Cryosat-2 tập trung vào nghiên cứu băng

Sơ đồ giải thích hoạt động của Cryosat

Nhiệm vụ của vệ tinh Cryosat-2 sẽ là thực hiện các phép đo bằng radar với độ chính xác cao về băng tuyết vùng cực.

Dữ liệu đầu tiên từ vệ tinh châu Âu gửi về sẽ được giới thiệu tại cuộc họp quan sát Trái đất ở Na-uy.

Thông tin rõ ràng cho thấy Cryosat đã đạt được độ nhạy cần thiết để khảo sát tình trạng băng tuyết ở Nam Cực và Bắc Cực, theo các nhà khoa học đang làm nhiệm vụ dẫn đường.

"Tất cả các phép đo dự kiến được xác nhận, GS từ UCL Duncan Wingham nói với BBC News.

Vệ tinh Cryosat-2 được Cơ quan không gian châu Âu phóng lên hồi tháng Tư với mục đích vẽ bản đồ độ dày và hình dạng của lớp băng tuyết đóng ở hai cực trái đất.

Vệ tinh mang theo một thiết bị duy nhất gọi tắt là Siral, tức là máy đo dùng sóng radar, với tính năng vượt trội các cộng nghệ tương tự từng được dùng trong nghiên cứu không gian.

Siral có độ phân giải xa gần khoảng 250m, cho phép nhìn khoảng trống có nước nằm giữa các tảng băng nổi của Bắc Cực.

Với độ chính xác tính bằng centimetr, thiết bị đo độ cao sẽ đo sự khác biệt giữa chiều cao giữa hai bề mặt để các nhà khoa học có thể tính ra khối lượng toàn bộ của phần che biển, rồi một anten khác của Siral sẽ nằm cách đó khoảng 1m để cảm nhận hình dạng của khối băng, trả về thêm nhiều thông tin đáng tin cậy về sườn dốc và góc cạnh.

Hệ thống đo cùng kỹ thuật đối chiếu sóng interferometric để khảo sát các cạnh của vùng Greenland và Nam Cực, nơi phát hiện thấy băng tuyết mỏng đi nhanh chóng trong những năm qua.

Trong hội thảo Living Planet do Esa tổ chức ở Bergen, GS Wingham cung cấp dữ liệu từ một quĩ đạo của Cryosat qua vùng Ross Ice Shelf ở Nam Cực.

Máy ghi nhận lớp băng d̀ay khoảng 400m, và bất ngờ rơi xuống mặt nước, nhiều khả năng là phủ một lớp băng mỏng.

"Dữ liệu cho thấy khi ra khỏi thềm lục địa thì có chỗ sụp mà quí vị thường gặp ở ngoài rìa khi bên dưới tan ra, và rồi chúng ta đi ra biển, dù rằng vẫn còn rất nhiều băng trên nước. Nơi đó rất lặng, không có sóng trên đó," GS Wingham giải thích.

"Có một biểu hiện rất đột ngột, nhiều khả năng là một điểm đứt gãy."

Thêm một đườg quét nữa của rada, lần này là Bắc Cực, biểu diễn khả năng của Cryosat có thể nhìn thấy các khoảng trống, hay các đường nước trên băng, tức là phải khảo sát bề dày của lớp băng.

Image caption Ross Ice Shelf được tạo ra từ sông băng trên bờ chảy ra biển

Chức năng này chỉ mới bắt đầu hoạt động hồi tuần trước sau vài tuần cân chỉnh Siral.

"Mọi vật bắt đầu rõ ràng hơn," theo GS Wingham.

Nhóm điều hành hoạt động của Esa đã phải làm việc với vệ tinh để đưa vào quĩ đạo chính xác phục vụ nghiên cứu.

Tên lửa Dnepr đã đưa vệ tinh lên quĩ đạo ban đầu hình ellip, hơi cao để có thể đo đạc một cách tối ưu.

Điều đó khiến Cryosat phải bật động cơ để điều chỉnh, kéo độ cao cao nhất từ 770km xuống còn 760km, và sau đó thiết bị phải được điều chỉnh lại cho phù hợp với hoàn cảnh đã thay đổi đó.

Chúng tôi dự trữ 15kg nhiên liệu để đạt đến quĩ đạo ban đầu cho phép sai số lúc phóng," theo TS Richard Francis, quản lý dự án Esa Cryosat.

"Chúng tôi trên thực tế đã dùng chỉ có 2,2kg cho nên ít hơn rất nhiều so với tính toán, và còn rất nhiều nhiên liệu dự trữ. Hiện chúng tôi chỉ dùng khoảng 2g mỗi ngày trong các hoạt động bình thường."

Esa dự kiến vệ tinh sẽ hoạt động trong vòng 5 năm.

Vệ tinh này nằm ở giữa quá trình đặt hàng kéo dài 6 tháng.

Sau khi kết thúc, các dữ liệu đã cân chỉnh và định giá sẽ được cung cấp cho cộng đồng khoa học.

Một biểu đồ dữ liệu từ Cryosat:

Kết nối Internet liên quan

BBC không chịu trách nhiệm nội dung các trang bên ngoài