Quốc khánh Trung Quốc nhìn từ Đài Loan

Tướng Hoàng Chí Trung
Image caption Tướng Hoàng Chí Trung đã 60 năm chưa về Trung Hoa lục địa

Trong lúc Trung Quốc chuẩn bị kỷ niệm 60 năm ngày quốc khánh, nhiều người Đài Loan sẽ không ăn mừng ngày mà đối với họ là thất trận trong cuộc nội chiến.

Thay vào đó, họ sẽ coi đây là điều nhắc nhở về một biến chuyển lớn trong lịch sử, đã ảnh hưởng đau thương đến cuộc đời họ.

"Đó là một thảm họa lịch sử - người Trung Quốc chiến đấu chống người Trung Quốc. Rất nhiều người chết, rất nhiều gia đình tan nát. Đây là điều ngượng ngùng lớn nhất của người dân Trung Quốc," lời ông Hoàng Chí Trung, vị tướng 84 tuổi nay đã về hưu, từng chiến đấu trong đội ngũ Quốc dân đảng chống lại phe Cộng sản.

"Tôi thực sự hi vọng... người dân Trung Quốc ở cả hai bên eo biển Đài Loan sẽ không quên những người đã chết."

Bên ngoài Trung Hoa lục địa, Đài Loan là nơi bị ảnh hưởng trực tiếp nhất sau ngày thành lập nước Trung Hoa cộng sản vào ngày 1 tháng Mười 1949.

Phe dân tộc hay Quốc dân đảng do nguyên soái Tưởng Giới Thạch lãnh đạo đã rút về hòn đảo này sau ngày thua trận dưới tay quân Cộng sản.

Khoảng 2 triệu người tị nạn từ Trung Quốc, gồm hàng trăm ngàn binh lính, bỏ chạy sang đảo, thay đổi toàn bộ cấu trúc xã hội, kinh tế, chính trị, và để lại một di sản mà hôm nay vẫn còn hoạt động mạnh.

Thảm họa gia đình

Ông Hoàng, lúc đó là thiếu tá, là một trong số những người chạy sang Đài Loan năm 1949.

Ông vào quân đội để chiến đấu chống lại quân Nhật, và không nghĩ rằng sau khi quân Nhật thua trận khi kết thúc Đệ nhị Thế chiến vào năm 1945 thì ông sẽ phải chiến đấu chống lại chính đồng bào mình.

Khi ông rút về Đài Loan năm 1949 thì không có thời gian để báo cho gia đình ở tỉnh An Huy ở miền đông Trung Quốc.

Đến tận hôm nay ông không biết chuyện gì đã xảy ra với bố mẹ, mà ông tin rằng đã chết trong cuộc chiến chống quân Nhật.

Image caption Tưởng Giới Thạch đem 2 triệu người tản cư sang Đài Loan

Ông cũng không biết gì về người thân duy nhất, là em gái của ông.

Cũng giống nhiều người Trung Quốc lục địa có người thân ở Đài Loan, đặc biệt là những người trong lực lượng Quốc Dân Đảng, cô bị kết án trong Cuộc cách mạng văn hóa ở Trung Quốc, đặc biệt là vì gia đình ông Huang thuộc tầng lớp địa chủ.

"Sau này tôi nghe thấy nói là em tôi bị đày sang Tân Cương để lao động khổ sai. Bây giờ tôi không thể tìm lại em, và em tôi cũng không thể tìm thấy tôi," ông Hoàng nói.

Câu chuyện như của ông rất phổ biến - nhiều người khi bỏ chạy đã mất liên lạc với gia đình ở quê nhà.

Deborah Kuo, một phóng viên địa phương và cả bố lẫn mẹ đều chạy sang Đài Loan, nói vì mẹ cô khao khát liên lạc với gia đình nên đã gián tiếp làm chết một người thân.

Vì muốn gửi thư về cho người em họ ở tỉnh Tứ Xuyên, mẹ cô đã nhờ người anh gửi thư từ nước ngoài, nhưng chính quyền cộng sản phát hiện thấy thư này gửi đi từ Đài Loan, cô nói.

Và họ giam người em họ cùng chồng cô để thẩm vấn, khiến người chồng nhảy qua cửa sổ tử nạn.

"Ông ấy không chịu nổi sức ép," cô Kuo nói.

Trách nhiệm lịch sử

Bất kể những gì đã xảy ra trong quá khứ, cô Kuo và những người khác có người thân bị thiệt hại do chế độ cộng sản nói họ vui khi thấy Trung Quốc phát triển.

Image caption Quan điểm của dân Đài Loan về Trung Quốc nay cũng thay đổi nhiều

"Vốn là con của bố mẹ người Trung Quốc lục địa, tôi thấy vui vì những gì Trung Quốc đã đạt được," cô nói.

Cô Kuo có kế hoạch viết một quyển sách về mẹ cô để các con trai của cô, hiện không mấy quan tâm tới Trung Quốc, sẽ hiểu lịch sử và những gì lịch sử đã ảnh hưởng đến gia đình họ."

"Trách nhiệm của tôi là phải viết sách, vì nếu tôi không làm như vậy thì thế hệ trẻ sẽ không biết gì về lịch sử của họ," cô nói.

Nhiều thanh niên Đài Loan chưa bao giờ đặt chân lên đất Trung Quốc vì họ quan tâm tới văn hóa Nhật Bản và Phương Tây hơn.

Như một thay đổi về quan điểm trong vòng sáu thập niên qua, nhiều người Đài Loan không coi vũ khí trong buổi duyệt binh của Trung Quốc kỷ niệm 60 năm quốc khánh như là nhắm vào Đài Loan, mà chủ yếu là biểu tượng đang phát triển và sức mạnh của Trung Quốc.

Một binh sĩ Đài Loan trẻ tuổi, Kyle Shih, nói lý do chủ yếu khiến anh xem duyệt binh là "xem các nữ quân nhân Trung Quốc mặc váy ngắn đi duyệt binh."

Quan trọng hơn, anh nói anh có bạn với những người Trung Quốc lục địa khi du học bên Mỹ, nhưng vì là quân nhân nên anh bị cấm du lịch sang Trung Quốc.

"Tôi thích sang đó, và muốn biết nhiều hơn xem họ đang nghĩ gì," anh nói.

"Tăng cường trao đổi giữa thanh niên có thể tạo ra một chương mới về quan hệ hòa bình", anh nói thêm.

Vị tướng về hưu 84 tuổi Hoàng Chí Trung nói cả hai bên phải nhớ cái giá của cuộc nội chiến.

"Chúng tôi hi vọng người Trung Quốc sẽ không giết lẫn nhau và gây chiến vì khác biệt," ông nói.

Ông Hoàng có kế hoạch thăm Trung Quốc trong năm nay, lần đầu tiên sau 60 năm.

Tin liên quan