Eton: 'Lò đào tạo Thủ tướng' Anh?

Eton
Image caption Ngôi trường Eton 'cho ra lò' 18 vị Thủ tướng của Anh

David Cameron trở thành Thủ tướng thứ 19 của Anh từng học tại trường Eton ở Windsor. Tại sao có quá nhiều lãnh đạo xuất phát từ trường này như vậy?

Đây là sợi dây nối kết một số Thủ tướng rất khác nhau của nước Anh. Ông Robert Walpole có điểm gì chung với Anthony Eden? Hay William Gladstone có liên hệ gì với Harold MacMillan?

Câu trả lời đều quy về một cơ sở giáo dục được thành lập bên bờ sông Thames cách đây hơn 500 năm.

Eton có thể không phải là trường học đắt nhất nước Anh, và chắc chắn không phải là trường có kết quả thi cử tốt nhất. Nhưng trường trung học dành cho nam sinh này đã cho ‘ra lò’ 18 Thủ tướng của Anh, một của Bắc Ireland và một của Thái Lan.

Palash Dave, người học ở Eton hồi những năm 1980, nói: “Trẻ em tới trường này có cảm giác đặc biệt, biết rằng các em sau này sẽ điều hành đất nước”.

Image caption Học sinh Eton

Ông Dave không cho mình là người trong số đó, nói rằng lứa của ông không đầy tự tin như vậy.

“Nhưng xin thưa là tới khi chúng tôi rời đi thì chúng tôi cũng có chính cảm giác như vậy”.

Palash Dave nói điều này một phần là do hàng loạt các khách mời tới nói chuyện trong trường thường nói với học sinh rằng các em là các lãnh đạo tương lai.

Tuy nhiên, ông cũng nói rằng trường đặc biệt chú trọng đến chủ nghĩa cá nhân: “Bạn được khuyến khích theo đuổi bất cứ giấc mơ nào bạn muốn.

“Eton còn cho phép có một mức độ đối kháng nhất định, và ở một khía cạnh nào đó, còn khuyến khích nó. Điều này là rất có ích cho ai muốn đóng vai trò lãnh đạo”.

Đây không phải là cách mà trường này thường bị đánh giá.

Với các bộ đồng phục từ thời Victoria, và những quy định có từ vài thế kỷ nay, Eton thường bị coi là một thể chế cứng nhắc, bắt buộc phải phục tùng.

Tuy nhiên, theo Nick Fraser, tác giả của cuốn ‘Tầm quan trọng của Eton’, thành công của trường này thực ra là nhờ mức độ tự do hiếm thấy mà trường dành cho học sinh.

Ông cho rằng học sinh của Eton được chuẩn bị đặc biệt tốt để theo đuổi sự nghiệp chính trị, vì có rất nhiều hiệp hội, các câu lạc bộ thể thao và các hoạt động khác trong trường do chính học sinh điều hành.

Ông nói: “Các học sinh tự bầu nhau vào các vị trí có ảnh hưởng. Do vậy, từ khi còn rất trẻ, bạn đã quen với việc phải tạo sức thu hút, mua phiếu biểu quyết, phải biết lấy lòng”.

Dĩ nhiên, hành động lấy lòng, cũng như sự kiêu ngạo, có thể làm tổn hại sự nghiệp chính trị của ai đó có nhiều tiềm năng.

Ticky Hedley-Dent từ tạp chí Tatler, cho rằng khả năng đặc biệt của học sinh Eton là thể hiện sự tự tin, mà không tỏ ra ngạo mạn hay tự cao tự đại.

“Bạn có thể nhận ra một học sinh Eton, vì họ tới một nơi nào đó với mục đích nhất định trong đầu và làm mọi cách để đạt được mục đích đó, bất kể người khác nghĩ gì”.

Hedley-Dent đã gặp rất nhiều học sinh Eton ở các cuộc tụ tập, và thừa nhận rằng họ có sức cuốn hút: “Một học sinh tốt ở Eton thường là thông minh, đối xử bặt thiệp. Còn ai muốn gì hơn nữa?”

‘Ảo tưởng’ Eton

David Aaronovitch muốn nhiều hơn thế.

Trên thực tế, cây bỉnh bút này của tờ The Times cho rằng chuyện người ta bàn tán quá nhiều về học sinh Eton là hơi quá đáng, thường chỉ tạo ra ảo tưởng hơn là thực tế.

“Mỗi khi có ai đó từ Eton làm việc gì, chúng ta lại nói người này là ‘cựu trào Eton’.

“Chúng ta không gọi ông Nick Clegg là ‘cựu trào Westminster’.

“Điều này cho thấy có một mức độ coi trọng về đẳng cấp”.

Đáng ngạc nhiên là quan điểm của Aaronovitch lại được một trong những người ủng hộ Eton chia sẻ.

Image caption Tiến sĩ Joe Spence

Tiến sĩ Joe Spence dạy tại trường này từ năm 1987 tới 1992. Mặc dù giờ đây là hiệu trưởng trường Dulwich, ông cho rằng trường Eton có những phẩm chất đặc biệt.

Tuy nhiên, ông Spence cũng cho rằng cách nói chuyện về Eton thường khiến cho nhiều người có cảm giác phản đối.

“Hồi cuối những năm 80 và đầu 90, người ta hay ở thế thủ.

“Tôi biết Douglas Hurd cảm thấy cái nhãn Eton làm cho ông mất cơ hội trở thành lãnh đạo đảng Bảo thủ.

“Có cảm giác cái thời mà trường Eton còn quan trọng đã qua đi rồi”.

Tuy nhiên, thành công của David Cameron trong việc trở thành lãnh đạo đảng Bảo thủ và giờ đây là Thủ tướng cho thấy mối lo ngại này là thiếu cơ sở.

Trên thực tế, khi ông Cameron lần đầu tiên công bố đội hình các dân biểu cầm quyền, 13 trong số đó là từ trường cũ Eton của ông.

Đây là dấu hiệu, theo tiến sĩ Spence, cho thấy nhãn mác Eton không còn là vật cản nữa.

Và theo ông, học sinh ngày nay cũng ý thức được điều này.

“Chúng tôi có thể làm những gì chúng tôi muốn trong cuộc đời. Học sinh của Eton lại xuất hiện trở lại”.