Obama gặp ai ở hội nghị hạt nhân?

Image caption Ông Obama sẽ gặp riêng một số lãnh đạo tại hội nghị hạt nhân

Hội nghị thượng đỉnh về vũ khí hạt nhân vào tuần tới tại thủ đô Washington do tổng thống Hoa Kỳ Barack Obama khởi xướng đã quy tụ được 47 nước tham gia.

Nhân dịp này, tổng thống Obama cũng sẽ mở rộng các cuộc hội đàm song phương về các vấn đề kinh tế, quốc phòng mà Hoa Kỳ chia sẻ cùng với một số nước.

Một số nước khác có chương trình hội đàm song phương với tổng thống Obama đã được Tòa Bạch Ốc công bố như trường hợp Đức, Ấn Độ, Trung Quốc, Nam Phi và một số nước thuộc liên bang Xô Viết cũ từng có vũ khí này.

Các nước sẽ không có hội đàm song phương cũng được nhắc tới rõ ràng như trường hợp Pháp và Israel vì nguyên thủ hai nước này vừa mới có cuộc viếng thăm Hoa Kỳ gần đây.

Thể Diện

Lịch trình của nước chủ nhà dày kín, cho nên Tòa Bạch Ốc có hứa là sẽ cố gắng sắp xếp gặp gỡ một số nguyên thủ mà tổng thống Obama chưa từng gặp qua bên lề các cuộc hội đàm.

Được gặp chủ nhà trong một lịch trình đầy kín cũng được truyền thông đánh giá như là tầm quan trọng của nước này trong đường lối ngoại giao của Hoa Kỳ.

Sự tham gia của Trung Quốc vào những ngày gần cuối của chương trình hội đàm nguyên tử làm đảo lộn một số trật tự và chương trình đón tiếp các nguyên thủ khác.

Truyền thông Hoa Kỳ còn rất chú ý tới cuộc hội đàm Obama - Hồ Cẩm Đào về vấn đề Trung Quốc ép giá đồng nhân dân tệ hơn là những chủ đề hạt nhân với nước này.

Trung Quốc một mặt muốn thể hiện vai trò long trọng của mình nhưng không muốn chuyện đến Hoa Kỳ “vì công việc hạt nhân” làm ảnh hưởng tới nghi thức thăm viếng chính thức Tòa Bạch Ốc được dự trù vào cuối năm.

Trường hợp Việt Nam

Phái đoàn Việt Nam được dẫn đầu bởi thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng sẽ tham dự hội nghị hạt nhân này.

Từ trước, phía Việt Nam và ngay cả tòa đại sứ Hoa Kỳ tại Việt Nam đều cố vận động để có một cuộc hội đàm song phương Mỹ-Việt tại Tòa Bạch Ốc nhân dịp kỷ niệm 15 năm bang giao Mỹ-Việt.

Yêu cầu cho đến bây giờ vẫn chưa được xác định. Việt Nam hiện không nằm trong danh sách các nước có hội đàm song phương với Obama.

Tuy nhiên, Obama sẽ mở yến tiệc chiêu đãi chung cho tất cả phái đoàn 47 nước vào chiều thứ Hai 12 tháng 4 tại toà Bạch Ốc với các phong cách chúc tụng chụp hình (photo-ops).

Nếu cố gắng lắm, tổng thống Obama chỉ có thể gặp người dẫn đầu phái đoàn Việt Nam như từng gặp qua ông Nguyễn Minh Triết vào năm ngoái trong một diễn đàn đa phương tại Liên Hiệp Quốc.

Một nhà hoạt động cộng đồng tại Washington DC, ông Lê Quyền cho biết: “Không có hội đàm song phương với Mỹ ngay tại ngưỡng cửa thủ đô, uy tín của ông Nguyễn Tấn Dũng như bị lãng quên và giảm sút."

Hiện nay, Việt Nam cũng là nước đang làm chủ tịch luân phiên trong khối ASEAN và là nước vừa ký một hiệp định về hạt nhân với Hoa Kỳ cho nên không gặp chủ nhà cũng là vấn đề thể diện.

Trong lúc đó Obama lại có hội đàm song phương với thủ tướng Najib Razak của Malaysia.

Cách đây 5 năm, khi thủ tướng Phan Văn Khải lần đầu đến Mỹ, nhiều nguồn tin ngoại giao cho rằng Mỹ sẽ dùng nghi thức điển lễ đón tiếp như bắn 21 phát đại bác. Bây giờ không ai nhắc tới điều đó nữa vì tiền lệ đã được thiết lập.

Dưới thời tổng thống Bush, Tòa Bạch Ốc đã ba lần mở cửa đón tiếp lãnh đạo Việt Nam tuy có thương lượng về nghi thức nhưng rút cuộc đều không xảy ra theo ý muốn của Việt Nam.

Các quan chức Mỹ tham gia vào những đón tiếp lãnh đạo Việt Nam đến Mỹ hầu như chỉ là những nhân viên thừa hành về diễn đàn thương mại.

Trong một thư mời tham dự bữa ăn sáng với thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng tại khách sạn Mayflower - tuy lấy lý do ông Dũng đến Mỹ về thượng đỉnh hạt nhân nhưng chủ đề là về cải cách kinh tế kêu gọi đầu tư.

Sẽ lại gặp biểu tình

Image caption Dự kiến sẽ có một số cuộc biểu tình khi Thủ tướng Việt Nam đến Mỹ

Ông Nguyễn Tấn Dũng đến trong dịp tháng Tư sau 35 ngày miền Nam thất thủ cũng là điều nhạy cảm với cộng đồng người Mỹ gốc Việt.

Trong những ngày này, báo chí Hoa Kỳ đều rải rác đưa những phóng sự và chiến sử đau buồn không thiện cảm gì với với chế độ cộng sản vào Nam vào thời điểm này trong năm 1975.

Vài tháng trước đây, cộng đồng Việt Nam tại Washington không biết sẽ tổ chức tưởng niệm 35 năm ngày Sài Gòn thất thủ theo hình thức nào.

Thế rồi, chuyến đi của ông Dũng vào dịp tháng Tư như là một kích động lớn. Người ta dự định sẽ tổ chức ba cuộc biểu tình vào những nơi ông Dũng có mặt kể cả lúc Obama chiêu đãi “khối G47”.

Dư luận báo chí Hoa Kỳ cũng coi cuộc họp thượng đỉnh này sẽ là tuyên ngôn mới nhất của Obama về việc sử dụng vũ khí nguyên tử.

Theo đó, nước nào chịu ký vào thỏa ước nguyên tử thì cho dù xảy ra chiến tranh với Hoa Kỳ tới mức độ tàn sát khốc liệt nhất mà nước đó phải dùng đến vũ khí hóa học hay vi trùng thì Hoa Kỳ cũng sẽ không đánh trả bằng vũ khí hạt nhân.