Indonesia diễn tập đối phó tsunami

Một tàu đánh cá bị sóng thần cuốn lên nóc nhà ở Aceh
Image caption Sóng thần Ấn Độ Dương đã giết chết hơn 200 ngàn người tại 11 nước

Indonesia vẫn đang tìm cách khắc phục hậu quả nặng nề của trận động đất mạnh 7.6 độ richter xảy ra ngoài khơi đảo Sumatra tháng trước, làm ít nhất 1100 người thiệt mạng và rất nhiều người khác bị thương.

Tuy nhiên, trong khi các nỗ lực đang chuyển từ việc cứu những người còn sống sót sang tái thiết thủ phủ Padang, một số người đã bắt đầu thảo luận về chuyện nước này đã chuẩn bị đủ chưa để đối phó với một thảm họa thiên nhiên tiếp theo.

Hôm thứ Tư, 14/10/09, người ta tổ chức một đợt diễn tập đối phó với sóng thần tại 18 nước quanh vành đai Ấn Độ Dương nhằm kiểm tra phản ứng của chính quyền cũng như người dân các nơi.

Các chuyên gia đồng ‎ý rằng một trận động đất mạnh có thể xảy ra tại khu vực này vào bất cứ thời điểm nào trong tương lai gần.

Tuy nhiên, họ không chắc chắn là các đội phản ứng khẩn cấp của Indonesia đã được trang bị đầy đủ để phản ứng nhanh chóng và hiệu quả đối với một cuộc khủng hoảng trên quy mô tương tự.

Cơ quan Xử lý Thiên tai của Indonesia thừa nhận rằng họ phản ứng quá chậm trễ đối với trận động đất Sumatra, vốn làm sập các bệnh viện, trường học, trung tâm mua sắm, làm mất điện và gây lở đất.

Image caption Cảnh báo duy nhất mọi người nhận được năm 2004 là cảnh ngọn sóng khổng lồ

Priyo Kardono, người phát ngôn cho cơ quan này, nói với đài BBC rằng: “Hôm đầu tiên, mọi người hoàn toàn hoảng sợ”.

“Chúng tôi không thể liên lạc với các đồng nghiệp tại Padang, do họ bị ảnh hưởng bởi thiên tai. Bản năng của ai trong trường hợp này cũng phải là lo cứu gia đình mình trước. Tuy nhiên, mọi người cần đánh giá sự sẵn sàng và phản ứng trước những trường hợp khẩn cấp như thế này”.

Phản ứng của công chúng

Sự hoảng hốt tại Padang dẫn đến việc sân bay trong thành phố bị đóng cửa trong 12 giờ tối cần thiết - là giai đoạn cửa sổ quan trọng mà giới chức nhẽ ra có thể gửi đến các nhóm cứu trợ và xử lý khẩn cấp cho khu vực.

Người đứng đầu Cơ quan Địa chấn Indonesia, Fauzi, nói đó là vì rất nhiều nhân viên trong sân bay phải vội vã về nhà để kiểm tra gia đình họ.

Ông nói: “Sân bay Padang bị bỏ không ngay sau trận động đất, vì các nhân viên lo sợ. Chúng tôi cần gấp các hệ thống để kiểm tra phản ứng của công chúng đối với những thảm họa như thế này, để xem họ sẽ phản ứng thế nào”.

Thu thập thông tin về phản ứng của cả giới chức lẫn công chúng là một trong những mục tiêu của cuộc diễn tập chống tsunami hôm thứ Tư.

Image caption Ngay sau trận động đất tháng trước, người ta đưa ra một cảnh báo về sóng thần

Đợt diễn tập mang tên Sóng Ấn Độ Dương 09 sẽ mô phỏng trận động đất mạnh 9.2 độ richter xảy ra ngoài khơi tây bắc Sumatra năm 2004, gây ra cơn sóng thần giết chết hơn 200 ngàn người ở 11 nước, mà tới hơn một nửa trong số nạn nhân là ở tỉnh Aceh của Indonesia.

Được tổ chức vào Ngày Giảm Thiên tai Thế giới, đợt diễn tập là cuộc kiểm tra hệ thống cảnh báo và giảm nhẹ sóng thần trên Ấn Độ Dương (IOTWS) do tổ chức giáo dục, văn hóa và khoa học của Liên Hiệp Quốc, Unesco, lập ra.

Khi cơn sóng thần ập vào cách đây 5 năm, cảnh báo duy nhất mà đa phần mọi người trong khu vực nhận được là cảnh một ngọn sóng khổng lồ đang tiến về phía họ.

Khác với Thái Bình Dương, Ấn Độ Dương không có hệ thống cảnh báo người dân tại các khu vực duyên hải về chuyện sóng thần có thể xảy ra.

Ngay sau trận động đất tháng trước tại Sumatra, một cảnh báo đã nhanh chóng được đưa ra khuyến cáo mọi người tại các vùng duyên hải thấp về khả năng sóng thần và yêu cầu mọi người sơ tán tới các vùng đất cao hơn. Tuy nhiên, cảnh báo này sau đó đã bị bỏ đi, vì sóng thần không xảy ra.

Hợp tác tối quan trọng

Unesco là phía giúp tổ chức cuộc diễn tập hôm thứ Tư. Theo cơ quan LHQ, đây là lần đầu tiên hệ thống IOTWS được thử nghiệm trên thế giới.

Người phát ngôn Sue Williams nói một trong những thách thức lớn nhất là tất cả các nước đăng ký vào hệ thống này phải chia sẻ thông tin.

Image caption Cuộc kiểm tra hôm thứ Tư sẽ xác định liệu Indonesia đã đầu tư một cách khôn ngoan chưa

Bà Williams giải thích: “Các nước phải chia sẻ dữ liệu, nếu không thì hệ thống này không hoạt động.

“Nếu một đợt sóng thần hình thành ngoài khơi Indonesia, và tiến vào châu Phi, thì giới chức Phi châu cần có thông tin về khởi điểm đợt sóng thần, nơi nó bắt đầu. Điều này có nghĩa là chia sẻ dữ liệu địa chấn và sơ đồ, và đó là một phần rất quan trọng trong thảo luận và thương thuyết trước khi chúng tôi ký vào thỏa thuận”.

Một thách thức lớn nữa là việc đưa ra thông tin về khả năng có tsunami tới người dân ở các vùng duyên hải.

Bà Williams nói: “Các thiết bị đo các hoạt động địa chấn và sóng thần là ở dưới nước, những gì cần theo dõi là tại bờ biển.

“Chúng ta đã chứng kiến giới chức các quốc gia đưa ra thông điệp về khả năng có sóng thần rất nhanh, nhưng việc chuyển thông điệp tới các cộng đồng duyên hải là một thách thức hoàn toàn khác”.

“Nếu như đường đứt gẫy của vỏ trái đất gây ra động đất nằm rất gần vùng duyên hải - như tại Aceh khi trước - thì người dân chỉ có vài phút để hành động”.

Thiếu thiết bị

Image caption Indonesia vẫn chưa lắp đặt đủ thiết bị mà các chuyên gia khuyến nghị

Chính phủ Indonesia muốn có khả năng đưa ra cảnh báo tsunami tới người dân và những người dễ bị rủi ro nhất vì sóng thần trong vòng chỉ năm phút kể từ khi có động đất dưới đáy biển trong khu vực.

Tuy nhiên, các chuyên gia nói rằng điều này sẽ không thể nào làm được nếu họ không lắp đặt ít nhất 22 phao, 120 máy đo thủy triều và 160 địa chấn kế trong vùng biển.

Cho tới nay, theo Cơ quan Địa chấn Indonesia, họ mới chỉ có 14 phao, 60 máy đo thủy triều và 150 máy ghi địa chấn.

Hệ thống này dự kiến sẽ được hoàn tất vào năm 2010, mặc dù hiện đã vận hành. Đa phần ngân sách để lắp đặt hệ thống là từ các nhà tài trợ quốc tế, trong đó có Đức, Nhật và Trung Quốc.

Cuộc thử nghiệm hôm thứ Tư sẽ xác định liệu giới chức Indonesia đã tiêu tiền một cách khôn ngoan, và liệu người dân đã được chuẩn bị cho một thảm họa tương tự hay chưa.

Image caption Sơ đồ các nước tham gia diễn tập

Tin liên quan