Anh thân với Ấn Độ hơn Trung Quốc

Image caption Thủ tướng David Cameron muốn xây đắp lại quan hệ với Ấn Độ

Trước chuyến thăm tuần này của Thủ tướng Anh, ông David Cameron sang Ấn Độ, nhiều câu hỏi được đặt ra là tân chính phủ Bảo thủ-Tự do Dân chủ phải làm gì để không mất thế ở quốc gia đang lên từng là thuộc địa Anh.

Anh Quốc cũng bị phê bình là đã bỏ lỡ cơ hội chính trị và thương mại tại cường quốc Nam Á vì quá quan tâm vào Trung Quốc dưới thời đảng Lao Động cầm quyền.

Ông Cameron bắt đầu chuyến thăm Ấn Độ 27/7 này cũng là lãnh đạo đảng Bảo thủ cầm quyền đầu tiên trở lại Ấn Độ từ sau một thập niên.

Nhưng riêng ông, khi còn ngồi ghế đối lập, đã sang thăm Ấn Độ hồi 2006, một dấu hiệu về sự quan tâm.

Trong thời gian dự họp G20 ở Canada gần đây, ông đã hội đàm với Thủ tướng Ấn Độ và nhấn mạnh đến việc thúc đẩy thương mại hai bên.

Như để nhấn mạnh điều đó, lần này, Thủ tướng Anh dẫn đầu phái đoàn quan chức và doanh nhân đông chưa từng có đến thăm thủ đô Dehli và nhiều thành phố của Ấn Độ.

Quá khứ quan hệ Ấn - Anh sẽ được gợi lại không phải để nhắc tới thời kỳ huy hoàng mà Anh Quốc chiếm cả tiểu lục địa.

Tất nhiên, mối ràng buộc và di sản Anh Quốc để lại ở Ấn Độ từ ngôn ngữ, hệ thống pháp luật cho đến liên hệ với hàng triệu người thuộc cộng đồng Anh gốc Ấn sẽ là nền tảng cho "mối quan hệ đặc biệt" mà ông Cameron muốn cổ suý.

Nhưng ông cũng có động tác đặt vòng hoa tưởng niệm Thánh Gandhi, người đấu tranh đòi Anh trả độc lập cho Ấn Độ.

Sứ quán Anh cũng tổ chức tiệc lớn như để công bố sự trở lại của họ trước con mắt chứng kiến của chính giới và các doanh nhân Ấn.

Chính những người này sẽ đóng vai trò quan trọng trong quan hệ tiếp theo.

Nếu như ngày xưa, thực dân Anh đầu tư vào hệ thống hỏa xa, cầu cảng, công nghệ khai thác tài nguyên của Ấn Độ thì bây giờ các doanh nhân Ấn đầu tư trở lại Anh.

Image caption Giới chức Ấn Độ chờ xem Anh Quốc đem đến thứ gì mới

Tỷ phú giàu nhất Anh Quốc trong ngành thép, ông Lakshmi Mittal, cũng là người gốc Ấn và hiện làm chủ tòa dinh thự trị giá 117 triệu bảng ở khu phố sang trọng Kensington Palace Gardens, London.

Tập đoàn Tata cũng đầu tư vào Anh và có tham vọng chiếm lĩnh thị trường quốc tế trong một loạt lĩnh vực, từ xe hơi đến công nghệ thông tin và dầu khí.

Phái đoàn Anh dự kiến sẽ thăm cả trung tâm công nghệ thông tin của Ấn Độ tại Bangalore, nơi cũng có một thị trường thời trang nổi tiếng.

Bên cạnh đó, Mumbai, thủ đô thương mại của Ấn Độ, dù bị đánh bom khủng bố năm 2008, cũng vẫn là nam châm thu hút các nhà đầu tư.

Ấn Độ hơn Trung Quốc?

Các báo Anh cũng nói chính sách ngoại giao của London nay có dấu hiệu tỏ ra coi trọng Dehli hơn là Bắc Kinh.

Nhưng trước mắt, Anh không chỉ phải cạnh tranh với Trung Quốc mà cả với Hoa Kỳ tại Ấn Độ.

Dưới thời Tổng thống George W Bush, Washington đã có bước đi ngoạn mục, đưa Dehli trở lại danh sách các nước hợp tác với Mỹ về nguyên tử.

Hoa Kỳ cũng ủng hộ quan hệ quân sự với Ấn Độ để phòng ngừa Trung Quốc.

Nay, đã ở trong G20 và muốn có vị trí thường thực tại Liên hiệp quốc, Ấn Độ cũng là đối tác lớn của vùng Đông Nam Á, Úc và cả Nhật Bản.

Bởi thế, báo Anh, tờ Independent nhắc rằng nếu không khéo, Anh Quốc chỉ còn lại "dĩ vãng đang tắt dần" tại Ấn Độ.

Truyền thông Anh Quốc, như tờ The Times, cảnh báo ông Cameron không nên làm phật lòng nước chủ nhà như các lãnh đạo trong chính phủ Lao động tiền nhiệm bằng những động tác vô ý như "bay qua vùng Kashmir" mà Dehli đang tranh chấp với Islamabad.

Đó là chưa kể thủ tướng Gordon Brown trước đây tuy nói rằng coi trọng quan hệ với Ấn Độ nhưng lại đi thăm Trung Quốc trước.

Lần nay, theo trình tự ngược lại, ông Cameron thăm Ấn Độ trước rồi sẽ sang Trung Quốc vào tháng 11 năm nay.

Nhưng kể cả khi đã chọn Ấn Độ trên Trung Quốc, ông Cameron cũng cần chú ý rằng nền dân chủ Ấn Độ, một di sản của Anh nay cũng có mục tiêu riêng và chính sách ngoại giao riêng của họ.

Sanjoy Majumdercủa BBC News từ Delhi bình luận rằng ngay trước khi đón ông Cameron, lãnh đạo Ấn Độ đầu tuần này đã mời thống tướng Than Swe, nhà độc tài quân sự Miến Điện sang thăm.

Ấn Độ cũng có chính sách riêng với các nước như Việt Nam và Nhật Bản.

Tất nhiên, hy vọng cho ông Cameron ở Ấn Độ vẫn còn cao.

Vẫn theo nhà báo Majumder, các tập đoàn của Anh như Marks&Spencer, Debenham đều buôn bán rất tốt ở Ấn Độ.

Cuối năm nay, khối Thịnh vượng chung (Commonwealth, một di sản từ thời kỳ Đế quốc Anh) sẽ tổ chức giải thể thao lớn ở Ấn Độ, ₫em lại một dịp cho Anh Quốc đóng vai trò bồi đắp quan hệ.

Dù sang Anh ít hơn sang Mỹ, sinh viên Ấn vẫn chi ra hàng năm 465 triệu đô la tiền học phí cho các đại học Anh, bằng con số viện trợ Anh Quốc vẫn chi cho Ấn Độ hàng năm (464 triệu đôla).

Về phía mình, giới chức Ấn Độ chờ xem "quan hệ đặc biệt" Anh Quốc muốn nói đến sẽ có điều gì cụ thể, theo như bình luận của ông Gareth Price, một nhà phân tích tại viện Chatham House ở London:

"Phía Ấn Độ có sự ngạc nhiên và cảm giác là xem những điều này có nghĩa là gì...và Anh Quốc đem đến cho họ điều gì."

Nước Anh, như thế vẫn có một "cửa sổ cơ hội" tại Ấn Độ, như lời của Sanjoy Majumder, nhưng ông Cameron phải nhanh trước khi cửa khép lại.

Image caption Bangalore nổi tiếng về công nghệ IT và là một trung tâm thời trang, gương mặt của nước Ấn Độ hiện đại

Tin liên quan