HĐBA nghe tranh chấp đền Preah Vihear

Bản quyền hình ảnh AFP
Image caption Chỉ huy Thái và Campuchia trong một lần gặp mặt bàn về tình hình biên giới.

Ngoại trưởng Thái Lan và Campuchia sẽ xuất hiện trước Hội đồng Bảo an LHQ, thứ Hai 14/2 để giải trình về xung đột biên giới thời gian gần đây.

Trong khi đó khẩu chiến giữa hai nước vẫn gia tăng, quân lính và vũ khí hạng nặng đang được chuyển tới vùng biên giới, xung quanh ngôi đền cổ Preah Vihear, phần đất hai nước đòi chủ quyền.

Cơ quan lo về hòa bình thế giới của LHQ cũng mời ông Marty Natalegawa, ngoại trưởng Indonesia, vốn là nước chủ tịch khối Asean năm nay, tham dự cuộc họp.

Đây là dịp hiếm hoi để ngoại trưởng hai nước, Thái Lan và Campuchia gặp mặt trực tiếp tại diễn đàn - nơi ra các quyết định về hòa bình và an ninh thế giới.

Phía Thái Lan không muốn HĐBA đóng vai trò hòa giải trong cuộc xung đột. Bangkok muốn giải quyết các khác biệt về lãnh thổ qua đường ngoại giao song phương. Tuy nhiên phát ngôn nhân Bộ Ngoại giao Thái Lan nhấn mạnh, xuất hiện trước HĐBA Liên Hiệp Quốc là cơ hội để Thái Lan trình bày quan điểm và lập trường của mình.

Thủ tướng Campuchia, trong khi đó, cáo buộc Thái Lan “gây tội ác chiến tranh” trong bốn ngày giao tranh cuối tuần (từ 4 đến 7 tháng Hai) tại vùng biên giới. Ông Hun Sen nói Thái Lan dùng đến bom chùm gây sát thương, và những gì xảy ra vừa qua mang tính chất của một cuộc chiến, chứ không phải “đụng độ vùng biên giới.”

Vũ khí hạng nặng

Bản quyền hình ảnh Reuters
Image caption Phía Thái nói nhà dân bị pháo kích trong bốn ngày giao tranh cuối tuần.

Lính Campuchia trú đóng khu vực xung quanh đền Preah Vihear được trích lời nói rằng tình hình vẫn khá căng, dù giao tranh chìm lắng từ đầu tuần đến giờ.

Phía Thái Lan xác nhận tin này.

Hoạt động chuyển quân vẫn diễn ra hàng ngày. Người ta thấy quân đội hai nước tìm cách di chuyển vũ khí hạng nặng tới vùng biên giới, gây lo ngại về khả năng bùng phát các đợt giao tranh mới. Phía Thái Lan chuyển tới Si Sa Ket, thị trấn biên giới tuyến đầu, điểm giáp với Campuchia hơn 30 xe tăng loại M60A1. Quân lính cũng được điều đến khá đông, trong hoạt động tham gia “kế hoạch bảo vệ lãnh thổ.”

Phía Thái Lan cho hay vũ khí và quân lính được tăng cường tại vùng biên giới nhằm đánh đi thông điệp rằng Thái Lan muốn dùng cơ chế hội đàm song phương để giải quyết bất đồng lãnh thổ với Phnom Penh.

Về phía Campuchia, thủ tướng Hun Sen xem ra gia tăng độ chỉ trích nhắm đến Thái Lan.

Ông Hun Sen cáo buộc thủ tướng Abhisit Vejjajiva của Thái Lan là người gây “tội ác chiến tranh”, rằng tình thế hiện tại buộc Campuchia phải chuẩn bị chiến lược “dài lâu” trong “cuộc chiến” với Thái Lan.

Lên tiếng tại nhà hát Chaktomuk tại thủ đô Phnom Penh tối thứ Tư, ông Hun Sen giải thích lý do Campuchia viện đến HĐBA triệu tập cuộc họp khẩn cấp là biên giới giữa hai nước đang có “chiến tranh” chứ không phải “đụng độ lẻ tẻ”.

Nước này đổ lỗi cho nước kia gây hấn trước. Các đợt pháo kích qua lại xuất hiện từ thứ Sáu 4/2, kéo dài trong 4 ngày, làm cho ít nhất 8 người, từ cả hai phía, thiệt mạng.

Unesco

Bản quyền hình ảnh AP
Image caption Thái Lan muốn Unesco hoãn công nhận ngôi đền cho đến khi biên giới được hoạch định xong.

Unesco, Tổ chức Văn hóa, Khoa học và Giáo dục của LHQ cho hay họ muốn cử phái đoàn đi thị sát ngôi đền Preah Vihear, (tiếng Thái gọi là Pra Viharn) càng sớm càng tốt, để đánh giá tình hình.

Unesco đưa ra quyết định sau khi phía Campuchia nói đền bị hư hại trong giao tranh.

Tuy nhiên phía Thái Lan phản đối kế hoạch của Unesco. Phát ngôn nhân bộ Ngoại giao Thái, Thani Thongpakdi cho hay Bangkok không tán thành chuyến đi trong lúc này, vì tình hình biên giới chưa ổn định.

“Họ có thể thăm đền khi tình hình bớt căng thẳng. Đi bây giờ có thể làm cho tình hình thêm phức tạp,” ông Thani nói. Đại diện Thái Lan cho hay Unesco cũng cần hỏi ý kiến phía Thái Lan nếu họ muốn đến thị sát ngôi đền.

Thái Lan muốn Unesco hoãn việc công nhận ngôi đền theo lối kiến trúc Ấn Độ là di tích lịch sử thế giới cho đến khi đường biên giới tại vùng tranh chấp (diện tích khoảng 4,6 cây số vuông) được kẻ xong.

Thái Lan cũng cáo buộc Campuchia đưa quân đến trú đóng tại ngôi đền Preah Vihear. Bangkok nói những người lính này nổ súng trước, gây ra giao tranh hồi cuối tuần.

Bộ Ngoại giao Campuchia ra tuyên bố “bác bỏ hoàn toàn luận điệu xuyên tạc của Thái Lan.”

Tin liên quan