Mỹ tính chuyện trao đổi gián điệp từ trước

Image caption Cuộc trao đổi điệp viên diễn ra tại sân bay Vienna

Quan chức Mỹ cho biết nước này đã tính đến khả năng trao đổi điệp viên với Moscow từ hơn hai tuần trước khi bắt 10 gián điệp Nga.

Tổng thống Barack Obama đã được thông báo về nhóm gián điệp này từ ngày 11 tháng Sáu, 13 ngày trước khi ông gặp tổng thống Nga tại Nhà Trắng, và 16 ngày trước khi Mỹ bắt 10 gián điệp.

Các quan chức cũng khẳng định rằng quyết định về trao đổi điệp viên chỉ được đưa ra sau khi bắt được nhóm người này.

Hôm thứ Sáu, tại Vienna, 10 điệp viên Nga đã được đổi lấy bốn người Nga bị kết tội làm gián điệp cho phương Tây.

Các thông tin về thời gian và kế hoạch trao đổi cho thấy các cơ quan tình báo Mỹ đã theo dõi các điệp viên Nga nhiều năm.

Các quan chức Mỹ cho biết báo cáo chi tiết đầu tiên gửi tới Nhà Trắng về các điệp viên này được thực hiện từ hồi tháng Hai.

Thông tin tình báo trong tháng Sáu cho thấy một số gián điệp này có thể đang dự định rời nước Mỹ.

Image caption Mỹ chỉ xin đổi 10 điệp viên lấy bốn người đàn ông mà Nga đã kết tội là làm gián điệp cho phương Tây

Trong số đó có Anna Chapman, 28 tuổi. Theo các nguồn tin, cô đã bị một điệp viên FBI cải trang lừa tới một quán cà phê tại Manhattan, sau đó, trong một cuộc điện thoại bị nghe trộm, có người nói với cô rằng có thể cô đã bị lộ và cần rời Mỹ ngay.

Trong cuộc họp ngày 11 tháng Sáu, tổng thống Obama được thông báo danh tính của các điệp viên Nga và những cáo buộc mà nhà chức trách có thể áp dụng đối với họ. Bên cạnh đó, cuộc họp này cũng bàn đến những ảnh hưởng của việc bắt các điệp viên này tới mối quan hệ vừa hâm nóng lại với Nga.

Một tuần sau, ông Obama gặp Hội đồng An ninh Quốc gia.

Các quan chức Nhà Trắng cho biết ông Obama không hề nhắc đến vụ này khi ông gặp tổng thống Nga Dmitry Medvedev. Các điệp viên Nga bị bắt ba ngày sau khi ông Medvedev rời Mỹ.

Bằng chứng buộc tội các điệp viên này được lưu tại New York và đã thường xuyên được cặp nhật để sử dụng khi cần thiết.

Các quan chức Nhà Trắng khẳng định việc bắt các điệp viên không nhằm mục đích 'trao đổi tù binh'. Nhưng tổng thống Obama chấp nhận quan điểm trao đổi hơn là bỏ tù các điệp viên tại Mỹ.

Các sự kiện đã diễn ra nhanh chóng trước và sau khi các điệp viên bị bắt. CIA, FBI cùng các quan chức Bộ Tư pháp và Bộ Ngoại giao đã liên tục họp qua cầu truyền hình vào buổi sáng.

Giám đốc CIA, Leon Panetta, nhanh chóng thông báo với người đứng đầu cơ quan tình báo Nga, Mikhail Fradkov, tên của bốn người đàn ông mà Mỹ muốn Nga thả tự do.

Cũng theo các quan chức Mỹ, ông Panetta và Fradkov đã nhất trí các điều kiện trao đổi vào ngày 4 tháng Bảy, tức là chưa đầy một tuần sau khi các điệp viên bị bắt.

Mười tình báo Nga bị trục xuất khỏi Mỹ và đưa lên một máy bay bay tới Vienna, tại đây một máy bay của Nga chở bốn người mà Mỹ muốn nhận lại, đã chờ sẵn để đưa 10 điệp viên về Moscow.

Hai trong số bốn điệp viên mà Mỹ nhận lại được đưa tới Anh, hai người còn lại bay tới Washington.