Thổ Nhĩ Kỳ dọa cắt quan hệ với Israel

Người biểu tình Thổ Nhĩ Kỳ phản đối Israel
Image caption Người TNK đã có nhiều cuộc biểu tình lớn phản đối cuộc tập kích của Israel

Thổ Nhĩ Kỳ lần đầu tiên đe dọa sẽ cắt quan hệ ngoại giao với Israel quanh vụ Israel tập kích đoàn tàu chở đồ cứu trợ trên đường tới dải Gaza hồi tháng Năm vừa qua.

Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ nói khả năng cắt quan hệ ngoại giao chỉ có thể được đảo ngược nếu Israel hoặc phải xin lỗi, hoặc chấp nhận có một cuộc điều tra quốc tế về vụ tập kích.

Chính phủ Israel nói họ không có gì phải xin lỗi.

Ankara đã giảm bớt quan hệ ngoại giao với Israel sau vụ tập kích hải quân làm 9 người Thổ Nhĩ Kỳ thiệt mạng.

Thổ Nhĩ Kỳ - cho tới gần đây vẫn là đồng minh Hồi giáo quan trọng nhất của Israel - đã rút đại sứ về nước và yêu cầu Israel phải đưa ra lời xin lỗi, để LHQ điều tra và bồi thường cho gia đình các nạn nhân.

Một quan chức Bộ Ngoại giao Thổ Nhĩ Kỳ nói với BBC quan hệ với Israel đã ở vào mức tồi tệ nhất, nhưng Ankara sẽ không vội vàng cắt đứt quan hệ.

‘Không định xin lỗi’

Ngoại trưởng Ahmet Davutoglu nói Thổ Nhĩ Kỳ sẽ hài lòng với cuộc điều tra của Israel nếu cuộc điều tra này kết luận rằng Israel có lỗi.

Ông Davutoglu nói với tờ Hurriyet rằng: “(Phía Israel) hoặc phải xin lỗi hoặc phải chấp nhận một cuộc điều tra không thiên vị của quốc tế cũng như kết luận của điều tra. Nếu không, chúng tôi sẽ cắt quan hệ ngoại giao”.

Ông còn nói hiện đã có lệnh cấm toàn bộ máy bay quân sự của Israel sử dụng không phận của Thổ, chứ không phải trên cơ sở từng trường hợp cụ thể.

Phóng viên BBC tại Istanbul, Jonathan Head nói Thổ Nhĩ Kỳ có vẻ cứng rắn hơn trong quan điểm đối với Israel, chỉ năm ngày sau cuộc gặp bất ngờ giữa Ngoại trưởng Davutoglu với Bộ trưởng Thương mại Israel Benjamin Ben Eliezer ở Thụy Sỹ.

Phản ứng trước quan điểm của Thổ Nhĩ Kỳ, Ngoại trưởng Israel, Avigdor Lieberman, nói: “Chúng tôi không có ý định xin lỗi”.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Israel, Yigal Palmor nói với hãng AFP: “Khi quí vị muốn có một lời xin lỗi, quí vị không được đe dọa hay đưa ra tối hậu thư”.

Israel nói lính đặc nhiệm của họ hành động tự vệ sau khi bị các nhà hoạt động trên tàu tấn công bằng dao và gậy gộc khi họ tập kích một trong các tàu chở đồ viện trợ.

Các nhân viên hoạt động trên tàu Mavi Marmara nói các lực lượng Israel dùng vũ lực gây chết người ngay từ đầu cuộc tập kích.

Đoàn tàu khi đó đang tìm cách phá vỡ phong tỏa của Israel tại dải Gaza.