Ân xá QT muốn Trung Quốc điều tra vụ Tân Cương

Ân xá Quốc tế muốn chính phủ Trung Quốc điều tra đầy đủ, không thiên vị về vụ Tân Cương
Image caption Ân xá Quốc tế muốn chính phủ TQ điều tra đầy đủ, không thiên vị vụ Tân Cương.

Ân xá Quốc tế ra tường trình nói họ không tin vào giải thích chính thức của Trung Quốc liên quan đến vụ gây rối tại Tân Cương.

Bạo loạn sắc tộc một năm trước đây tại Tây Bắc Trung Quốc làm cho 200 người thiệt mạng, trong các vụ đụng độ giữa người Hán và người Uighur.

Trung Quốc nói người Uighur, là sắc dân thiểu số, đã gây rối tại thủ đô Urumqi. Truyền thông Trung Quốc nói phần lớn người chết là người Hán.

Tuy nhiên tổ chức theo dõi nhân quyền trụ sở tại Luân Đôn cho rằng cảnh sát đã dùng vũ lực một cách không cần thiết đối với người Uighurs. Sau đó là tra tấn và bắt giam.

Trong khi đó giới chức Trung Quốc vừa lắp hàng ngàn camera an ninh tại Urumqi.

Mục đích của chúng là "đảm bảo an ninh tại những nơi đông người qua lại, tạo điều kiện cho người dân dùng các dịch vụ tiện ích một cách có chất lượng, góp phần xây dựng thủ đô hòa bình," nhật báo Kinh tế Tân Cương đưa tin.

Camera ghi hình được gắn ở mọi nơi, từ bến xe buýt, trường học, cửa tiệm, cho đến trạm xe lửa. Giới chức nói camera, có vỏ bọc bảo vệ, sẽ không bị hư hao trong bạo loạn.

Lời khai

Bạo loạn năm ngoái tại Tân Cương là hành động tồi tệ nhất tại Trung Quốc trong nhiều thập kỷ. Nó bùng phát ngày 5/7 và chỉ chấm dứt khi một số lớn quân lính được điều tới Urumqi.

Tân Cương, vùng giàu tài nguyên của Trung Quốc, tiếp giáp với Trung Á. Nơi đây có hơn tám triệu người Uighur.

Nhiều người bực bội trước sự di dân ồ ạt của người Hán. Họ nói tình trạng đông di dân đã làm cho văn hóa địa phương bị pha loãng, nguồn sống của người Uighur bị ảnh hưởng.

Ân xá Quốc tế cho hay họ thu thập được nhiều lời khai của người Uighur bỏ trốn Trung Quốc sau vụ bạo loạn.

Người bỏ chạy nói rằng quân lính tấn công người biểu tình, có người bị bắn đằng sau lưng, có người bị từ chối che chở.

Tường trình của Ân xá Quốc tế nói rằng hơn 1.000 người bị bắt và khả năng nhiều trăm người bị mất tích trong hoàn cảnh cưỡng bức.

Tường trình nói thêm, chính quyền Bắc Kinh, trong khi đó nói ít nhất 198 người nhận các án tù khác nhau. Chín người bị hành quyết. Và ít nhất 26 người khác nhận án tử hình.

Ân xá Quốc tế kêu gọi Trung Quốc mở cuộc điều tra độc lập, không thiên vị, liên quan đến các cáo buộc vi phạm nhân quyền, với tất cả các bên có liên quan.

Phó giám đốc Vụ Á châu Thái Bình Dương của Ân xá Quốc tế, bà Catherine Baber nói: "Văn bản của chính quyền về vụ gây rối đặt ra nhiều dấu hỏi chưa có câu trả lời. Ví dụ như bao nhiêu người đã thiệt mạng, ai giết họ, tại sao vụ bạo loạn xảy ra, xảy ra như thế nào."

Tin liên quan