Vụ tranh cãi về y tế Mỹ 'mang tính kỳ thị'

Image caption Cựu Tổng thống Jimmy Carter

Cựu Tổng thống Hoa Kỳ Jimmy Carter nói rằng phần lớn các lời phê phán gay gắt nhắm vào chương trình cải tổ hệ thống y tế công cộng và kế hoạch chi tiêu do Tổng thống Obama đề xuất là "dựa trên ý niệm kỳ thị chủng tộc".

Ngỏ lời trong một buổi họp công khai, ông Carter nói rằng "cảm giác cố hữu của nhiều người sống trên đất nước này là một người Mỹ gốc Phi không thể nào làm tổng thống được".

Dân biểu Cộng Hòa Joe Wilson hôm thứ Ba đã bị khiển trách giữa một phiên biểu quyết của Hạ Viện.

Ông đã hô to "Ông nói dối" khi Tổng thống Obama đọc diễn văn về chăm sóc y tế trước lưỡng viện Quốc Hội hôm thứ Tư tuần trước.

Hạ Viện đã ra công văn gọi những lời nói của ông Joe Wilson là "không đứng đắn".

Nhưng ông Alan, trưởng nam của ông Wilson, nói rằng cơn tức giận của cha ông không hề có nhân tố kỳ thị chủng tộc.

Một số dân biểu bảo thủ đã cáo buộc phe ủng hộ tổng thống Obama là "khai thác lá bài chủng tộc".

'Còn xa hơn thế'

Chủ biên Bắc Mỹ của đài BBC Mark Mardell cho biết trong nhiều phiên họp và trong một cuộc biểu tình của dân chúng tại Washington, nhiều lời chỉ trích chua cay đã được phát biểu nhắm vào Tổng thống Obama.

Nhiều người không những chống đối chính sách do ông đưa ra, mà còn cáo buộc ông là một bạo chúa, và họ đã hứa sẽ "giành lại nước Mỹ".

"Những lời cáo buộc này không những chỉ là những lời cáo buộc bất chợt trong một buổi thảo luận chân thành về sự thể là liệu chúng ta nên có một chương trình chăm sóc y tế trên cả nước hay không," ông Carter nói trong một buổi họp dân tại Trung tâm Carter ở thành phố Atlanta trước phiên họp hôm thứ Ba của Quốc Hội.

Ông Carter nói "Còn sâu xa hơn thế nữa."

Image caption Dân biểu Joe Wilson đã gọi TT Obama là người "nói dối"

Trả lời một câu hỏi liên quan đến cơn phẫn nộ của dân biểu Wilson, ông Carter nói rằng ông Obama là nguyên thủ quốc gia, đồng thời là người đứng đầu chính phủ và giống như nguyên thủ quốc gia ở bất cứ nơi nào trên thế giới, ví dụ như Nữ Hoàng Anh, ông Obama phải được "đối xử với sự kính trọng".

Ông Carter nói: "Đây là một hành vi đê tiện".

Các lời phát biểu của ông Carter đã bị con trai cả của ông Joe Wilson tên là Alan-một cựu chiến binh Iraq-bác bỏ. Ông Alan hiện đang tranh cử chức trưởng ngành tư pháp tiểu bang Georgia.

Ông Alan nói "Không hề có tí gì kỳ thị chủng tộc trong cơ thể của cha tôi."

Xin lỗi

Trong buổi họp hôm thứ Ba, các dân biểu đã biểu quyết với 240 phiếu thuận và 179 phiếu chống nghị quyết khiển trách ông Wilson.

Động thái này được hầu hết dân biểu Dân Chủ tán đồng nhưng bị nhiều dân biểu Cộng Hòa chê như là tấm bình phong che đậy các vấn đề nghiêm trọng hơn.

Chủ tịch của khối thiểu số Cộng Hòa John Boehner tại Hạ Viện nói: "Nếu chúng ta phải làm việc này, thì mỗi ngày trong tuần chúng ta sẽ đều phải làm việc này."

Nhưng Chủ tịch của khối đa số Dân Chủ Steny Hoyer tại Hạ Viện nhấn mạnh rằng không thể làm ngơ cơn phẫn nộ của ông Wilson.

Ông nói: "Vấn đề là liệu chúng ta được quyền tiến hành một việc với một mức lễ độ và thiếu lịch thiệp mà quy định của Hạ Viện và tinh thần dân chủ đòi hỏi hay không."

Ông Wilson nói rằng lời xin lỗi cá nhân đối với ông Obama cũng đủ để giải quyết vấn đề.

Ông nói rằng ông Obama đã "lịch sự chấp nhận lời xin lỗi của tôi và vấn đề coi như đã giải quyết xong."

Các lời nhận xét của ông Wilson là để đáp trả một đoạn trong bài diễn văn của ông Obama, trong đó ông Obama khẳng định rằng các di dân bất hợp pháp sẽ không được quyền hưởng các khoản trợ cấp của liên bang về chăm sóc y tế.

Các chuyên gia nhận xét rằng chiếu theo các điều khoản trong chương trình cải cách y tế do ông Obama đề xuất, thì các di dân bất hợp pháp sẽ không được quyền đòi hỏi các khoản trợ cấp về chăm sóc y tế.