Hội nghị thượng đỉnh về Bắc Cực tại Moscow

Một hội nghị quốc tế với chủ đề làm sao bảo vệ vùng Bắc Cực khỏi trở thành chiến địa để giành tài nguyên khoáng sản đã được khai mạc tại Moscow.

Một phần tư tài nguyên dầu khí trên thế giới được cho là nằm dưới lòng Bắc Băng Dương.

Nga, Na Uy, Canada, Đan Mạch và Hoa Kỳ đã đòi chủ quyền trên một số vùng ở khu vực này.

Khoảng 300 đại biểu sẽ bàn thảo đến hợp tác, tuy nhiên, dường như các nước sẽ đẩy mạnh các đòi hỏi của họ về chủ quyền.

Các nước đã tiếp cận dễ dàng hơn tài nguyên thiên nhiên của vùng Bắc Băng Dương nhờ các đỉnh băng tuyết tan rã với tốc độ nhanh.

Các nước đang chạy đua để giành các đỉnh của rặng núi ngầm dưới mặt biển được biết dưới tên gọi là rặng Lomonosov.

Hồi năm 2001, Moscow đã đệ đơn lên Liên Hiệp Quốc để đòi chủ quyền trên rặng núi này nhưng đơn đã bị bác bỏ vì thiếu bằng chứng.

Ba năm trước đây, một phái bộ của Nga đã cắm một lá cờ bằng titanium ở đáy biển bên dưới Bắc Cực để biểu hiện tham vọng của Moscow.

Image caption Nga đã cắm một lá cờ dưới lòng Bắc Cực để biểu hiện tham vọng của họ

Canada và Đan Mạch cũng dự trù nộp đơn riêng rẻ lên Liên Hiệp Quốc.

Nga loan báo sẽ chi tiêu 64 triệu đôla để nghiên cứu chứng tỏ chủ quyền của mình tại đó, và sự thể này được coi là bằng chứng cho thấy là có một cuộc chạy đua để giành tài nguyên khoáng sản.

Tuần qua, ngoại trưởng Canada đã gặp người tương nhiệm bên phía Nga để bàn bạc về các đơn đòi chủ quyền và Canada đã tỏ ý hy vọng rằng trường hợp của mình có cơ sở.

Hai ngày trước đó, Nga đã ký một thỏa ước với Na Uy, chấm dứt 40 năm tranh chấp về hải phận của họ trong vùng biển Barents và Bắc Băng Dương.

Moscow nói rằng triển vọng thăm dò dầu khí rất đáng kể ở hai bên bờ biên giới.

Đối với các nước có dính líu vào cuộc tranh chấp lãnh thổ, chìa khóa là bằng chứng khoa học cho thấy rặng Lomonosov là một sự nối dài của thềm lục địa của họ.

Chiếu theo Hiệp Định LHQ về Luật Biển, một quốc gia ven biển có đặc quyền kinh tế để khai thác tài nguyên dưới lòng biển trong một vùng rộng tới 200 hải lý tính từ biên giới trên bộ.

Nhưng nếu thềm lục địa chạy xa hơn cự ly này, thì nước đó phải cung cấp bằng chứng cho một ủy ban của Liên Hiệp Quốc để rồi sau đó, ủy ban này sẽ đưa khuyến cáo về việc xác định thêm một giới hạn.

Cho dù các nước đang bận tranh nhau về đường biên giới, Moscow loan báo rằng họ không có kế hoạch trước mắt để phát triển và nhấn mạnh tới nhu cầu cần phải có một sự hợp tác quốc tế.

Lev Voronkov, chuyên viên Nga về Bắc Băng Dương nói rằng kinh nghiệm về Chiến Tranh Lạnh cho thấy rằng các nước phải làm việc chung với nhau.

Ông nói: "Không có một vấn đề nào trong vùng Bắc Băng Dương ngày nay có thể được giải quyết bởi một nước. Do đó, tôi nghĩ rằng rồi ra các nước cũng phải hợp tác với nhau. Chạm trán quân sự là hoàn toàn phản tác dụng."