Cập nhật: 10:00 GMT - thứ sáu, 29 tháng 1, 2010

Blair điều trần về cuộc chiến Iraq

Tony Blair tại buổi điều trần 29/1

Ông Tony Blair tại buổi điều trần 29/1

Cựu thủ tướng Tony Blair hôm nay ra trước cuộc điều trần để giải thích quyết định của ông xâm chiếm Iraq năm 2003.

Chủ tịch ủy ban điều trần, công chức về hưu Sir John Chilcot nói mục đích của buổi chất vấn là để biết "Tại sao chúng ta xâm chiếm Iraq?''

Ông cũng nhấn mạnh đây không phải là ra tòa, nhưng ông Blair có thể phải trở lại điều trần thêm nếu ủy ban nhận thấy cần thiết.

Theo dõi truyền hình trực tiếp buổi điều trần dự kiến kéo dài trong 6 tiếng còn có thân nhân của các binh sĩ chết trận ở Iraq.

Các hồ sơ gây nhiều tranh luận của chính phủ về cuộc chiến cũng sẽ được đem ra thảo luận.

Đổi chính sách

Ông Blair nói chính sách của Anh đối với Saddam thay đổi sau vụ tấn công của khủng bố ở Mỹ hồi tháng Chín 2001.

Ông nói: "Tôi có thể công bình mô tả chính sách của chúng ta trước 11/9 là cố gắng hết sức và hy vọng điều tốt nhất nhưng với một cách đánh giá mức độ rủi ro hơi khác.''

"Ý nghĩa của các vụ tấn công ở New York là nếu họ có thể sát hại nhiều hơn 3.000 người, họ sẽ làm,'' ông nói thêm.

Có những điều tôi không hiểu và không bao giờ được giải thích.

Ông John Miller, một người có con chết trận ở Iraq

"Quan điểm của tôi là chúng ta không thể mạo hiểm với vấn đề này."

Ông Blair nói trước phiên điều trần rằng Iraq đã tỏ ra ''bất trị trong 10 năm'' và cần phải được ''đưa vào vòng tuân thủ".

Ông nói vụ thảm sát ở New York là yếu tố quyết định việc thay đổi sự đánh giá về an ninh của chính phủ ông.

Lật đổ Saddam Hussein luôn là một sự lựa chọn, nhưng Hoa Kỳ và Anh có nhiều lựa chọn, ông nói.

"Vấn đề là có sự vi phạm nghị quyết của LHQ về vũ khí có sức hủy diệt hàng loạt. Đây là vấn đề, của lúc đó và luôn là như vậy."

Ông Blair nói các nước Ảrập không ủng hộ Saddam.

''Hầu hết muốn Saddam bị hạ bệ nhưng lo lắng không biết lật đổ ông ta thì có hệ lụy gì không nhưng chắc chắn không có mấy người ủng hộ Saddam.''

'Khéo né tránh'

Nhưng một trong những thân nhân có con tử trận ở Iraq theo dõi cuộc điều trần qua màn ảnh là ông John Miller nói ông Blair hoàn toàn bác bỏ trách nhiệm.

Lord Goldsmith

Lord Goldsmith đổi ý và ủng hộ cuộc chiến

''Ông ta dùng chữ rất khôn ngoan để tránh né. Theo tôi ông ta đã hoàn toàn chối bỏ trách nhiệm của ông.''

''Có những điều tôi không hiểu và không bao giờ được giải thích. Họ nói vụ 11/9 là tấn công vào toàn thế giới nhưng trên thực tế không phải vậy mà chỉ nhắm vào Mỹ thôi,'' ông Miller nói.

Tại cuộc điều trần trước đó cựu chưởng lý phụ trách pháp lý, Lord Goldsmith, nói tình báo đã không chứng minh được rằng Iraq là mối đe dọa nổi bật, do đó, cuộc xâm lược Iraq không thể được biện minh trên cơ sở tự vệ.

Lord Goldsmith nói phản xạ đầu tiên của ông khi đó là người ta cần có nghị quyết thứ hai của LHQ mới mang lại tính hợp pháp cho một hành động quân sự.

Ông nói lời cố vấn này đã không được cựu thủ tướng Tony Blair chào đón. Tuy vậy Lord Goldsmith đã đổi ý một tháng trước khi quân đồng minh bắt đầu tấn công vào Iraq.

Thủ tướng đương thời, ông Gordon Brown cũng sẽ phải ra điều trần - trước ngày tổng tuyển cử tại Anh dự trù vào đầu tháng Sáu tới đây.

BBC © 2014 BBC không chịu trách nhiệm về nội dung các trang bên ngoài.

Trang này hiển thị tốt nhất với phần mềm lướt mạng có mở CSS. Nếu không có chức năng này, hoặc phần mềm cũ, bạn vẫn đọc được nội dung trên trang này nhưng không tận dụng được hết các chức năng. Nếu có thể hãy nghĩ đến chuyện nâng cấp phần mềm hoặc mở CSS lên.