Vấn đề 'nhận tội sai' ở Nhật Bản

Hiroshi Yanagihara
Image caption Ông Yanagihara bị tù oan hai năm

Ông Hiroshi Yanagihara không thể quên được ngày ông bị bắt phải nhận tội danh mà ông không làm.

Vốn là người lái taxi, ông bị bắt vì bị tình nghi là tìm cách hiếp dâm.

Cảnh sát điều tra không hề biết thương xót, ông nói, và cuộc thẩm vấn khiến ông gần như muốn tự tử.

"Khi tôi bắt đầu nói là vô tội thì sự hành hạ và áp lực càng mạnh hơn," ông nói.

"Họ cứ nhắc lại là gia đình từ bỏ tôi và rất thất vọng về tôi, họ cứ nhắc đi nhắc lại như vậy."

"Tôi đến mức không thể làm gì khác hơn. Bất kể tôi nói gì cũng không ai nghe, không thể làm được gì. Tôi chỉ nói một chữ đúng, thế là họ bắt giữ tôi."

Lời nhận tội đó đủ để kết tội ông Hiroshi Yanagihara và hơn hai năm trong tù, ngay cả trong trường hợp vết chân ở hiện trường cũng không khớp với số giày của ông.

Ông chỉ được trắng án sau khi ra tù, khi một người đàn ông khác bị kết án trong vụ này.

Vụ việc của ông là một trong số các vụ bị buộc phải thú tội được bàn cãi nhiều ở Nhật Bản.

'Vua bằng chứng'

Amnesty International hiện kêu gọi chính phủ Nhật Bản ngay lập tức cải tổ hệ thống thẩm vấn của cảnh sát để tránh những vụ hành pháp sai như vậy.

Image caption Tỉ lệ kết án cao hơn 99%

Người bị tình nghi có thể bị giam đến 23 ngày trước khi khởi tố mà nhóm vận động gọi là một hệ thống tàn nhẫn, không có chỗ đứng trong xã hội Nhật Bản hiện đại.

Mức độ kết tội cao hơn 99%, thường dựa trên việc nhận tội. Amnesty International nói một số vụ là kết quả của việc đã cưỡng ép người bị tình nghi.

Trong một tuyên bố, Đảng Dân chủ, đảng vừa thắng cuộc bầu cử Quốc hội hồi tháng Tám, cam kết sẽ ra luật quay phim toàn bộ cuộc thẩm vấn.

Tòa án Nhật Bản có mức buộc tội cao hơn 99%, mặc dù không thể so sánh trực tiếp với các nước khác vì không có chế độ nhận tội để được khoan hồng.

Công tố viện thường khởi tố vụ án chỉ khi họ chắc thắng và lời nhận tội được coi là vua của các bằng chứng.

"Người bị giam hoàn toàn không được gặp luật sư bào chữa, không biết thẩm vấn sẽ kéo dài bao lâu," Rajiv Narayan từ Amnesty International nói.

"Mà đó là rất nhiều giờ cứ hỏi đi hỏi lại và có lúc là trong tình trạng mất ngủ, và người bị giam bị tạo cho cảm giác là chỉ được thả nếu thú tội."

"Trong một hệ thống kiểu như vậy, đáng lo ngại là những lời thú tội có thể được dùng để kết án tử hình."

Amnesty International nói không thể biết có bao nhiêu vụ xử sai đã xảy ra.

'Chỉ hợp tác'

Image caption Nhân chứng người Anh kể lại chuyện bị cảnh sát Nhật bắt giam và thẩm vấn

Có một người Anh không muốn được nêu tên, kể lại với BBC về trải nghiệm khi bị cảnh sát bắt giam ở Nhật Bản.

"Điều đầu tiên tôi được nghei, từ miệng cảnh sát, là bạn sẽ đi xuống địa ngục với đôi mắt mở to," ông ta kể lại.

Người này bị bắt khi tìm cách mang 2kg cần sa vào Nhật.

Ông nhận tội, nhưng nói đã bị thẩm vấn đến 16 tiếng mỗi ngày trong nhiều tuần lễ vì cảnh sát muốn ông ta nhận thêm các tội khác.

Ông nói bị còng tay, trói bằng dây vào ghế và không được phép dùng nhà vệ sinh.

Mỗi ngày ông được đưa cho một tờ giấy bằng tiếng Nhật, mà ông không hiểu, và yêu cầu ký vào.

Mỗi lần ông từ chối, ông kể, thì mọi chuyện đều tồi tệ hơn.

"Ông ta nói với tôi là chỉ cần hợp tác và anh sẽ thấy mọi chuyện ..., chỉ cần hợp tác với anh ta," ông kể lại.

"Anh ta muốn tôi nhận là đã đem marijuana vào Nhật trước đây, tôi là xã hội đen. Họ la hét, tìm cách buộc tôi phải ký tên. Họ đưa một người nữa vào phòng giam tôi và anh ta bắt đầu biểu diễn võ như chuẩn bị đánh tôi."

Giới chức quan ngại

Cảnh sát và Bộ Tư pháp không có phản ứng đối với các cáo buộc vừa rồi vì tổ chức nhân đạo đại diện cho tù nhân đó muốn giữ bí mật danh tánh liên quan đến các bồi thường tương lai.

Tuy nhiên, họ đã chuẩn bị nói chuyện về vụ ông Hiroshi Yanagihara, bị buộc tội sai trong vụ hiếp dâm.

"Về vụ này thì văn phòng công tố đã điều tra các vụ việc trong tháng Tám năm 2007 để ngăn tái diễn," phát ngôn nhân Bộ tư pháp Yoshio Nakamura nói.

"Họ đưa ra báo cáo và chúng tôi tin rằng báo cáo sẽ được dùng để ngăn tình trạng này tái diễn."

Tòa với sự tham gia của bồi thẩm đoàn vừa được thực hiện ở Nhật, và các nhóm vận động hi vọng nhờ vậy người ta sẽ quan tâm hơn đến hệ thống tư pháp.

Nhưng Amnesty International nói như vậy chưa đủ. Họ kêu gọi chính phủ mới ở Nhật Bản ngay lập tức thực hiện lời hứa bầu cử là sẽ ghi hình các cuộc thẩm vấn để ngăn tình trạng bạo hành trong trại giam của cảnh sát.

Không có cam kết nào về việc giảm thời gian cảnh sát có thể giam giữ nghi phạm.

"Các vụ thú tội sai không thể xảy ra và tôi tin sẽ không xảy ra trong tương lai," tân Bộ trưởng Tư pháp Keiko Chiba nói.

"Những người làm việc trong hệ thống Tư pháp và giới chính trị đã biết là có vấn đề và quan tâm đến chuyện này."

"Nhưng cùng lúc nhiều người sẽ nói nếu bạn không làm điều đó tại sao bạn lại nhận? Và họ nghĩ không có chuyện những người điều tra làm như vậy. Đó là lý do tại sao không có nhiều thay đổi như người ta muốn."

Tin liên quan