Anh điều tra về cuộc chiến Iraq

Đánh bom Baghdad
Image caption Cuộc chiến diễn ra vào tháng 3/2003

Vụ điều tra của Anh về cuộc chiến Iraq bắt đầu phiên điều trần công khai vào hôm nay, thứ Ba, với các quan chức dân sự hàng đầu và một cựu lãnh đạo tình báo phải ra trả lời về nguồn gốc xung đột.

Cuộc điều tra, nhìn về toàn bộ giai đoạn 2001-2009, dự kiến sẽ kéo dài nhiều tháng, và phải tới tận sau cuộc tổng tuyển cử tới mới có báo cáo được đưa ra.

Cựu Thủ tướng Anh Tony Blair ở trong số các nhân chứng sẽ phải ra cung khai.

Phiên điều trần hôm thứ Ba, 24/11, xem xét về chính sách ngoại giao của Anh đối với Iraq trong thời gian trước khi cuộc chiến xảy ra vào năm 2003.

Cuộc điều tra về Iraq sẽ bắt đầu với một tuyên bố từ chủ tịch ủy ban điều tra, là Sir John Chilcot.

Sau đó, người ta sẽ nghe điều trần từ các nhân vật như Sir Peter Ricketts, người là chủ tịch Ủy ban tình báo chung (JIC) vốn giám sát các cơ quan tình báo MI5, MI6 và GCHQ từ năm 2000 đến 2001.

Những người khác phải ra cung khai bao gồm cựu quan chức bộ Quốc phòng Simon Webb và các cựu quan chức bộ Ngoại giao, Sir Michael Wood và Sir William Patey.

Hồ sơ gây tranh cãi

Các thành viên của ủy ban là do phủ Thủ tướng chọn ra, khiến giới chỉ trích đặt câu hỏi rằng ủy ban này độc lập đến đâu khỏi chính phủ.

Tuy nhiên, Sir John Chilcot đã hứa cuộc điều tra sẽ không phải để “thanh minh” cho các sai phạm.

Hôm thứ Tư, ủy ban điều tra sẽ nghe một cựu nhân viên cao cấp của bộ Ngoại giao nói về các cáo buộc rằng chính quyền Saddam Hussein sở hữu “vũ khí hủy diệt hàng loạt”.

Image caption Anh mất 179 quân nhân trong cuộc chiến Iraq

Trong những tuần tới, cuộc điều tra dự kiến sẽ lắng nghe một loạt các nhà ngoại giao, sĩ quan quân đội và chính trị gia, trong đó có cựu Thủ tướng Blair, người sẽ ra trả lời chất vấn vào đầu năm tới.

Sir John Scarlett, cựu lãnh đạo cục tình báo MI6 và là chủ tịch JIC, người đã lập ra hồ sơ gây tranh cãi cho chính phủ về vũ khí hủy diệt hàng loạt của Iraq, cũng phải ra cung khai trước ủy ban gồm 5 người.

Phóng viên BBC tại Iraq, Jim Muir, nói người dân Iraq có vẻ “thấy thú vị trước việc các nước phương Tây phải mổ xẻ quyết định mà họ đã tiến hành”.

Phóng viên BBC cho biết: “Như một chính trị gia tại đây nhận xét, chuyện này chẳng thích hợp chút nào đối với Iraq ngày nay”.

Cuộc chiến Iraq đã làm lực lượng vũ trang Anh Quốc mất 179 người.

Trước đây Anh đã có cuộc điều tra Butler nhìn về thất bại của tình báo trước thời điểm chiến tranh, trong khi cuộc điều tra Hutton tìm hiểu về các tình huống dẫn tới cái chết của cựu cố vấn cho chính phủ là David Kelly.

Tin liên quan