TQ: nhiều bài báo khoa học 'rởm'

Thư viện Đại học Giao thông Thượng Hải - hình minh họa

Tạp chí có uy tín Nature nói về nỗ lực diệt trừ nạn sao chép trong giới khoa học Trung Quốc trước tình trạng 1/3 bài đăng trên các tạp chí khoa học bằng tiếng Trung có nội dung đánh cắp của người khác.

Giới thiệu sáng kiến của bà Lý Đông Đông, Chủ nhiệm Cục Xuất bản Trung Quốc, tờ Nature cho hay chính quyền nước này thừa nhận nạn in ấn 'vô tổ chức' chừng 5000 tạp chí của các trường đại học, cao đẳng Trung Quốc.

Đa số những tạp chí chuyên đề này bị cho rằng không có chất lượng khoa học, thiếu tập trung về chủ đề và chứa đựng các bài báo mang danh nghiên cứu nhưng đầy vấn đề.

Thứ nhất là chuyện đạo văn. Tới 31% số bài đăng trên các ấn bản này chép lại không xin phép nội dung từ những bài viết của người khác.

Thứ nhì, phần nhiều bài báo "khoa học" ở Trung Quốc đăng trên các tạp chí của trường và ngành không được trích dẫn ở bất cứ nơi nào bên ngoài nước này.

Trong khoa học, việc được trích dẫn là một tiêu chuẩn đánh giá tính mới mẻ, sáng tạo của công trình nghiên cứu.

Thứ ba, việc phát hành các tạp chí thiếu chất lượng nay trở thành gánh nặng cho ngân sách khiến chính quyền nay muốn ra lệnh triệt tiêu các ấn bản yếu kém.

Diệt cỏ vườn xuất bản

Bà Lý Đông Đông trong một hội nghị ngành xuất bản khoa học tại Thượng Hải hôm 7/9 đề nghị đóng các tạp chí yếu kém.

Một kế hoạch cải cách ngành này sẽ bắt đầu đưa vào thực hiện từ tháng 1/2011 dù có phản ứng từ nhiều giới.

Bà nêu quan điểm rằng công tác xuất bản phải trở thành "động lực cho phát triển khoa học" và "các tạp chí phải trở thành quyền lực mềm" cho Trung Quốc.

Có ý kiến từ chính Trung Quốc cho rằng chừng 5-10 phần trăm các tạp chí chỉ gây ra ô nhiễm kiến thức.

Đa số các tạp chí nhận tiền từ cơ quan chủ quản và bắt cơ quan trang trải tiền in và còn bắt các tác giả muốn đăng bài phải trả tiền.

Vì chất lượng kém, các bài báo mang danh khoa học này bị chính giới nghiên cứu Trung Quốc né tránh.

Bài trên Nature viết, "đa số các nhà nghiên cứu hàng đầu ở Trung Quốc bỏ qua các bài báo Trung Quốc để đọc bài quốc tế".

"Họ cũng nhờ các bài đăng trên trường quốc tế để lấy danh tiếng và thúc đẩy sự nghiệp của mình."

Các nhà khoa học Trung Quốc cũng thành công trong việc này, với số liệu mà Nature trong bài của David Cyranoski hôm 15/9 nói là vào tháng 11/2009, "các nhà khoa học Trung Quốc chiếm thứ nhì về số bài đăng trên các tạp chí khoa học quốc tế".

Hiện có 200 tạp chí khoa học và kỹ thuật xuất bản bằng tiếng Anh có trụ sở tại Trung Quốc.

Tin liên quan