Công nghệ lobby của các chính trị gia Anh

Image caption Các dân biểu Stephen Byers, Patricia Hewitt và Geoff Hoon nói họ không phạm luật.

Các chính trị gia ở mọi phe phái đều nói thấy "sốc" và "kinh sợ" về việc các cựu bộ trưởng đảng Lao động đương quyền muốn đánh đổi việc gây ảnh hưởng tới chính sách của chính phủ để lấy tiền.

Chỉ còn vài tuần nữa là tới kỳ bầu cử, họ biết kiểu thông tin như thế gây tác động tồi tệ tới đâu đối với các cử tri vốn đã khó chịu về vụ bê bối kê gian chi phí hồi năm ngoái.

Và tuy các dân biểu đảng Lao Động nay đang bị lôi ra ánh sáng, nhưng họ cũng biết rằng các câu chuyện tương tự đều xảy ra ở tất cả các nơi trong bộ máy chính trị. Đảng Bảo thủ thời nắm quyền cũng từng dính vào các bê bối vận động hành lang.

Lần này, các cựu bộ trưởng có liên quan, gồm Stephen Byers, Patricia Hewitt và Geoff Hoon, thì nói rằng họ chả làm gì sai, và dẫu câu chuyện này là đáng xấu hổ, nhưng chẳng có gì cho thấy họ đã vi phạm luật lệ gì, cho dù ông Byers đang phải đối diện với các câu hỏi cho rằng ông đã nói với các phóng viên bí mật về việc ông đã từng gây ảnh hưởng như thế nào.

Người ta nay đang đặt câu hỏi về chuyện sẽ có nhiều dân biểu rời khỏi Quốc Hội vào tháng tới, trong lúc nhiều mối liên hệ của họ sẽ vẫn tiếp tục có mặt trong chính phủ, và vấn đề quản lý hoạt động vận động hành lang.

Tại Hạ Viện Anh đang ngày càng có thêm đòi hỏi phải thắt chặt quy chế vận động hành lang và chấm dứt "cửa quay", tức chuyện các bộ trưởng sau khi rời chức vụ thì chuyển sang làm các công việc béo bở ở các ngành, trong lúc tiếp tục giữ chức dân biểu.

Vào lúc này, họ phải chờ 12 tháng trước khi nhận một vị trí trong lĩnh vực chuyên môn của mình. Và mặc dù các lời mời chào công việc cần phải được một ủy ban xem xét trong thời gian 2 năm kể từ khi họ rời chính phủ, nhưng họ lại có quyền phớt lờ yêu cầu này.

Các dân biểu không được phép đưa ra trước Quốc Hội các câu hỏi và nhận tiền trả cho chuyện đó, và để đảm bảo quyền lợi công chúng, họ phải công bố mọi khoản tiền nhận được từ hoạt động vận động hành lang.

Công nghiệp

Nhưng họ cũng được quyền tư vấn cho khách hàng về những cách thức tốt nhất nhằm thay đổi luật theo hướng có lợi hơn, và trong chuyện mở ra các cuộc họp với các nhà lập pháp.

Trên thực tế có tồn tại một khoảng mờ rất lớn quanh chuyện các cựu bộ trưởng thực sự được phép làm đối với các ông chủ doanh nghiệp.

Bởi hầu hết các hoạt động vận động hành lang diễn ra trong hậu trường, khó ai biết được mức độ ảnh hưởng thực sự của nó đối với các chính sách của chính phủ.

Stephen Byers thì thừa nhận ông đã phóng đại tầm ảnh hưởng của mình khi bị quay phim ông nói về mức giá mà ông đưa ra với các phóng viên ngầm.

Trong ngành công nghiệp vận động hành lang trị giá tới 2 tỷ bảng này, có hàng trăm cựu dân biểu, cố vấn và quan chức được các hãng chuyên biệt với lượng khách hàng đa dạng tuyển dụng.

Vận động hành lang trên thực tế chính là đời sống của hầu hết các nền dân chủ.

Ngay cả những người phản đối hoạt động này cũng không đòi phải cấm tuyệt đối. Các dân biểu phải được phép thay mặt cho các khu vực bầu cử của mình trình bày trước các bộ trưởng.

Hồi năm ngoái, chính phủ đã bác bỏ những lời kêu gọi của Ủy Ban Hành Chính Công, muốn chính thức hóa việc đăng ký hoạt động vận động hành làng, ghi chi tiết danh tính những người hoạt động trong lĩnh vực này, cho dù đó là các cựu bộ trưởng hay cựu quan chức, ai tuyển dụng họ và biên bản các cuộc họp giữa họ với những người có quyền ra quyết định.

Thay vào đó, chính phủ cho ngành này cơ hội cuối cùng để sắp xếp tự quản lý, và nói sẽ công bố chi tiết các cuộc họp giữa các bộ trưởng với các nhóm vận động.

Image caption Lãnh tụ Bảo thủ David Cameron cảnh báo lobbying có thể sẽ trở thành vụ bê bối chính trị lớn.

Tất nhiên, việc đăng ký sẽ trả lời được một số câu hỏi về những tiết lội liên quan tới các mối quan hệ giữa Byers với các bộ trưởng và các công ty, vốn đã bị công bố trên báo Sunday Times và kênh truyền hình Channel 4.

Nhưng những nhà vận động thì đang hy vọng là các tiết lộ mới nhất sẽ khiến chính phủ phải có thêm hành động.

"Thối rữa"

Đảng Lao động nay cam kết sẽ đưa việc đăng ký bắt buộc các nhà vận động hành lang vào cương lĩnh tranh cử.

Đảng Tự do Dân chủ cũng ủng hộ việc cần minh bạch nhiều hơn nữa.

Đảng Bảo thủ nói họ sẽ viết lại quy tắc hoạt động nhằm cấm việc các bộ trưởng nhận công việc vận động hành lang trong vòng hai năm sau khi rời nhiệm sở, và bất kỳ ai vi phạm nguyên tắc này sẽ đều có nguy cơ bị tước khoản hưu bổng.

Hồi đầu năm, lãnh tụ phe Bảo thủ David Cameron đã gây sốc cho ngành công nghiệp vận động hành lang khi nói lĩnh vực này nay đã vượt khỏi tầm kiểm soát và sẽ là vụ bê bối chính trị lớn sắp xảy ra.

Vấn đề là lúc nào cũng có chuyện các dân biểu và các cựu bộ trưởng kết thúc nhiệm kỳ tại Quốc Hội, cần tìm kiếm công việc mới, mà tài sản đáng giá nhất họ có thể đem ra tiếp thị chính là các mối liên hệ của mình.

Tin liên quan