Campuchia muốn trục xuất người Uighur

Cảnh sát Campuchia
Image caption <i>Campuchia đưa ra quyết định trục xuất hai ngày trước chuyến thăm của Phó Chủ tịch Trung Quốc, Tập cận Bình.</i>

Chính phủ Campuchia quyết định trục xuất trên 20 người dân tộc Uighur xin tị nạn ở Phnom Penh sau khi trốn khỏi Trung Quốc qua ngả Việt Nam.

Phát ngôn nhân Bộ Ngoại giao, Koy Kuong, nói với Reuters: "Chính phủ Campuchia đang thực thi luật di trú của mình. Họ đến Campuchia một cách bất hợp pháp không có hộ chiếu hay visa, nên chúng tôi xem họ là di dân bất hợp pháp."

Trong khi đó người phát ngôn của Bộ Nội vụ Khieu Sopheak được Kyodo trích thuật đã nói: "Họ là những kẻ phạm tội đào thoát khỏi Trung Quốc. Họ có dính líu đến một tổ chức khủng bố ở Trung Quốc."

Giới chức Campuchia cho biết tổng cộng có 22 người vào Campuchia qua ngả Việt Nam, nhưng hiện có hai người được xem là mất tích. Có tin nói họ bị bắt lại ở Việt Nam.

Ông Kuong xác nhận với các phóng viên là Trung Quốc có gởi công hàm ngoại giao hôm 8/12 lên tiếng về chuyện người Uighur xin tị nạn chính trị.

Chuyện này đưa Phnom Penh vào vị trí khó xử khi Phó Chủ tịch nước Trung Quốc ,Tập Cận Bình, sắp sang thăm, và mặc cho có quan ngại những người Uighur có thể bị ngược đãi nếu bị trả về nguyên quán.

Trung Quốc là nước đầu tư lớn nhất ở Campuchia, đổ vào đó hơn $1 tỉ đô-la, và phái đoàn Trung Quốc dự kiến sẽ ký trên 10 thỏa thuận kinh tế với chủ nhà trong tuần tới.

'Vô cùng quan ngại'

Tổ chức nhân quyền Amnesty International và Human Rights Watch đã lên tiếng khuyến cáo rằng những người Uighur này có thể bị tra tấn hành hạ nếu trở về Trung Quốc.

Nhưng các tổ chức Uighur lưu vong đã lo sợ việc xin tỵ nạn của đồng hương tại Campuchia không thành vì chính quyền sở tại có quan hệ chặt chẽ với Bắc Kinh.

Image caption <i>Trung Quốc nói những người Uighur là tội phạm dính líu đến vụ lộn xộn hồi tháng 7, làm cho 197 người thiệt mạng.</i>

Ông Ilshat Hassan từ Đại hội Uighur Thế giới đóng tại Mỹ nói: "Trung Quốc có ảnh hưởng lớn tại Campuchia. Vì thế, có thể nói số phận của họ bị đe dọa."

Phản ứng trước tin này người phát ngôn của Sứ quán Hoa Kỳ tại Phnom Penh, John Johnson nói: "Chúng tôi vô cùng quan ngại trước tin chính phủ Campuchia có thể cưỡng bức hồi hương những người Uighur mà không có quá trình xác định đáng tin cậy tư cách tị nạn của họ."

"Chúng tôi mạnh mẽ thúc giục chính phủ Campuchia tôn trọng những gì họ đã cam kết với luật pháp quốc tế," phát ngôn nhân này nói với Kyodo.

LHQ sẵn sàng giúp

Bà Amy Reger, một nhà nghiên cứu của Hiệp hội Uighur-Mỹ đóng ở Washington, đơn cử trường hợp của nhà hoạt động chính trị Shaheer Ali, người trốn qua Nepal trong năm 2000, được LHQ công nhận tư cách tị nạn. Nhưng hai năm sau ông bị cưỡng bức hồi hương và bị hành quyết một năm sau đó.

Có tin nhóm người Uighur đã bị đưa lên máy bay hôm nay, thứ Bảy. Nhưng Cao ủy Tị nạn LHQ (UNHCR) nói họ tin là chuyện đó chưa xảy ra.

"Chúng tôi đã chuyển lời cho chính phủ Campuchia kêu gọi họ đừng trục xuất," phát ngôn nhân của văn UNHCR, Kitty McKinsey nói với Reuters.

UNHCR nói chính phủ họ có thể trợ giúp để giải quyết chuyện này.

Bắc Kinh gọi nhóm người Uighur đang xin tị nạn là những kẻ "tội phạm" mặc dù không đưa ra chứng cứ nào.

Các tổ chức nhân quyền nói Campuchia có trách nhiệm thực thi Công ước tị nạn quốc tế 1951 nước này đã ký, qua đó không được trả người tị nạn về những nơi mà họ sẽ bị hành hạ ngược đãi.

Tin liên quan