Trung Quốc giận dữ về giải Nobel Hòa bình

Người Hong Kong biểu tình đòi trả tự do cho ông Lưu
Image caption Nhiều người ở phương Tây cũng như Hong Kong kêu gọi TQ phải trả tự do cho ông Lưu

Trung Quốc giận dữ lên án quyết định trao giải thưởng Nobel Hòa bình cho ông Lưu Hiểu Ba, một nhân vật đối kháng đang bị cầm tù.

Chính phủ Bắc Kinh đã triệu tập đại sứ Na Uy lên để phản đối.

Trung Quốc gọi ông Lưu là một “tội phạm”, nói rằng giải thưởng này đã vi phạm các nguyên tắc của việc trao giải Nobel và có thể gây nhiều tổn hại tới quan hệ với Na Uy.

Ủy ban Nobel của Na Uy nói ông Lưu là “biểu tượng đi đầu” của cuộc đấu tranh đòi nhân quyền tại Trung Quốc.

Tổng thống Hoa Kỳ Barack Obama thì lên tiếng kêu gọi trả tự do ngay lập tức cho ông Lưu.

Ông Obama, vốn là người giành giải Nobel Hòa bình năm ngoái, nói trong một tuyên bố: “Chúng tôi kêu gọi chính phủ Trung Quốc trả tự do cho ông Lưu càng sớm càng tốt”.

“Trong hơn 30 năm qua, Trung Quốc đã đạt được những tiến bộ ấn tượng trong việc cải cách kinh tế và cải thiện đời sống của nhân dân, đưa hàng trăm triệu người thoát khỏi cảnh nghèo.

“Tuy nhiên, giải thưởng này nhắc nhở chúng ta rằng cải cách chính trị đã không theo kịp, và những quyền cơ bản của mọi người dân phải được tôn trọng”.

Các nước phương Tây khác cũng lên tiếng hối thúc Trung Quốc trả tự do cho ông Lưu.

‘Lăng mạ’

Image caption Ông Lưu hiện đang chịu án tù 11 năm

Ông Lưu, năm nay 54 tuổi, là một trong các lãnh đạo chính trong cuộc biểu tình ở quảng trường Thiên An Môn năm 1989.

Năm ngoái, ông lãnh án 11 năm tù vì tội “kích động lật đổ” sau khi soạn thảo ra bản Hiến chương 08, kêu gọi dân chủ đa đảng và tôn trọng nhân quyền tại Trung Quốc.

Tuyên bố giải Nobel Hòa bình tại Oslo, Quỹ Nobel nói: “Ông Lưu luôn khẳng định rằng bản án cho ông vi phạm cả hiến pháp Trung Quốc lẫn các quyền cơ bản của con người”.

Ủy ban Nobel khen ngợi ông Lưu đã có cuộc “đấu tranh bất bạo động lâu dài” và nhấn mạnh tới tin tưởng của ủy ban về “mối liên hệ chặt chẽ giữa nhân quyền và hòa bình”.

Bắc Kinh nhanh chóng lên án giải thưởng, nói rằng chuyện này sẽ làm hại tới quan hệ Trung Quốc - Na Uy.

Người phát ngôn bộ Ngoại giao TQ, Mã Triều Húc, nói: “Lưu Hiểu Ba là một tội phạm, vi phạm luật pháp Trung Quốc. Đây là sự vi phạm hoàn toàn nguyên tắc của giải thưởng và là một sự lăng mạ tới chính giải hòa bình khi mà Ủy ban Nobel quyết định trao giải thưởng cho một người như vậy”.

Sau đó, Na Uy cho biết đại sứ của họ tại Bắc Kinh đã bị triệu tập lên Bộ Ngoại giao TQ.

Một người phát ngôn Na Uy cho biết: “Họ muốn chính thức bày tỏ sự phản đối và bất bình”.

“Chúng tôi thì nhấn mạnh rằng đây là một ủy ban độc lập cũng như nhu cầu cần tiếp tục quan hệ song phương tốt đẹp”.

Giải thưởng Nobel Hòa bình trị giá 1.5 triệu dollar Mỹ và sẽ được trao tại Oslo vào ngày 10/12 này.

Tại New York, Tổng Thư ký Liên Hiệp Quốc, Ban Ki-moon, nói việc trao giải cho ông Lưu là “sự công nhận rằng quốc tế ngày càng đồng thuận về việc cải thiện nhân quyền trên toàn thế giới”.