Lựa chọn khác nhau quanh bầu cử Miến Điện

Không ai ngạc nhiên vì kết luận của nhóm đối lập chính ở Miến Điện, Liên đoàn Quốc gia vì Dân chủ (NLD).

Trước đòi hỏi trục xuất lãnh tụ ảnh hưởng nhất của mình, đảng đã quyết định không tham gia cuộc bầu cử, sự kiện đầu tiên của Miến Điện sau 20 năm.

Luật bầu cử cấm những ai bị hình phạt tù được ra tranh cử. Luật cũng cấm những người có tiền án hình sự được trở thành đảng viên các đảng chính trị.

Bà Aung San Suu Kyi, người được giải Nobel Hòa bình và là tổng thư ký của NLD, bị kết án vì vi phạm điều luật quản thúc sau khi một người Mỹ vào nhà bà hồi năm ngoái.

Cả bà và NLD tin rằng luật bầu cử được thiết kế nhằm loại bỏ họ cùng hơn 2000 tù nhân chính trị.

Và nếu đảng tham gia bầu cử, có nghĩa là họ chấp nhận việc chính quyền quân sự hủy kết quả cuộc bỏ phiếu năm 1990. Khi đó NLD chiến thắng tuyệt đối nhưng không được phép nắm quyền.

U Win Tin, một lãnh đạo cao cấp của đảng, nói: "Nếu chúng tôi không đăng ký, đảng sẽ mất tay chân, nhưng nếu đăng ký, chúng tôi sẽ mất đầu. Chúng tôi có thể thay thế tay chân, nhưng đầu thì không."

Một chỉ trích khác của NLD và các đảng thân dân chủ là sự sắp đặt quốc hội tương lai.

Chỉ có 75% thành viên quốc hội là sẽ được bầu, 25% còn lại sẽ là các sĩ quan quân đội do tổng chỉ huy bổ nhiệm.

Tổng chỉ huy quân đội sẽ là nhân vật quyền lực nhất, vì sự lãnh đạo tối cao của quân đội được hiến pháp bảo đảm.

Kêu gọi của NLD nhằm thay đổi các điều khoản phi dân chủ trong hiến pháp đã liên tục bị bỏ qua.

Một số người bên trong NLD nói rằng đảng vẫn có thể trở thành sức mạnh cạnh tranh trong quốc hội tương lai và có thể ngăn không để cơ quan lập pháp bị quân đội và các thế lực vây quanh kiểm soát hoàn toàn.

Nhưng tiếng nói của họ là thiểu số.

Ít lựa chọn

Mặc dù NLD và một số đảng chủ chốt khác quyết định tẩy chay bầu cử, có những nhóm dự định thành lập đảng chính trị.

Image caption Một số nhóm nói họ không có lựa chọn nào khác ngoài việc hợp tác với chính phủ

Các nhóm này bao gồm các nhà cựu hoạt động chính trị và các chính khách. Họ cho rằng sau khi đã chờ 20 năm, thì sự mở cửa, dù nhỏ bé, vẫn không nên bị bỏ qua.

"Đây không phải là lúc nói về những gì quân đội muốn và những gì lực lượng dân chủ muốn, mà phải làm việc từ những gì có được hiện tại," theo lời cựu tù nhân chính trị và nhà hoạt động sinh viên Phyo Min Thein.

Tuy nhiên, dư luận về các nhóm này không thật thuận lợi. Một cư dân ở Rangoon nói với BBC rằng một số trong các nhóm này bị xem là kẻ cơ hội nhập hội cùng chính quyền để kiếm chác.

Các nhóm thân quân đội cũng đang lên kế hoạch đưa người vào quốc hội. Ngay cả một số bộ trưởng chính phủ cũng đã công khai vận động.

Khi thiếu vắng NLD, các cử tri không biết ai là người có thể tin tưởng.

Liên Hiệp Quốc đã yêu cầu chính phủ Miến Điện tạo dựng một môi trường nơi mọi chính khách có thể tham gia bầu cử. LHQ cũng kêu gọi thả mọi tù nhân chính trị, kể cả bà Aung San Suu Kyi.

Không rõ liệu chính quyền quân sự có thực sự muốn loại NLD ra khỏi cuộc bầu cử.

Nhưng NLD vẫn nhận được sự ủng hộ to lớn tại nước này và nhiều đại diện của họ, nếu có trong quốc hội, sẽ gây khó chịu cho các vị tướng.

Sự tẩy chay của NLD có lẽ cho các viên tướng cái cớ để nói với thế giới rằng NLD đã tự nguyện không tham gia.

Nhưng cộng đồng quốc tế sẽ vẫn ghi nhận rằng luật được làm ra để loại nhiều nhà hoạt động dân chủ.

Quyết định không tham gia của NLD có nghĩa là độ khả tín của cuộc bầu cử đã biến mất ngay cả trước khi nó diễn ra.

Tin liên quan