Giáo sĩ đối kháng hàng đầu Iran qua đời

Aytollah Hoseyn Ali Montazeri
Image caption Ayatollah Montazeri được coi là linh hồn trong cuộc cách mạng Iran năm 1979

Một trong các giáo sĩ đối kháng có tiếng nhất của Iran, Grand Aytollah Hoseyn Ali Montazeri, đã qua đời ở tuổi 87.

Hoseyn Ali Montazeri là linh hồn của cuộc cách mạng 1979 tạo ra nhà nước Hồi giáo Iran, và có lúc đã sắp trở thành lãnh đạo nước này.

Là một trong các nhân vật được kính trọng nhất trong hệ phái Hồi giáo Shia, ông cũng là người đi đầu trong việc chỉ trích Tổng thống Mahmoud Ahmadinejad.

Phóng viên BBC, Jon Leyne, nói cái chết của vị giáo sĩ này xảy ra vào thời điểm tối quan trọng trong căng thẳng giữa chính phủ và phe đối lập.

Phóng viên BBC nhận định giới lãnh đạo Iran giờ đây lo ngại phe đối lập có thể đổ ra với số lượng lớn để tham dự lễ tang và các buổi lễ tưởng niệm vị giáo sĩ, đặc biệt trước thời điểm diễn ra lễ hội của người Hồi giáo dòng Shia hôm 27/12.

Cái gai

Con trai của vị giáo sĩ nói với đài BBC rằng cha mình qua đời vì l‎ý do tuổi già sức yếu.

Truyền thông nhà nước Iran, Irna, nói: “Hoseyn Ali Montazeri qua đời tại gia vào đêm qua (thứ Bảy)”.

Là cái gai trong con mắt của giới lãnh đạo chính thống, giáo sĩ Montazeri đã ra lệnh Hồi giáo (fatwa) lên án chính phủ của Tổng thống Ahmadinejad sau khi có cuộc bầu cử gây tranh cãi vào tháng Sáu vừa qua.

Tuy nhiên, đó không phải lần đầu tiên ông đụng độ với giới chức. Ông liên tục cáo buộc giới lãnh đạo Iran là áp đặt hệ thống độc tài dưới danh nghĩa Hồi giáo, và nói sự tự do nhẽ ra phải theo sau cuộc cách mạng 1979 đã không bao giờ diễn ra.

Trong đời, vị giáo sĩ đã chuyển đổi từ vị trí trụ cột của cuộc cách mạng Hồi giáo thành một trong những người chỉ trích lớn tiếng nhất về giới lãnh đạo.

Ông đã được dự trù lên thay cho người sáng lập ra nhà nước Cộng hòa Hồi giáo, Ayatollah Ruhollah Khomeini, nhưng hai người sau đó bất đồng quanh chuyện hồ sơ nhân quyền của Iran, chỉ vài tháng trước khi ông Khomeini qua đời vì ung thư năm 1989.

Năm 1997, Hoseyn Ali Montazeri đã nổi tiếng khi đụng độ với người kế nhiệm Khomeini là Ayatollah Ali Khamenei, người vốn xếp hàng dưới ông về tôn giáo, sau khi ông chất vấn về quyền lực của Lãnh đạo Tối cao.

Vụ này khiến người ta đóng cửa trường tôn giáo của ông Montazeri, và tấn công vào văn phòng của ông ở Qom. Ông còn bị đặt trong tình trạng quản chế tại gia trong sáu năm.

Tin liên quan