Đừng than phiền về đồng nghiệp

Tướng Chrystal
Image caption Câu chuyện tướng Chrystal tạo ra nhiều bàn luận

Tướng McChrystal có thể đã gây ra tranh cãi ngoại giao liên quan đến các lời bình luận thiếu cẩn trọng về các nhân vật cao cấp trong chính phủ Mỹ, nhưng trọng tâm của câu chuyện là vấn đề một cấp dưới nói xấu lãnh đạo và đồng nghiệp.

Đó thực sự có phải là điều x́ấu?

"Ôi, đừng có thêm một email nữa từ A... Tôi không muốn mở ra đọc nữa."

"Đây là kẻ đang tìm cách chạy tội trước phán xét của lịch sử."

"Thà bị cả đám đông đá đít còn sướng hơn là phải đi dự bữa cơm mời đó."

Nghe quen quen?

Cảm xúc đằng sau những than phiền đó chắc chắn là quen thuộc với chúng ta, kể cả khi ít ai trong chúng ta có dịp cằn nhằn về giới ngoại giao cao cấp, lãnh đạo nước ngoài và giới chức trong chính phủ Obama, như tư lệnh của quân Mỹ ở Afghanistan đã làm.

Nhưng có sự khác biệt giữa lời cạnh khoé trong nhà ăn cơ quan và nói ngoài công luận, nhất là công khai như trường hợp của tướng Stanley McChrystal.

Sau vụ thành thực quá mức của ông về đồng nghiệp trong cuộc phỏng vấn một trên tạp chí, lãnh đạo tối cao - Tổng thống Hoa Kỳ - đã triệu hồi ông về Washington DC để tự giải trình. (Tướng McChrystal sau đó đã mất chức.)

"Những gì tướng McChrystal nói với tạp chí Rolling Stone chỉ là những gì mọi nhân viên thường nói - ông chỉ là nói điều đó với một nhà báo," theo lời của chuyên gia tâm lý nghề nghiệp Cary Cooper từ Trường quản lý thuộc ĐH Lancaster.

Và các lãnh đạo nói chung không muốn bị chọc ngang bởi loại than phiền phát ngôn cho bên bên thứ ba nghe.

Trong văn hóa quản lý hiện nay, vốn thiên về cởi mở, trao đổi và ứng dụng các khái niệm như là phản hồi 360 độ, cơ chế bình xét nhân viên với đánh giá từ cấp trên, từ đồng nghiệp cùng cấp và cấp dưới.

Và mặc dù người ta bảo đảm rằng cánh cửa phòng lãnh đạo luôn mở, nhân viên có thể cảm thấy không thoải mái khi thách thức mệnh lệnh của lãnh đạo hay nêu quan ngại về đồng nghiệp.

Có nhiều khả năng họ sẽ chỉ phàn nàn với các đồng nghiệp cùng cấp và không làm gì thêm.

Image caption "Lãnh đạo muốn nghe giải pháp hơn phiền nhiễu," GS Cooper

"Khoảng 90% người đi làm có vấn đề ở nơi công sở mà không bàn chuyện với lãnh đạo."

"Lý do là vì không khí bất ổn về việc làm hiện nay, và kể cả khi tình hình kinh tế tốt thì người ta không than phiền vì trông đợi được thăng tiến," theo GS Cooper.

Chuyện nói xấu lãnh đạo chỉ xảy ra khi nỗi bực tức của họ quay trở lại những ai đang nắm quyền, bên ngoài các kênh có sẵn.

Một khảo sát hồi tháng trước cho thấy khoảng 40% nhân viên dùng các phương tiện truyền thông xã hội trên mạng để phàn nàn về chuyện ở công sở, và một trong năm người có nhắc đến lãnh đạo.

Nhiều người quên rằng danh tính của họ xuất hiện nơi công cộng hoặc lãnh đạo của họ cũng nằm trong số bạn bè hay người liên kết trên mạng và có thể đọc được hết.

"Lý do họ làm điều này là vì họ bực tức và giận dữ, và họ xả nỗi bực tức đó trong một tuyến khép kín, nhưng đó lại chẳng phải là hệ thống đóng kín. Điều đó có thể khiến bạn mất việc," lời GS Cooper.

Nói gì cho thỏa?

Khi các chỉ trích được đưa ra công luận thì nguy cơ đầu tiên là mất mặt, rồi trong một hệ thống có thứ bậc thì các tuyến làm việc chính thống sẽ nắm toàn quyền xử lý bạn.

Sau trận mở màn mờ nhạt của đội Anh ở World Cup, cầu thủ John Terry đã nêu ra những quan ngại của mình về phương pháp của huấn luyện viên - không phải với riêng Fabio Capello, mà là trong cuộc họp báo.

Vì thiếu tiếng nói ủng hộ từ các cầu thủ khác câu chuyện chìm vào im lặng, và Capello nói dù ông ưng ý nghe các ý kiến đối lập từ cấp dưới, họ nên góp ý riêng và trực tiếp.

Cho nên, khi được động viên bước vào cánh cửa luôn mở đó, làm thế nào để nêu quan ngại với lãnh đạo tốt nhất?

"Chộp lấy thời cơ và biến nó thành chỉ trích mang tính xây dựng," GS Cooper hướng dẫn.

"Hãy bảo đảm là cấp trên, là nam hay nữ cũng vậy, không bị stress. Hãy nêu vấn đề cụ thể, xây dựng và không pha trộn cảm xúc riêng. Hãy nêu giải pháp tích cực cho vấn đề. Các lãnh đạo thích giải pháp, không thích người phiền nhiễu."

Trong quân đội, người ta coi trọng cấp bậc và kiểm soát mọi sự bất đồng chính kiến, vì hậu quả của công tác quân sự nghiêm trọng hơn là thắng thua bóng đá ở World Cup.

Trong lịch sử cũng có chuyện quân lính phải trả giá vì quá tự do nêu lời than phiền.

Image caption Capello nghĩ rằng Terry nên gặp riêng

Một số tướng của Alexander Đại Đế không vui khi lãnh đạo của họ bắt đầu theo các phong tục của kẻ thù, như là hôn theo thứ bậc và cúi đầu trước vua, khi quân đội chiếm được đế quốc Ba Tư.

Nhưng tướng Cleitus đã đi quá xa.

Bực mình vì được giao một nhiệm vụ ngoài lề, ông ta quấy rầy Hoàng đế Alexander trước mặt các cấp chỉ huy khác trong một tiệc rượu.

Không giữ được im lặng dù được các đồng cấp nhắc nhởm Cleitus đã bị Alexander đâm chết bằng ngọn giáo trong cơn tức giận.

Một câu chuyện nên giữ trong đầu nếu sắp tới lãnh đạo có thăm dò ý kiến trong văn phòng... hay một lễ hội do công ty tổ chức.

Tin liên quan

Kết nối Internet liên quan

BBC không chịu trách nhiệm nội dung các trang bên ngoài