Cơ hội đạt thỏa thuận Tây Ngạn là '50-50'

Image caption Lệnh tạm ngưng xây cất ở khu Tây Ngạn hết hạn vào nửa đêm Chủ Nhật

Bộ trưởng quốc phòng Israel, Ehud Barak, nói với BBC rằng cơ hội cho việc đạt được thỏa thuận với phía Palestine về việc tạm ngưng xây dựng các khu định cư Do Thái là "50-50", trong lúc lệnh cấm tạm thời kéo dài 10 tháng đang dần kết thúc.

Palestine nói họ có thể sẽ rút khỏi các cuộc đàm phán hòa bình nếu lệnh ngưng xây dựng không được gia hạn.

Người định cư ở khu Tây Ngạn đang chuẩn bị khởi công xây dựng trở lại, nếu hai bên không đạt được thỏa thuận gì.

Ông Barak đang trở về từ trụ sở Liên Hợp Quốc ở New York, nơi ông dẫn đầu đoàn đàm phán của Israel.

Israel nói các khu định cư không phải là lý do cản trở đối thoại, tuy nhiên, các nhà thương thuyết Hoa Kỳ vẫn đang ráo riết tìm kiếm một thỏa thuận.

Trong cuộc phỏng vấn dành riêng cho phóng viên ngoại giao của BBC, Bridget Kendall, ông Barak nói ông đang trở về Israel để tìm cách thuyết phục các thành viên chính phủ rằng cần đưa ra nhượng bộ, nhưng ông không mấy tin tưởng vào mức độ thành công của mình.

Tuy nhiên, ông tỏ ra lạc quan hơn về viễn cảnh đàm phán hòa bình, vốn được nối lại hồi tháng Chín sau 20 tháng gián đoạn.

Ông nói với BBC: "Tôi cho rằng cơ hội đạt được sự hiểu biết song phương về việc tạm hoãn xây dựng là 50/50. Tôi nghĩ rằng các cơ hội về tiến trình hòa bình thì cao hơn nhiều."

Image caption Ông Ehud Barak từng là thủ tướng Israel thời Tổng thống Bill Clinton tìm kiếm tiến trình hòa bình Trung Đông.

"Tôi hy vọng là việc này sẽ không bị vấn đề tạm ngưng xây dựng gây cản trở, và hy vọng là chúng tôi sẽ dốc hết sức để đạt được các nội dung đàm phán và thỏa thuận đáng kể."

Trong bài diễn văn trước Đại hội đồng Liên Hợp Quốc hôm thứ Bảy, lãnh tụ Palestine Mahmoud Abbas nói Israel cần phải lựa chọn giữa hòa bình và việc tiếp tục xây dựng các khu định cư Do Thái.

Ông Abbas nói với Đại hội đồng rằng Palestine sẵn lòng và sẵn sàng đạt thỏa thuận hòa bình toàn diện và công bằng với Israel, và nói "bàn tay bị thương" của người Palestine đã cầm nhành ô-liu chìa về phía Israel.

Nhưng ông Abbas cũng đe dọa sẽ rút khỏi các cuộc đàm phán với Israel nếu như lệnh cấm các hoạt động xây dựng mới ở khu Tây Ngạn không được gia hạn.

Phóng viên BBC Jon Donnison, hiện đang có mặt tại thị trấn Ramallah ở khu Tây Ngạn, nói nếu như ông Abbas tỏ ra do dự trước và đưa ra lời nhân nhượng thì nhiều người Palestine sẽ càng tin rằng ông là một lãnh tụ yếu đuối.

Thế nhưng nếu ông giữ vững lập trường và rút khỏi các cuộc thương thảo thì ông rất có thể sẽ bị cho là kẻ phá hỏng tiến trình hòa bình, theo nhận xét của phóng viên BBC.

Lễ động thổ

Lệnh tạm ngưng xây dựng mới các khu định cư ở Tây Ngạn mà Israel đưa ra sẽ hết hạn vào lúc nửa đêm Chủ Nhật, giờ địa phương (tức 2200 GMT). Lệnh cấm này không áp dụng với các khu định cư tại Đông Jerusalem.

Các chính trị gia hữu khuynh tại Israel đang kêu gọi phải nhanh chóng nối lại việc xây dựng, và họ ủng hộ kế hoạch của người định cư, muốn tiến hành xây cất trở lại càng sớm càng tốt.

Bộ trưởng thể thao và văn hóa Limor Livnat, thành viên trong đảng Likud của Thủ tướng Benjamin Netanyahu nói với hãng tin AFP: "Việc xây dựng cần phải được triển khai lại. Hiện có chừng 2.000 căn nhà đã được cấp phép."

Ít nhất có một dân biểu nữa thuộc đảng Likud, là ông Danny Danon, có kế hoạch dự lễ động thổ mang tính biểu tượng tại khu định cư ở Revava hôm Chủ Nhật, văn phòng của ông này cho biết.

Tuy nhiên, phóng viên BBC nói việc nối lại hoạt động xây dựng nhiều khả năng sẽ chỉ diễn ra trên quy mô nhỏ, bởi hầu hết các dự án sẽ cần được Bộ quốc phòng Israel thông qua.

Hôm thứ Năm, Tổng thống Hoa Kỳ Barak Obama đã thúc giục Israel hãy gia hạn lệnh tạm ngưng và nói việc này sẽ "tạo ra sự khác biệt trên thực địa, và cải thiện bầu không khí đàm phán."

Có gần nửa triệu người Do Thái hiện đang sinh sống trên hơn 100 khu định cư được xây cất kể từ khi Israel chiếm đóng khu Tây Ngạn và Đông Jerusalem hồi năm 1967.

Theo luật quốc tế thì họ đang sinh sống bất hợp pháp, nhưng Israel phản bác lập luận này.