Tin liên quan