Nga rủ Trung Quốc khai thác biển Kurils

Image caption Các đảo Kurils do Nga nắm giữ từ sau Thế chiến 2

Quan hệ Nga - Nhật lại thêm căng thẳng sau khi Nga và Trung Quốc công bố kế hoạch hợp tác khai thác hải sản tại vùng đảo Nhật đòi chủ quyền.

Các hãng tin của Nhật và Nga hôm 16/2 đều đưa rằng dự án hợp tác về hải sản của Trung Quốc và Nga sẽ được thực hiện ngay gần đảo Shikotan ngoài khơi Hokkaido.

Đây là một trong bốn hòn đảo Liên Xô chiếm từ tay đế quốc Nhật khi kết thúc Thế chiến 2 nhưng Nhật Bản vẫn coi là của mình.

Việc Nga mời công ty Trung Quốc vào làm ăn chung tại vùng biển đảo còn tranh chấp khiến chính giới và dư luận Nhật rất bất bình.

Hôm thứ Ba 15/2, hai công ty Nga và Trung Quốc công bố họ đã ký biên bản về chuyện khai thác và chế biến hải sâm ngay gần đảo Kunashiri.

Sang ngày hôm sau, tin từ Moscow được hãng Kyodo đăng tải nói việc khai thác hải sản này còn được thực hiện ở cả ngoài khơi đảo Shikotan.

Quan chức ngư nghiệp Nga, ông Alexander Savelyev được trích lời gần đây nói: "Không ai có thể ngăn cản Nga đánh bắt hải sản trong lãnh hải của mình".

Ông Savelyev cũng tiết lộ rằng trong vòng hai năm qua, các doanh nhân Nga đã xây dựng được một số nhà máy chế biến cá và hải sản "hoàn toàn hiện đại, với máy móc nhập từ Canada và Hà Lan".

Tuy nhiên, ông này không nhắc đến chuyện vì sao có công ty Trung Quốc trong dự án này.

'Không bao giờ trả?'

Hãng tin của Nhật nói chính phủ ở Tokyo tin rằng động tác mời bên thứ ba vào khai thác là cách phía Nga hoàn toàn bác bỏ khả năng đàm phán về biển đảo với Nhật và trên thực tế "xác định quyền kiểm soát của Nga".

Các đảo này được Nga gọi là Nam Kurils, còn Nhật Bản vẫn dùng tên của họ để gọi các nhóm Etorofu, Kunashiri, Shikotan và Habomai thuộc đơn vị hành chính Lãnh thổ phía Bắc.

Bản quyền hình ảnh AP
Image caption Cuộc họp hai bộ trưởng ngoại giao Nga và Nhật đã không đem lại kết quả gì về tranh chấp biển đảo

Chính thức mà nói Nhật Bản chỉ mất quyền kiểm soát từ sau Thế chiến 2, ngày 15/8/1945 và hiện cho rằng việc Nga chiếm đóng là "bất hợp pháp".

Cũng tin từ Nhật Bản nói một tàu tuần tiễu của Nga đã bắn đạn khói vào một thuyền cá của Nhật hôm 14/2 gần vùng đảo tranh chấp.

Cùng thời gian, chính quyền của Tổng thống Dmitry Medvedev tuyên bố sẽ tăng cường phòng thủ các hòn đảo này.

Nga nói sẽ đưa hệ thống chống hỏa tiễn S-400 ra đây.

Trước đó, bản thân ông Medvedev đã ra thăm một trong số nhóm quân và dân Nga trên vùng đảo Kurils và chụp ảnh trên bãi biển.

Mọi động thái của Nga đều bị Nhật chính thức phản đối.

Mới hôm 7/2, thủ tướng Naoto Kan đã lên tiếng tái khẳng định chủ quyền của Nhật tại Kurils.

Một cuộc họp vừa qua của bộ trưởng ngoại giao Nga, ông Sergei Lavrov với người tương nhiệm Nhật Bản, Seiji Maehara cũng đã không đem lại kết quả gì về tranh chấp biển đảo.

Thậm chí sau đó, hôm 15/2, Ngoại trưởng Lavrov nói với báo chí rằng "Nhật Bản cần công nhận sự tiến triển của hiện thực sau Thế chiến 2".

Các nhóm dân tộc chủ nghĩa của Nhật đã biểu tình nhỏ trước sứ quán Nga ở Tokyo để xác định chủ quyền biển đảo của Nhật.

Nhưng cho đến ngày 17/2, chưa thấy có phản ứng gì từ Nhật trước việc công ty của Trung Quốc tham gia khai thác hải sản với Nga ở vùng đảo Kurils.

Năm ngoái, quyền hệ Trung - Nhật đã căng thẳng hơn vì tranh chấp quanh vùng đảo Senkaku ở phía Nam Okinawa mà Trung Quốc gọi là Điếu Ngư.

Hoa Kỳ, Đài Loan, Việt Nam và các vùng Thái Bình Dương đều theo dõi kỹ các diễn biến liên quan đến tranh chấp biển đảo giữa hai cường quốc khu vực là Trung Quốc và Nhật Bản.

Tin liên quan