Ngoại trưởng Philippines thăm Bắc Kinh

Bản quyền hình ảnh AFP
Image caption Ngoại trưởng Albert del Rosario sẽ bàn về Biển Đông khi thăm Bắc Kinh

Ngoại trưởng Philippines thăm Trung Quốc thứ Năm tuần này, để chuẩn bị cho chuyến công du của Tổng thống Benigno Aquino, với trọng tâm bàn về tranh chấp Biển Đông.

Vị ngoại trưởng Albert del Rosario nói ông sẽ bàn về "vấn đề Biển Tây Philippine, mặc dù vấn đề cụ thể này không phải là toàn bộ quan hệ của Philippines với Trung Quốc."

Lời mời của Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Dương Khiết Trì đưa ra giữa lúc quan hệ hai nước đang rạn nứt vì các tuyên bố chủ quyền ở quần đảo Trường Sa.

Mới hôm thứ Ba, có tiết lộ Philippines cấm một bí thư Đại sứ quán Trung Quốc tham gia các cuộc họp vì thái độ hung hăng của ông này trong thảo luận về Biển Đông với quan chức nước chủ nhà.

Căng thẳng đã gia tăng mấy tuần gần đây, sau khi cả Philippines và Việt Nam bày tỏ lo ngại trước điều mà hai nước xem là thái độ hung hăng của Trung Quốc ở Biển Đông - vùng biển mà Philippines đã chính thức đổi tên thành Biển Tây Philippine.

'Giải tỏa hiểu nhầm'

Trong khi đó, truyền thông nhà nước Trung Quốc tiếp tục khen ngợi cuộc họp cấp thứ trưởng ngoại giao Việt - Trung mới đây là mô hình giảm bớt căng thẳng.

Hôm 25/06, Thứ trưởng Ngoại giao Hồ Xuân Sơn - đặc phái viên của lãnh đạo cấp cao Việt Nam - đã có cuộc gặp với Ủy viên Quốc vụ Trung Quốc Đới Bỉnh Quốc về tình hình Biển Đông.

Trước đó ông Sơn cũng có hội đàm về chủ đề Biển Đông với người đồng nhiệm Trung Quốc Trương Chí Quân. Hai bên thống nhất đẩy nhanh tiến độ đàm phán để sớm ký kết “Thỏa thuận về các Nguyên tắc cơ bản chỉ đạo giải quyết vấn đề trên biển giữa Việt Nam và Trung Quốc".

Nói trên báo China Daily hôm nay, ông Su Hao, giám đốc Trung tâm Nghiên cứu châu Á - Thái Bình Dương của Học viện Ngoại giao Trung Quốc, nhắc lại ý này.

"Liên lạc cấp cao giúp giải tỏa hiểu nhầm và bình ổn tình hình, mà điều này có lợi cho quyền lợi căn bản của mọi phía."

Bản quyền hình ảnh AP
Image caption Mỹ và Philippines bắt đầu tập trận chung trong 11 ngày, bắt đầu từ 28/06

"Đây là mô hình tốt có thể được áp dụng cho những tranh chấp tương tự."

Cũng trong bài báo này, một số chuyên gia Trung Quốc cáo buộc một số quốc gia, những năm gần đây, đã đơn phương khảo sát dầu hỏa và khí đốt bất hợp pháp trong khu vực, tạo nên căng thẳng hiện thời.

Chu Hao, một nghiên cứu gia ở Viện Quan hệ Quốc tế Đương đại, nói: "Sức mạnh gia tăng của Trung Quốc và việc giá dầu tăng quá nhanh khiến các nước vội vã vì họ sẽ không còn cơ hội đòi quyền lợi nếu không nắm ngay 'cơ hội cuối cùng này'."

Trong khi đó, ông Su Hao nhận định Trung Quốc không nên để vấn đề tự do đi lại trên biển được kéo vào để "làm cớ" cho Mỹ can dự, và cũng không được quốc tế hóa vấn đề.

Ông này nói: "Cái gọi là tự do đi lại trên biển chỉ là cớ thôi. Ý định sâu xa của Mỹ là khái quát hóa vấn đề và kích động nó."

Vị chuyên gia Trung Quốc nói thêm rằng không hề có việc Bắc Kinh phản đối thảo luận đa phương.

"Trung Quốc nhấn mạnh cách tiếp cận song phương mà sẽ giải quyết vấn đề lãnh hải trực tiếp với nước láng giềng - đó là nền tảng thương lượng. Nhưng Trung Quốc cần chủ động tham gia các kênh đa phương và chống đối mọi cố gắng khái quát hóa các vấn đề Nam Hải."

Một vị học giả khác từ Đại học Bắc Kinh, Yang Baoyun, nói Trung Quốc muốn đàm phán song phương quanh từng quần đảo cụ thể, nhưng ông biện minh thêm rằng Trung Quốc cũng rất chân thành trước các đàm phán đa phương, mà giúp cho việc ký Tuyên bố DOC năm 2002.

Nhưng ông khẳng định: "Không nên có can thiệp từ những bên ở ngoài khu vực."

Hội đàm song phương Việt - Trung hôm 25/06 đã gây lo ngại trong một tầng lớp người Việt Nam quan tâm tranh chấp Biển Đông.

Điều này dẫn đến việc một nhóm nhân sỹ trí thức Việt Nam vừa gửi kiến nghị lên Bộ Ngoại giao yêu cầu 'cung cấp thông tin liên quan đến quan hệ với Trung Quốc'.

Bác bỏ

Trong một tin liên quan, Sứ quán Trung Quốc ở Manila hôm nay bác bỏ cáo buộc nhân viên của họ có thái độ thiếu lịch sự.

Trước đó, Philippines nói Bí thư thứ nhất Lý Vĩnh Thịnh, người phụ trách bộ phận chính trị của Đại sứ quán Trung Quốc, đã cao giọng với một nhân viên ngoại giao Philippines trong một cuộc họp thảo luận việc mà Manila cáo buộc là tàu Trung Quốc xâm nhập vùng biển của Philippines xung quanh quần đảo Trường Sa.

Một biên bản của Vụ châu Á và Thái Bình Dương thuộc Bộ Ngoại giao Philippines cho hay ông Lý đã thể hiện "hành vi không phù hợp với một nhà ngoại giao" và do vậy, ông không thể được phép tham gia các cuộc họp trong tương lai giữa hai bên.

Hôm nay người phát ngôn sứ quán Trung Quốc Sun Yi nói với hãng tin AFP: "Chúng tôi không muốn bình luận về nhận xét của một người đi giấu tên mình."

"Mọi nhà ngoại giao tại Sứ quán Trung Quốc ở Philippines đều làm việc với sự chân thành và trách nhiệm nhằm cải thiện và phát triển quan hệ hữu nghị Trung Quốc - Philippines."