Pháp và Kazakhstan ký hợp đồng 6 tỷ USD

Lãnh đạo hai nước Pháp và Kazakhstan
Image caption Ông Sarkozy nói ông có nêu chủ đề nhân quyền với TT Nursultan Nazarbayev.

Pháp và Kazakhstan vừa ký các hợp đồng làm ăn và khai thác dầu mỏ trị giá 6 tỷ USD nhân chuyến thăm Astana của tổng thống Nicolas Sarkozy.

Kazakhstan đồng ý cho hàng tiếp viện quân sự của Pháp được đi qua lãnh thổ nước này để tới Afghanistan.

Ông Sarkozy nói ông có nêu quan ngại về nhân quyền tại Kazakhstan với tổng thống Nursultan Nazarbayev, tuy nhiên không phải với thái độ “dạy bảo”.

Kazakhstan có các mỏ dầu và khí lớn, và là nền kinh tế lớn nhất tại Trung Á.

Ông Nazarbayev nắm quyền liên tục kể từ khi Kazakhstan giành độc lập từ Liên Xô năm 1991.

Một số quốc gia Tây phương ve vãn Kazakhstan để khai thác các mỏ dầu khí khổng lồ, cũng như vị trí chiến lược của nước này. Nước này có chung biên giới với Trung Quốc và nằm gần Afghanistan.

'Lựa chọn hòa bình'

Hợp đồng làm ăn lớn nhất liên quan đến dầu khí dã được ký giữa đại công ty Pháp và công ty dầu khí quốc doanh Kazmunaigaz nhằm phát triển mỏ khí đốt Khvalynskoye trên vùng biển Caspian.

Phía Pháp tham gia là hai công ty Total và GDF Suez.

Công ty Pháp nắm 25% cổ phần, Kazmunaigaz giữ 25%. Đại công ty Nga Lukoil giữ 50% cổ phần còn lại.

Cạnh đó tập đoàn xây dựng Spie Capag ký văn bản ghi nhớ xây dựng đường ống dẫn dầu, nối mỏ dầu Kashaga ra biển Caspian Sea, tránh đường ống của Nga sang Âu châu.

Các hiệp định đầu tư khác bao gồm kế hoạch xây đường xe điện ở thủ đô Astana dành cho công ty đóng tàu lửa Alstom, và tập đoàn Thales cung cấp radio liên lạc cho quân đội Kazakhstan.

Dù một số tổ chức vận động cho nhân quyền quan ngại về tình trạng vi phạm nhân quyền tại Kazakhstan, nhiều hợp đồng kinh doanh đã được mang ra ký.

Và dù cho có một số chỉ trích, Kazakhstan sắp tới sẽ đảm nhận vai chủ tịch của tổ chức Hợp tác và An ninh Âu châu. Đây là lần đầu tiên một quốc gia thuộc cựu liên bang Xô Viết tham gia điều phối hoạt động của tổ chức chuyên lo về an ninh và phát triển dân chủ tại Âu châu.

Ông Sarkozy hậu thuẫn vai chủ tịch luân phiên của Kazakhstan và nói thêm, "đây là sự lựa chọn cho hòa bình".

Tổng thống Pháp nói thêm ông đã nêu quan ngại về nhân quyền ở Kazakhstan với tổng thống Nazarbayev.

Trong cuộc họp báo chung giữa hai nguyên thủ quốc gia, ông Sarkozy nói: “Cách tốt nhất để giải quyết vấn đề là nói chuyện với nhau. Tôi đã nói về chủ đề nhân quyền với tổng thống Nazarbayev, và tôi đến đây không phải là giảng bài.”

Hiến pháp Kazakhstan sửa đổi từ năm 2007 gỡ bỏ hạn chế về thời gian và nhiệm kỳ một người có thể làm tổng thống.